ന്യൂഡൽഹി, 2026 സെപ്റ്റംബർ 26-

രണ്ടിൽ താഴെ ജീവിച്ചിരിക്കുന്ന കുട്ടികളുള്ള വനിതാ സർക്കാർ ജീവനക്കാർക്ക് മാത്രം 180 ദിവസത്തെ പ്രസവാവധി അനുവദിക്കുന്ന കേന്ദ്ര സിവിൽ സർവീസ് അവധി ചട്ടത്തിലെ വ്യവസ്ഥയുടെ ഭരണഘടനാ സാധുത ഡൽഹി ഹൈക്കോടതി പരിശോധിക്കും. ജസ്റ്റിസ് അവ്നീഷ് ജിംഗൻ, ജസ്റ്റിസ് ഷാൽ ജെയിൻ എന്നിവരടങ്ങിയ ഡിവിഷൻ ബെഞ്ചാണ് ഡോ. ഗീത റാണി നൽകിയ ഹർജിയിൽ കേന്ദ്രസർക്കാരിനും മറ്റ് എതിർകക്ഷികൾക്കും നോട്ടീസ് നൽകിയത്. രണ്ടാം ഗർഭധാരണവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പ്രസവാവധി നിഷേധിച്ചതിനെതിരെയാണ് ഗീത റാണി കോടതിയെ സമീപിച്ചത്. കേസ് 2026 ഒക്ടോബർ ആറിന് വീണ്ടും പരിഗണിക്കും.

ആദ്യ പ്രസവത്തിൽ ഇരട്ടക്കുട്ടികൾ; രണ്ടാം ഗർഭധാരണത്തിൽ പ്രസവാവധി നിഷേധിച്ചു

2024ലായിരുന്നു ഗീത റാണിയുടെ ആദ്യ പ്രസവം. ഈ പ്രസവത്തിൽ അവർക്ക് ഇരട്ടക്കുട്ടികൾ ജനിച്ചു. പിന്നീട് രണ്ടാം തവണ ഗർഭിണിയായപ്പോൾ പ്രസവാവധിക്ക് അപേക്ഷിച്ചു.

എന്നാൽ കേന്ദ്ര സിവിൽ സർവീസ് അവധി ചട്ടത്തിലെ 43-ാം ചട്ടം ചൂണ്ടിക്കാട്ടി അധികൃതർ അപേക്ഷ നിരസിച്ചു. രണ്ട് കുട്ടികൾ ഇതിനകം ജീവിച്ചിരിക്കുന്നതിനാൽ വീണ്ടും പ്രസവാവധി അനുവദിക്കാനാകില്ലെന്നായിരുന്നു അധികൃതരുടെ നിലപാട്.

പ്രസവങ്ങളുടെ എണ്ണമല്ല, ജീവിച്ചിരിക്കുന്ന കുട്ടികളുടെ എണ്ണമാണ് നിലവിലെ ചട്ടത്തിലെ മാനദണ്ഡം

43(1)-ാം ചട്ടപ്രകാരം രണ്ടിൽ താഴെ ജീവിച്ചിരിക്കുന്ന കുട്ടികളുള്ള വനിതാ സർക്കാർ ജീവനക്കാരിക്ക് 180 ദിവസത്തെ പ്രസവാവധി അനുവദിക്കാം. അതേസമയം ഗർഭം അലസൽ, ഗർഭച്ഛിദ്രം തുടങ്ങിയ ചില സാഹചര്യങ്ങളിൽ ജീവിച്ചിരിക്കുന്ന കുട്ടികളുടെ എണ്ണം പരിഗണിക്കാതെ അവധി അനുവദിക്കുന്ന വ്യവസ്ഥയും ചട്ടത്തിലുണ്ട്.

ഗീത റാണിയുടെ കേസിൽ ആദ്യ പ്രസവത്തിൽ തന്നെ ഇരട്ടക്കുട്ടികൾ ജനിച്ചതിനാൽ രണ്ടാം ഗർഭധാരണ സമയത്ത് അവർക്ക് രണ്ട് ജീവിച്ചിരിക്കുന്ന കുട്ടികളുണ്ടെന്നതാണ് പ്രസവാവധി നിഷേധിക്കാൻ അധികൃതർ ചൂണ്ടിക്കാട്ടിയത്.

മൂന്നാമത്തെ കുട്ടിക്കും പ്രസവാവധി അനുവദിച്ച സുപ്രീംകോടതി വിധി ചൂണ്ടിക്കാട്ടി ഹർജിക്കാരി

മൂന്നാമത്തെ കുട്ടിയുടെ ജനനവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് പ്രസവാവധി നിഷേധിച്ചത് തെറ്റാണെന്ന് വാദിക്കാൻ ഹർജിക്കാരിയുടെ അഭിഭാഷകൻ സുപ്രീംകോടതിയുടെ കെ. ഉമാദേവി കേസിലെ വിധി ചൂണ്ടിക്കാട്ടി.

എന്നാൽ ആ കേസിലെ സാഹചര്യങ്ങൾ ഗീത റാണിയുടെ കേസിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമാണെന്ന് ഡിവിഷൻ ബെഞ്ച് നിരീക്ഷിച്ചു. ഉമാദേവിക്ക് സർക്കാർ സർവീസിൽ പ്രവേശിക്കുന്നതിന് മുമ്പുള്ള ആദ്യ വിവാഹത്തിൽ രണ്ട് കുട്ടികളുണ്ടായിരുന്നു. പിന്നീട് സർക്കാർ സർവീസിൽ പ്രവേശിച്ചശേഷം നിലവിലെ വിവാഹത്തിൽ ജനിച്ച ആദ്യ കുട്ടിയുമായി ബന്ധപ്പെട്ടായിരുന്നു പ്രസവാവധി തർക്കം.

ഇരട്ടക്കുട്ടികൾക്ക് ശേഷം മൂന്നാമത്തെ കുട്ടിയെന്ന മറ്റൊരു വിധിയും കോടതി പരിശോധിച്ചു

ആദ്യ പ്രസവത്തിൽ ഇരട്ടക്കുട്ടികൾ ജനിക്കുകയും പിന്നീട് മൂന്നാമത്തെ കുട്ടിക്ക് പ്രസവാവധി ആവശ്യപ്പെടുകയും ചെയ്ത മറ്റൊരു കേസിലെ മദ്രാസ് ഹൈക്കോടതി വിധിയും ഡൽഹി ഹൈക്കോടതി പരിശോധിച്ചു.

എന്നാൽ പ്രസവാവധിക്കുള്ള അർഹത പ്രസവങ്ങളുടെ എണ്ണത്തെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയല്ലെന്നും അവധിക്ക് അപേക്ഷിക്കുന്ന സമയത്ത് ജീവിച്ചിരിക്കുന്ന കുട്ടികളുടെ എണ്ണമാണ് 43-ാം ചട്ടത്തിലെ മാനദണ്ഡമെന്നും ഡൽഹി ഹൈക്കോടതി ചൂണ്ടിക്കാട്ടി.

43-ാം ചട്ടത്തിന്റെ ഭരണഘടനാ സാധുതയിൽ വിശദമായ വാദം കേൾക്കും

കേസിലെ മുൻവിധികളുടെ സാഹചര്യങ്ങൾ വ്യത്യസ്തമാണെന്ന് കോടതി ചൂണ്ടിക്കാട്ടിയതോടെ 43-ാം ചട്ടത്തിന്റെ ഭരണഘടനാ സാധുത ചോദ്യം ചെയ്യുന്ന വിഷയത്തിൽ കോടതിയെ കൂടുതൽ വിശദമായി സഹായിക്കാൻ ഹർജിക്കാരിയുടെ അഭിഭാഷകൻ സമയം തേടി.

ഇതോടെയാണ് രണ്ടിൽ താഴെ ജീവിച്ചിരിക്കുന്ന കുട്ടികളുള്ള വനിതാ സർക്കാർ ജീവനക്കാർക്ക് മാത്രം പ്രസവാവധി നൽകുന്ന വ്യവസ്ഥയുടെ സാധുത വിശദമായി പരിശോധിക്കാൻ കോടതി തീരുമാനിച്ചത്. നിലവിൽ ചട്ടം റദ്ദാക്കുകയോ ഗീത റാണിക്ക് പ്രസവാവധി അനുവദിക്കാൻ അന്തിമ ഉത്തരവ് നൽകുകയോ ചെയ്തിട്ടില്ല.

അന്തിമ തീരുമാനം കേന്ദ്ര സർക്കാർ ജീവനക്കാരുടെ പ്രസവാവധി വ്യവസ്ഥയിൽ നിർണായകമാകും

ഹർജിയിൽ അന്തിമ വിധി വന്നിട്ടില്ല. അതിനാൽ നിലവിലെ 43-ാം ചട്ടം ഇപ്പോൾ തുടരും. എന്നാൽ ജീവിച്ചിരിക്കുന്ന കുട്ടികളുടെ എണ്ണം അടിസ്ഥാനമാക്കി പ്രസവാവധി നിയന്ത്രിക്കുന്ന വ്യവസ്ഥയുടെ സാധുതയാണ് ഡിവിഷൻ ബെഞ്ച് പരിശോധിക്കുന്നത്. കേന്ദ്ര സർക്കാർ ജീവനക്കാരുടെ പ്രസവാവധി സംബന്ധിച്ച ചട്ടത്തിന്റെ തുടർപ്രയോഗത്തിൽ കേസിലെ അന്തിമ തീരുമാനം നിർണായകമാകും.