പ്രയാഗ്‌രാജ്, 2026 ഒക്ടോബർ 7-

മയക്കുമരുന്ന്-ലഹരിവസ്തുക്കളുടെ അനധികൃത കടത്ത് തടയൽ നിയമപ്രകാരം പ്രതിരോധ തടങ്കലിലാക്കുന്ന വ്യക്തിക്ക്, തടങ്കൽ ഉത്തരവ് പുറപ്പെടുവിച്ച അധികാരിക്ക് പ്രത്യേകം നിവേദനം നൽകാനുള്ള അവകാശമുണ്ടെന്ന് വ്യക്തമായി അറിയിക്കണമെന്ന് അലഹബാദ് ഹൈക്കോടതി. ജസ്റ്റിസുമാരായ അതുൽ ശ്രീധരൻ, അചൽ സച്‌ദേവ് എന്നിവരുടെ ബെഞ്ചാണ് ലോകേന്ദ്ര നൽകിയ ഹേബിയസ് കോർപ്പസ് ഹർജി അനുവദിച്ചത്. കേന്ദ്രസർക്കാരും മറ്റ് മൂന്ന് പേരുമായിരുന്നു എതിർകക്ഷികൾ. 2026 ജനുവരി 29ലെ ലോകേന്ദ്രയുടെ തടങ്കൽ ഉത്തരവ് റദ്ദാക്കിയ കോടതി, മറ്റേതെങ്കിലും കേസിൽ ആവശ്യമില്ലെങ്കിൽ ഉടൻ മോചിപ്പിക്കണമെന്നും നിർദേശിച്ചു.

മൂന്ന് അധികാരികളെ അറിയിച്ചു; തടങ്കൽ ഉത്തരവിട്ട അധികാരിയെ പ്രത്യേകം പറഞ്ഞില്ല

2026 ജനുവരി 29ലെ തടങ്കൽ ഉത്തരവിൽ സംസ്ഥാന സർക്കാർ രൂപീകരിച്ച ഉപദേശക സമിതി, കേന്ദ്ര ധനമന്ത്രാലയത്തിലെ റവന്യൂ വകുപ്പ് സെക്രട്ടറി, ഉത്തർപ്രദേശ് ആഭ്യന്തര വകുപ്പ് സെക്രട്ടറി അല്ലെങ്കിൽ പ്രിൻസിപ്പൽ സെക്രട്ടറി എന്നിവർക്ക് നിവേദനം നൽകാമെന്ന് ലോകേന്ദ്രയെ അറിയിച്ചിരുന്നു. എന്നാൽ തടങ്കൽ ഉത്തരവ് പുറപ്പെടുവിച്ച അധികാരിക്ക് അതേ നിലയിൽ പ്രത്യേകം നിവേദനം നൽകാമെന്ന അവകാശം അറിയിച്ചിരുന്നില്ല. ഇതാണ് കേസിലെ നിർണായക പിഴവായി ഹൈക്കോടതി കണ്ടെത്തിയത്.

സംസ്ഥാന സർക്കാരും തടങ്കൽ അധികാരിയും ഒരാളായാലും അവകാശങ്ങൾ രണ്ടാണെന്ന് കോടതി

തടങ്കൽ ഉത്തരവ് പുറപ്പെടുവിച്ച ഉദ്യോഗസ്ഥൻ മറ്റൊരു ഔദ്യോഗിക നിലയിൽ സംസ്ഥാന സർക്കാരിന്റെ ഭാഗമായിരിക്കാമെങ്കിലും രണ്ടും നിയമപരമായി ഒരേ അധികാരമല്ലെന്ന് കോടതി വ്യക്തമാക്കി. സംസ്ഥാന സർക്കാരിന് നിവേദനം നൽകാനുള്ള അവകാശം അറിയിച്ചതുകൊണ്ട് തടങ്കൽ അധികാരിക്ക് നിവേദനം നൽകാനുള്ള അവകാശം അറിയിച്ചെന്നാകില്ല. രണ്ടിനും വ്യത്യസ്ത നിയമപരമായ അധികാരങ്ങളുള്ളതിനാൽ തടങ്കലിലുള്ളയാളെ ഇക്കാര്യം പ്രത്യേകം അറിയിക്കണമെന്നാണ് വിധി.

തടങ്കൽ ഉത്തരവ് റദ്ദാക്കുന്നതും പിൻവലിക്കുന്നതും രണ്ടുതരം നടപടികൾ

ഒരു മേലധികാരിക്ക് അധികാരപരിധിയില്ലായ്മ, സ്വാഭാവിക നീതിയുടെ ലംഘനം, ഏകപക്ഷീയത, നടപടിക്രമത്തിലെ പിഴവ് തുടങ്ങിയ കാരണങ്ങളാൽ തടങ്കൽ ഉത്തരവ് റദ്ദാക്കാൻ കഴിയും. എന്നാൽ സാഹചര്യങ്ങൾ മാറിയതിനാലോ തടങ്കൽ തുടരേണ്ട ആവശ്യം ഇല്ലാതായതിനാലോ ഉത്തരവ് പിൻവലിക്കാൻ തടങ്കൽ ഉത്തരവ് പുറപ്പെടുവിച്ച അധികാരിക്കാണ് നിയമപ്രകാരമുള്ള അധികാരമെന്ന് ഹൈക്കോടതി വ്യക്തമാക്കി.

നാല് ഇടങ്ങളിലേക്ക് നിവേദനം നൽകാമെന്ന് അറിയിക്കേണ്ടതായിരുന്നുവെന്ന് ഹൈക്കോടതി

ലോകേന്ദ്രയ്ക്ക് ഉപദേശക സമിതി, കേന്ദ്ര സർക്കാർ, സംസ്ഥാന സർക്കാർ, തടങ്കൽ ഉത്തരവ് പുറപ്പെടുവിച്ച അധികാരി എന്നീ നാല് ഇടങ്ങളിലേക്കും നിവേദനം നൽകാനുള്ള അവകാശം അറിയിക്കേണ്ടതായിരുന്നുവെന്ന് ബെഞ്ച് വ്യക്തമാക്കി. ആദ്യത്തെ മൂന്ന് അധികാരികളെക്കുറിച്ച് അറിയിച്ചെങ്കിലും നാലാമത്തെ അവകാശം വ്യക്തമാക്കിയിരുന്നില്ല. ഈ വീഴ്ച ഭരണഘടന ഉറപ്പുനൽകുന്ന പ്രതിരോധ തടങ്കലിലെ നടപടിക്രമ സംരക്ഷണത്തിന്റെ ലംഘനമാണെന്ന് കോടതി കണ്ടെത്തി.

സുപ്രീംകോടതി നിശ്ചയിച്ച കർശന മാനദണ്ഡം പാലിച്ചില്ലെന്ന് ഹൈക്കോടതി

ഭരണഘടനയുടെ അനുച്ഛേദം 22(5) പ്രകാരം തടങ്കലിന്റെ കാരണങ്ങൾ അറിയിക്കുക മാത്രമല്ല, അതിനെതിരെ എത്രയും വേഗം നിവേദനം നൽകാനുള്ള അവസരവും നൽകണമെന്ന് കോടതി വ്യക്തമാക്കി. സുപ്രീംകോടതിയുടെ അൽഫിയ എ. കേസിലെ വിധിപ്രകാരം തടങ്കൽ ഉത്തരവിട്ട അധികാരിക്ക് നിവേദനം നൽകാനുള്ള പ്രത്യേക അവകാശം തടങ്കലിലുള്ളയാളെ വ്യക്തമായി അറിയിക്കണം. ആ മാനദണ്ഡം ലോകേന്ദ്രയുടെ കാര്യത്തിൽ പാലിച്ചില്ലെന്നാണ് ഹൈക്കോടതിയുടെ കണ്ടെത്തൽ.

തടങ്കൽ റദ്ദാക്കി; മറ്റൊരു കേസിൽ ആവശ്യമില്ലെങ്കിൽ ലോകേന്ദ്രയെ ഉടൻ മോചിപ്പിക്കണം

നിവേദനം നൽകാനുള്ള ഭരണഘടനാപരമായ അവകാശത്തെക്കുറിച്ച് പൂർണമായി അറിയിക്കാത്തതിനാൽ ലോകേന്ദ്രയുടെ ഹേബിയസ് കോർപ്പസ് ഹർജി ഹൈക്കോടതി അനുവദിച്ചു. 2026 ജനുവരി 29ലെ പ്രതിരോധ തടങ്കൽ ഉത്തരവ് റദ്ദാക്കി. മറ്റേതെങ്കിലും കേസുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് കസ്റ്റഡിയിൽ തുടരേണ്ട സാഹചര്യമില്ലെങ്കിൽ ലോകേന്ദ്രയെ ഉടൻ സ്വതന്ത്രനാക്കണമെന്നാണ് കോടതി ഉത്തരവ്.

പ്രതിരോധ തടങ്കൽ ഉത്തരവുകളിൽ അവകാശങ്ങൾ കൃത്യമായി അറിയിക്കേണ്ട ബാധ്യത കൂടുതൽ ശക്തമായി

അലഹബാദ് ഹൈക്കോടതിയുടെ വിധി ഉത്തർപ്രദേശിലെ സമാന പ്രതിരോധ തടങ്കൽ നടപടികളിൽ നിർണായകമാണ്. സംസ്ഥാന സർക്കാരിന് നിവേദനം നൽകാമെന്ന പൊതുവായ അറിയിപ്പ് മാത്രം മതിയാകില്ല. തടങ്കൽ ഉത്തരവ് പുറപ്പെടുവിച്ച അധികാരിക്ക് നേരിട്ടും പ്രത്യേകം നിവേദനം നൽകാമെന്ന് വ്യക്തമായി അറിയിക്കണം. ഈ നിർബന്ധം പാലിക്കാത്ത തടങ്കൽ ഉത്തരവുകൾ ഭരണഘടനാപരമായ പരിശോധനയിൽ നിലനിൽക്കില്ലെന്ന നിയമനിലപാടാണ് വിധി വ്യക്തമാക്കുന്നത്.