ജോധ്പുർ, 2026 ഒക്ടോബർ 7-

പോക്സോ കേസുകളിൽ ജാമ്യാപേക്ഷ നൽകിയ വിവരം ഇരയുടെ മാതാപിതാക്കളെയോ രക്ഷിതാക്കളെയോ അറിയിക്കുന്നതിൽ നിലവിലുള്ള മാർഗനിർദേശങ്ങൾ കർശനമായി പാലിക്കണമെന്ന് രാജസ്ഥാൻ ഹൈക്കോടതി. സോനു ഗുർജർ നൽകിയ ജാമ്യാപേക്ഷ പരിഗണിക്കവെയാണ് ജസ്റ്റിസ് സന്ദീപ് ഷായുടെ ഉത്തരവ്. രാജസ്ഥാൻ സർക്കാരും മറ്റൊരാളുമാണ് എതിർകക്ഷികൾ. നോട്ടീസ് നൽകുന്നതിലെ വീഴ്ച കാരണം ജാമ്യാപേക്ഷകളുടെ തീർപ്പ് വൈകുന്നത് പ്രതിയുടെ വ്യക്തിസ്വാതന്ത്ര്യത്തെ ബാധിക്കുന്നതായി കോടതി വ്യക്തമാക്കി. സംസ്ഥാനത്താകെ നിർദേശങ്ങൾ പാലിക്കുന്നുണ്ടെന്ന് ഉറപ്പാക്കാൻ പൊലീസ് മേധാവി ഉൾപ്പെടെയുള്ള ഉന്നത ഉദ്യോഗസ്ഥർക്ക് കോടതി നിർദേശം നൽകി.

നോട്ടീസിൽ ഒപ്പ് മാത്രം; സ്വീകരിച്ചയാളുടെ പേരോ തീയതിയോ സമയമോ ഇല്ല

കോടതിയുടെ പരിഗണനയിലുണ്ടായിരുന്ന പോക്സോ കേസിൽ ജാമ്യാപേക്ഷ നൽകിയ വിവരം ഇരയുടെ മാതാപിതാക്കളെയോ രക്ഷിതാക്കളെയോ അറിയിച്ചതായി കാണിച്ച നോട്ടീസാണ് പ്രശ്നമായത്. നോട്ടീസിൽ ഒരു ഒപ്പ് മാത്രമാണുണ്ടായിരുന്നത്. അത് ആരുടെ ഒപ്പാണെന്ന പേരില്ലായിരുന്നു. നോട്ടീസ് എപ്പോൾ ലഭിച്ചുവെന്ന് വ്യക്തമാക്കുന്ന തീയതിയോ സമയമോ രേഖപ്പെടുത്തിയിരുന്നില്ല. ഇതോടെയാണ് നോട്ടീസ് നൽകുന്ന നിലവിലെ രീതിയിൽ കോടതി അതൃപ്തി രേഖപ്പെടുത്തിയത്.

ജാമ്യാപേക്ഷ ലഭിച്ചാൽ അന്വേഷണ ഉദ്യോഗസ്ഥന് ഉടൻ കൈമാറണം; രണ്ടുദിവസത്തിനകം കുടുംബത്തെ അറിയിക്കണം

മുൻപ് സന്ദീപ് സിങ് എന്ന സോനു കേസിൽ ഹൈക്കോടതി നൽകിയ മാർഗനിർദേശങ്ങൾ ജസ്റ്റിസ് സന്ദീപ് ഷാ വീണ്ടും ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. പോക്സോ നിയമപ്രകാരമുള്ള ജാമ്യാപേക്ഷയോ മറ്റൊരു അപേക്ഷയോ സമർപ്പിച്ചാൽ അപേക്ഷകന്റെ അഭിഭാഷകൻ അതിന്റെ പകർപ്പ് പബ്ലിക് പ്രോസിക്യൂട്ടർക്ക് നൽകണം. പബ്ലിക് പ്രോസിക്യൂട്ടർ അത് ഉടൻ അന്വേഷണ ഉദ്യോഗസ്ഥനോ ബന്ധപ്പെട്ട പൊലീസ് സ്റ്റേഷൻ മേധാവിക്കോ കൈമാറണം. ലഭിച്ചശേഷം സാധ്യമെങ്കിൽ രണ്ടുദിവസത്തിനകം ഇരയുടെ മാതാപിതാക്കളെയോ രക്ഷിതാക്കളെയോ വിവരം അറിയിക്കണമെന്നാണ് നിർദേശം.

നോട്ടീസ് സ്വീകരിക്കുന്നയാളുടെ പേരും ഒപ്പും നിർബന്ധം; വിവരം കോടതിയിലും എത്തിക്കണം

നോട്ടീസ് യഥാർഥത്തിൽ ലഭിച്ചെന്ന് ഉറപ്പാക്കുന്ന രേഖയിൽ അത് സ്വീകരിച്ച വ്യക്തിയുടെ പേരും ഒപ്പും ഉണ്ടാകണമെന്ന് കോടതി വ്യക്തമാക്കി. നോട്ടീസ് കൃത്യമായി നൽകിയശേഷം അതിന്റെ വിവരങ്ങൾ അന്വേഷണ ഉദ്യോഗസ്ഥൻ പബ്ലിക് പ്രോസിക്യൂട്ടർക്ക് ഉടൻ കൈമാറണം. തുടർന്ന് ജാമ്യാപേക്ഷ പരിഗണിക്കുന്ന കോടതിയുടെ രേഖകളിൽ ഈ വിവരങ്ങൾ എത്തിക്കണമെന്നും നിലവിലുള്ള മാർഗനിർദേശത്തിൽ വ്യക്തമാക്കിയിട്ടുണ്ട്.

നിർദേശങ്ങളുണ്ടായിട്ടും ആവർത്തിച്ച് വീഴ്ച; ജാമ്യാപേക്ഷകളുടെ തീർപ്പ് വൈകുന്നുവെന്ന് കോടതി

വിശദമായ മാർഗനിർദേശങ്ങൾ നേരത്തേ നൽകിയിട്ടും പോക്സോ കേസുകളിൽ നോട്ടീസ് നൽകുന്ന രീതി ആവർത്തിച്ച് തെറ്റുന്നതായി ഹൈക്കോടതി കണ്ടെത്തി. ജാമ്യാപേക്ഷ നൽകിയ ഉടൻ കുടുംബത്തെ അറിയിക്കാത്തതും നോട്ടീസ് ശരിയായ രീതിയിൽ നൽകാത്തതും കേസ് പരിഗണിക്കുന്നത് വൈകിക്കുന്നു. ഒരാളുടെ ജാമ്യാപേക്ഷ തീർപ്പാക്കുന്നതിലെ ഇത്തരം കാലതാമസം അയാളുടെ വ്യക്തിസ്വാതന്ത്ര്യത്തെ നേരിട്ട് ബാധിക്കുന്നതാണെന്ന് കോടതി ചൂണ്ടിക്കാട്ടി.

ഇരയുടെ കുടുംബത്തിന് നിയമസഹായം ലഭിക്കുന്നതിലും വീഴ്ചയെന്ന് ഹൈക്കോടതി

പല കേസുകളിലും ഇരയുടെ ഭാഗത്തുനിന്ന് ആരും കോടതിയിൽ ഹാജരാകാത്തതും കോടതി ശ്രദ്ധയിൽപ്പെടുത്തി. ബന്ധപ്പെട്ട പൊലീസ് സ്റ്റേഷൻ മേധാവി കേസ് രേഖകളുടെ പകർപ്പ് ജില്ലാ നിയമസേവന അതോറിറ്റിക്കോ സംസ്ഥാന നിയമസേവന അതോറിറ്റിക്കോ കൈമാറാത്തതാകാം ഇതിന് കാരണമെന്ന് കോടതി ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. ഇരയുടെ കുടുംബത്തിന് നിയമസഹായം ഉറപ്പാക്കണമെന്ന മുൻനിർദേശവും കൃത്യമായി പാലിക്കണമെന്ന് വ്യക്തമാക്കി.

സംസ്ഥാനത്താകെ ഒരേ നടപടിക്രമം ഉറപ്പാക്കാൻ പൊലീസ് മേധാവിക്കും നിയമവകുപ്പിനും നിർദേശം

രാജസ്ഥാൻ പൊലീസ് ഡയറക്ടർ ജനറൽ, നിയമ-നിയമകാര്യ വകുപ്പ് പ്രിൻസിപ്പൽ സെക്രട്ടറി, രാജസ്ഥാൻ സംസ്ഥാന നിയമസേവന അതോറിറ്റി മെമ്പർ സെക്രട്ടറി എന്നിവർ സ്ഥിതി പരിശോധിക്കണമെന്ന് ഹൈക്കോടതി നിർദേശിച്ചു. സംസ്ഥാനത്തെ എല്ലാ പൊലീസ് സ്റ്റേഷനുകളും പബ്ലിക് പ്രോസിക്യൂട്ടർമാരും ബന്ധപ്പെട്ട മറ്റ് ഉദ്യോഗസ്ഥരും നേരത്തേ നിശ്ചയിച്ച മാർഗനിർദേശങ്ങൾ പാലിക്കുന്നുണ്ടെന്ന് ഉറപ്പാക്കുന്നതിനുള്ള നിർദേശങ്ങൾ പുറപ്പെടുവിക്കണമെന്നും കോടതി ആവശ്യപ്പെട്ടു.

ഇരയുടെ പങ്കാളിത്തവും പ്രതിയുടെ ജാമ്യാപേക്ഷ വേഗത്തിൽ തീർപ്പാക്കുന്നതും ഒരുപോലെ ഉറപ്പാക്കണം

ഈ ഉത്തരവിലൂടെ പുതിയൊരു ജാമ്യനിയമം ഹൈക്കോടതി സൃഷ്ടിച്ചിട്ടില്ല. നിലവിലുള്ള നോട്ടീസ് നടപടിക്രമം കൃത്യമായി നടപ്പാക്കാനാണ് നിർദേശം. ഇതിലൂടെ ഇരയുടെ കുടുംബത്തിന് ജാമ്യാപേക്ഷയെക്കുറിച്ച് സമയത്ത് വിവരം ലഭിക്കുകയും നിയമസഹായത്തോടെ കോടതിയിൽ നിലപാട് അറിയിക്കാൻ അവസരം ലഭിക്കുകയും ചെയ്യും. അതേസമയം നോട്ടീസ് നൽകുന്നതിലെ ഭരണപരമായ വീഴ്ച കാരണം പ്രതിയുടെ ജാമ്യാപേക്ഷ അനാവശ്യമായി നീളുന്നതും ഒഴിവാക്കുകയാണ് ഉത്തരവിന്റെ പ്രായോഗിക ഫലം.