26 സെപ്റ്റംബർ 2026
ഒരു തെറ്റായ മുന്നറിയിപ്പിൽ ലോകം അവസാനിച്ചേക്കുമായിരുന്ന രാത്രി
1983 സെപ്റ്റംബർ 26. സോവിയറ്റ് യൂണിയന്റെ മുന്നറിയിപ്പ് സംവിധാനത്തിൽ അമേരിക്കയിൽനിന്ന് ആണവമിസൈലുകൾ വരുന്നതായി സന്ദേശം തെളിഞ്ഞു. ചുമതലയിലുണ്ടായിരുന്ന ലെഫ്റ്റനന്റ് കേണൽ സ്റ്റാനിസ്ലാവ് പെട്രോവ് ഉടൻ തിരിച്ചാക്രമണം ശുപാർശ ചെയ്തില്ല. ലഭിച്ച മുന്നറിയിപ്പ് സംശയാസ്പദമാണെന്ന് അദ്ദേഹം വിലയിരുത്തി. പിന്നീട് അത് ഉപഗ്രഹ സംവിധാനത്തിലെ തെറ്റാണെന്ന് തെളിഞ്ഞു.
ആ സംഭവം ഓർക്കാനല്ല ഐക്യരാഷ്ട്രസഭ സെപ്റ്റംബർ 26 തിരഞ്ഞെടുത്തത്. എങ്കിലും അതേ തീയതിയിൽ സംഭവിച്ച ആണവയുദ്ധത്തിന്റെ ഈ ‘അടുത്തെത്തിയ നിമിഷം’ ദിനാചരണത്തിന് അസാധാരണമായൊരു ഓർമപ്പെടുത്തലാണ്: ആണവായുധം നിലനിൽക്കുന്നിടത്തോളം മനുഷ്യന്റെ തെറ്റോ സാങ്കേതിക തകരാറോ ലോകത്തെ ദുരന്തത്തിലേക്ക് തള്ളാം.
ദിനത്തിന്റെ സന്ദേശം
ആണവായുധങ്ങൾ നിയന്ത്രിക്കുകയോ അവയുടെ എണ്ണം കുറയ്ക്കുകയോ മാത്രം പോരാ; പരിശോധിക്കാവുന്നതും തിരിച്ചെടുക്കാനാകാത്തതുമായ രീതിയിൽ പൂർണമായി ഇല്ലാതാക്കണം എന്നതാണ് ദിനത്തിന്റെ അടിസ്ഥാന സന്ദേശം.
ആണവായുധങ്ങളുടെ മാനുഷിക–പാരിസ്ഥിതിക പ്രത്യാഘാതങ്ങൾ ജനങ്ങളെ ബോധ്യപ്പെടുത്തുക, ആയുധമത്സരം തടയുക, രാജ്യങ്ങളെ ചർച്ചയിലേക്ക് കൊണ്ടുവരിക, ആണവനിരായുധീകരണ ഉടമ്പടികൾ ശക്തിപ്പെടുത്തുക എന്നിവയാണ് ലക്ഷ്യങ്ങൾ. 2026ലേക്ക് പ്രത്യേകം ഒരു വാർഷിക പ്രമേയം യുഎൻ ദിനാചരണ പേജിൽ പ്രഖ്യാപിച്ചിട്ടില്ല; “ആണവായുധങ്ങളുടെ പൂർണ ഉന്മൂലനം” തന്നെയാണ് സ്ഥിരമായ കേന്ദ്രലക്ഷ്യം.
സെപ്റ്റംബർ 26 വന്ന വഴി
2013 സെപ്റ്റംബർ 26ന് ഐക്യരാഷ്ട്രസഭയുടെ പൊതുസഭ ആണവനിരായുധീകരണത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ആദ്യ ഉന്നതതല യോഗം നടത്തി. ആ യോഗത്തിന്റെ തുടർച്ചയായി 2013 ഡിസംബർ 5ന് പൊതുസഭ 68/32-ാം പ്രമേയം അംഗീകരിച്ച് സെപ്റ്റംബർ 26നെ അന്താരാഷ്ട്ര ദിനമായി പ്രഖ്യാപിച്ചു. ആദ്യ ആചരണം 2014ലായിരുന്നു.
ആണവായുധം യുഎന്നിന് പുതിയ വിഷയമായിരുന്നില്ല. 1946 ജനുവരി 24ന് ഐക്യരാഷ്ട്രസഭ പൊതുസഭ പാസാക്കിയ ആദ്യ പ്രമേയം തന്നെ ആണവായുധങ്ങളും കൂട്ടനശീകരണായുധങ്ങളും ദേശീയ ആയുധശേഖരങ്ങളിൽനിന്ന് ഇല്ലാതാക്കുന്നതിനെക്കുറിച്ചായിരുന്നു. എന്നാൽ എട്ടു പതിറ്റാണ്ടിനടുത്തിട്ടും ലക്ഷ്യം പൂർത്തിയായിട്ടില്ല.
ലോകത്ത് ഇപ്പോഴും എത്ര ആയുധങ്ങൾ?
ലഭ്യമായ സമഗ്രമായ SIPRI കണക്കുപ്രകാരം 2025 ജനുവരിയിൽ ലോകത്ത് ഏകദേശം 12,241 ആണവ പോർമുനകൾ ഉണ്ടായിരുന്നു. അതിൽ ഏകദേശം 9,614 എണ്ണം സൈനികശേഖരത്തിലായിരുന്നു; ഏകദേശം 2,100 എണ്ണം ഉയർന്ന പ്രവർത്തനസജ്ജതയിലും. അമേരിക്കയും റഷ്യയും ചേർന്നാണ് ലോകത്തിലെ ഭൂരിഭാഗം ആണവായുധങ്ങളും കൈവശം വയ്ക്കുന്നത്.
അമേരിക്ക, റഷ്യ, ബ്രിട്ടൻ, ഫ്രാൻസ്, ചൈന, ഇന്ത്യ, പാകിസ്ഥാൻ, ഉത്തരകൊറിയ, ഇസ്രായേൽ എന്നീ ഒമ്പത് രാജ്യങ്ങളാണ് ആണവായുധശേഷിയുള്ളവയായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നത്. കൃത്യമായ എണ്ണം ഔദ്യോഗികമായി വെളിപ്പെടുത്താത്ത രാജ്യങ്ങളുള്ളതിനാൽ ഇവ കണക്കുകൂട്ടലുകളാണ്.
1945ൽ ഹിരോഷിമയിലും നാഗസാക്കിയിലും മാത്രമാണ് യുദ്ധത്തിൽ ആണവായുധങ്ങൾ ഉപയോഗിക്കപ്പെട്ടത്. അതിനുശേഷം ഉപയോഗിക്കപ്പെട്ടിട്ടില്ലെങ്കിലും പരീക്ഷണങ്ങളും തെറ്റായ മുന്നറിയിപ്പുകളും ക്യൂബൻ മിസൈൽ പ്രതിസന്ധിപോലുള്ള സംഭവങ്ങളും ലോകത്തെ പലതവണ അപകടത്തിന്റെ അരികിലെത്തിച്ചു.
നിരോധനത്തിനൊരു പുതിയ ഉടമ്പടി
2017 ജൂലൈ 7ന് യുഎൻ അംഗീകരിച്ച Treaty on the Prohibition of Nuclear Weapons—TPNW ആണവായുധങ്ങളുടെ വികസനം, പരീക്ഷണം, നിർമ്മാണം, കൈവശംവയ്ക്കൽ, സംഭരണം, ഉപയോഗം, ഉപയോഗഭീഷണി എന്നിവ നിരോധിക്കുന്നു. 2021 ജനുവരി 22ന് ഉടമ്പടി പ്രാബല്യത്തിൽ വന്നു.
എന്നാൽ പ്രധാന ആണവായുധരാജ്യങ്ങളൊന്നും അതിൽ അംഗങ്ങളായിട്ടില്ല. ഇന്ത്യയും ഉടമ്പടിയിൽ ഒപ്പുവച്ചിട്ടില്ല. ആണവനിരായുധീകരണം സാർവത്രികവും വിവേചനരഹിതവും ഘട്ടംഘട്ടവുമായിരിക്കണമെന്നും വിശ്വസനീയമായ പരിശോധനയോടെയായിരിക്കണമെന്നും ഇന്ത്യ നിലപാടെടുക്കുന്നു.
എങ്ങനെയാണ് ദിനം ആചരിക്കുന്നത്?
ഐക്യരാഷ്ട്രസഭയിൽ ഉന്നതതല പൊതുസഭായോഗം, രാജ്യങ്ങളുടെ പ്രസ്താവനകൾ, വിദഗ്ധചർച്ചകൾ, പ്രദർശനങ്ങൾ എന്നിവ നടക്കുന്നു. ഹിരോഷിമ–നാഗസാക്കി അതിജീവിതരായ ഹിബാകുഷകളുടെ അനുഭവങ്ങൾ പങ്കുവയ്ക്കുന്നതും ദിനത്തിന്റെ പ്രധാന ഭാഗമാണ്.
ജപ്പാനിൽ സമാധാനപ്രാർഥനകളും മെഴുകുതിരി തെളിയിക്കലും നടക്കുന്നു. കസാക്കിസ്ഥാൻ, മാർഷൽ ദ്വീപുകൾ തുടങ്ങിയ ആണവപരീക്ഷണങ്ങളുടെ ദുരിതം നേരിട്ട പ്രദേശങ്ങളിൽ ഇരകളെ അനുസ്മരിക്കുന്നു. സ്കൂളുകളും സർവകലാശാലകളും സമാധാനക്ലാസുകൾ, മോഡൽ യുഎൻ ചർച്ചകൾ, പോസ്റ്റർ പ്രദർശനങ്ങൾ എന്നിവ സംഘടിപ്പിക്കുന്നു. ICAN പോലുള്ള സംഘടനകൾ ഒപ്പുശേഖരണം, സാമൂഹികമാധ്യമ പ്രചാരണം, സർക്കാരുകളോട് ഉടമ്പടിയിൽ ചേരാനുള്ള അഭ്യർഥന എന്നിവ നടത്തുന്നു.
ജപ്പാൻ, ഓസ്ട്രിയ, അയർലൻഡ്, മെക്സിക്കോ, ദക്ഷിണാഫ്രിക്ക, കസാക്കിസ്ഥാൻ, ന്യൂസിലൻഡ്, കോസ്റ്ററിക്ക, പസഫിക് ദ്വീപുരാജ്യങ്ങൾ എന്നിവിടങ്ങളിൽ ആണവനിരോധന പ്രസ്ഥാനങ്ങൾക്ക് ശ്രദ്ധേയമായ പിന്തുണയുണ്ട്.
ആണവായുധങ്ങൾ ഇല്ലാത്തത് മാത്രമാണ് അവ ഒരിക്കലും പൊട്ടിത്തെറിക്കില്ലെന്ന് പൂർണമായി ഉറപ്പാക്കാനുള്ള മാർഗം—സെപ്റ്റംബർ 26 നൽകുന്ന സന്ദേശം അത്ര ലളിതവും അത്രതന്നെ ഗൗരവമുള്ളതുമാണ്.
Sources
