മുംബൈ, 2026 സെപ്റ്റംബർ 24 –

കോടതി അംഗീകരിച്ച ഒത്തുതീർപ്പ് ഡിക്രി രജിസ്റ്റർ ചെയ്യുന്നതിന് സഹകരണ ഹൗസിങ് സൊസൈറ്റിയുടെ നിരാക്ഷേപപത്രം നിർബന്ധമാക്കാൻ കളക്ടർക്ക് കഴിയില്ലെന്ന് ബോംബെ ഹൈക്കോടതി. ജസ്റ്റിസ് സുമൻ ശ്യാം, ജസ്റ്റിസ് അദ്വൈത് എം. സേഠ്ന എന്നിവരടങ്ങിയ ഡിവിഷൻ ബെഞ്ച് 2026 ഓഗസ്റ്റ് 17നാണ് വിധി പ്രസ്താവിച്ചത്. സഞ്ജയ് നരംഗും രചന നരംഗും നൽകിയ ഹർജിയിലാണ് വിധി. ഹർജിക്കാർക്കുവേണ്ടി മുതിർന്ന അഭിഭാഷകൻ സാൽ അന്ധ്യാരുജിന ഹാജരായി. ജോയിന്റ് സബ് രജിസ്ട്രാർ, മുംബൈ സിറ്റി കളക്ടർ, മഹാരാഷ്ട്ര സർക്കാർ എന്നിവർക്കുവേണ്ടി ഹിമാൻഷു ടക്കെ ഹാജരായി. സൂന മഹൽ കോ-ഓപ്പറേറ്റീവ് ഹൗസിങ് സൊസൈറ്റിക്കുവേണ്ടി സച്ചിൻ ഗവാഡെയും ഹാജരായി. സൊസൈറ്റിയുടെ നിരാക്ഷേപപത്രം ആവശ്യപ്പെടാതെ ഹർജിക്കാരുടെ 2024 ഓഗസ്റ്റ് 22ലെ അപേക്ഷ നിയമപ്രകാരം തീരുമാനിക്കാനും ബാധകമായ കൈമാറ്റ ഫീസും പ്രീമിയവും സ്വീകരിച്ച് 2022 ഡിസംബർ 16ലെ ഒത്തുതീർപ്പ് ഡിക്രിയുടെ രജിസ്ട്രേഷന് വഴിയൊരുക്കാനും കളക്ടറോട് കോടതി നിർദേശിച്ചു.

മറൈൻ ഡ്രൈവിലെ കടയും റസ്റ്റോറന്റ് സ്ഥലവും കൈമാറുന്നതിനെച്ചൊല്ലി തർക്കം

മുംബൈ മറൈൻ ഡ്രൈവിലെ സൂന മഹൽ കോ-ഓപ്പറേറ്റീവ് ഹൗസിങ് സൊസൈറ്റി കെട്ടിടത്തിലുള്ള 186 ചതുരശ്ര അടി വിസ്തീർണമുള്ള ‘പുഷ്പ് മിലൻ’ എന്ന കടയും അതിനോട് ചേർന്ന 2,530 ചതുരശ്ര അടി റസ്റ്റോറന്റ് സ്ഥലവുമാണ് തർക്കത്തിന്റെ കേന്ദ്രം. ഖോർഷെഡ് തെഹെംടൺ ഉദ്‌വാഡിയയും ഡോക്ടർ ആദി നസീറും ഈ സ്ഥലത്തിന്റെ ഉടമസ്ഥാവകാശം അവകാശപ്പെട്ടിരുന്നു. 2018 ജനുവരി 9ന് കട വിൽക്കാൻ മാർസ് എന്റർപ്രൈസസ് ആൻഡ് ഹോസ്പിറ്റാലിറ്റി പ്രൈവറ്റ് ലിമിറ്റഡുമായി കരാർ ഉണ്ടാക്കിയെങ്കിലും പിന്നീട് തർക്കമുണ്ടായി. തുടർന്ന് 2019 മാർച്ച് 26ഓടെ ബോംബെ ഹൈക്കോടതിയിൽ കേസ് നൽകി.

2022ലെ ഒത്തുതീർപ്പ് തന്നെ ഉടമസ്ഥാവകാശ കൈമാറ്റ രേഖയായി മാറി

കേസ് നിലനിൽക്കെ കക്ഷികൾ 2022 ഡിസംബർ 13ന് ഒത്തുതീർപ്പ് വ്യവസ്ഥകളിൽ ഒപ്പുവച്ചു. 2022 ഡിസംബർ 16ന് ഹൈക്കോടതി ഈ വ്യവസ്ഥകളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ കേസ് ഡിക്രിയാക്കി. ഒത്തുതീർപ്പ് വ്യവസ്ഥകൾ തന്നെ സഞ്ജയ് നരംഗിനും രചന നരംഗിനും തർക്കസ്ഥലത്തിന്റെ ഉടമസ്ഥാവകാശം കൈമാറുന്ന രേഖയായി പ്രവർത്തിക്കുമെന്ന് അതിൽ വ്യക്തമാക്കിയിരുന്നു. ഈ ഒത്തുതീർപ്പോ ഡിക്രിയോ പിന്നീട് എതിർകക്ഷികളാരും ചോദ്യം ചെയ്തിട്ടില്ലെന്നും അതിനാൽ അത് അന്തിമമായെന്നും ഹൈക്കോടതി കണ്ടെത്തി.

91.58 ലക്ഷം രൂപ മുദ്രവില അടച്ചിട്ടും രജിസ്ട്രേഷനിൽ തടസ്സം

ഒത്തുതീർപ്പ് ഡിക്രിക്ക് നൽകേണ്ട മുദ്രവില നിശ്ചയിക്കാൻ രേഖ മുംബൈ സ്റ്റാമ്പ് കളക്ടർക്ക് അയച്ചിരുന്നു. 91,58,300 രൂപയാണ് മുദ്രവില നിശ്ചയിച്ചത്. ഹർജിക്കാർ 2024 മെയ് 24ന് ഈ തുക അടച്ചു. തുടർന്ന് ഡിക്രി തയ്യാറാക്കി മുദ്രവച്ച് 2024 ജൂലൈ 3ന് രജിസ്ട്രേഷനായി ജോയിന്റ് സബ് രജിസ്ട്രാർക്ക് അയച്ചു. രജിസ്ട്രേഷൻ ഫീസും രേഖ കൈകാര്യം ചെയ്യാനുള്ള തുകയും ഹർജിക്കാർ അടച്ചിരുന്നു.

ആദ്യം കളക്ടറുടെ അനുമതി ആവശ്യപ്പെട്ടു; പിന്നാലെ സൊസൈറ്റിയുടെ നിരാക്ഷേപപത്രവും ചോദിച്ചു

തർക്കസ്ഥലം കളക്ടറുടെ ഭൂമിയിലാണെന്ന കാരണത്താൽ രജിസ്ട്രേഷന് മുമ്പ് കളക്ടറുടെ നിരാക്ഷേപപത്രം വേണമെന്ന് 2024 ജൂലൈ 16ന് സബ് രജിസ്ട്രാർ അറിയിച്ചു. തുടർന്ന് ഹർജിക്കാർ 2024 ഓഗസ്റ്റ് 22ന് കളക്ടറെ സമീപിച്ചു. എന്നാൽ കളക്ടർ 2024 സെപ്റ്റംബർ 2ന് ആവശ്യപ്പെട്ട രേഖകളിൽ സൂന മഹൽ ഹൗസിങ് സൊസൈറ്റിയുടെ നിരാക്ഷേപപത്രവും ഉൾപ്പെടുത്തി. മറ്റ് രേഖകൾ നൽകിയെങ്കിലും സൊസൈറ്റിയുടെ നിരാക്ഷേപപത്രം ഹർജിക്കാർക്ക് നൽകാനായില്ല. 2024 സെപ്റ്റംബർ 26ന് സ്ഥലം ഹർജിക്കാർക്ക് കൈമാറരുതെന്ന് സൊസൈറ്റി കളക്ടറെ അറിയിക്കുകയും ചെയ്തു.

സൊസൈറ്റിയുടെ അനുമതി നിർബന്ധമാക്കുന്ന നിയമവ്യവസ്ഥ കാണിക്കാനായില്ലെന്ന് ഹൈക്കോടതി

ഒത്തുതീർപ്പ് ഡിക്രി രജിസ്റ്റർ ചെയ്യുന്നതിന് മുമ്പ് സൊസൈറ്റിയുടെ നിരാക്ഷേപപത്രം നിർബന്ധമാണെന്ന് പറയുന്ന നിയമമോ ചട്ടമോ വിജ്ഞാപനമോ എതിർകക്ഷികൾക്ക് കോടതിയിൽ കാണിക്കാനായില്ല. നിയമപരമായി ബാധകമായ കോടതി ഡിക്രി നടപ്പാക്കാൻ റവന്യൂ അധികൃതർ സഹായിക്കേണ്ടതായിരുന്നു. പകരം നിയമം ആവശ്യപ്പെടാത്ത നിരാക്ഷേപപത്രം നിർബന്ധമാക്കി ഡിക്രി നടപ്പാക്കുന്നതിന് തടസ്സം സൃഷ്ടിക്കുന്ന സമീപനമാണ് കളക്ടർ സ്വീകരിച്ചതെന്ന് ബെഞ്ച് വ്യക്തമാക്കി.

രജിസ്ട്രേഷൻ വൈകിയെന്ന സർക്കാർ വാദവും കോടതി തള്ളി

1908ലെ രജിസ്ട്രേഷൻ നിയമത്തിലെ വകുപ്പ് 23 പ്രകാരമുള്ള നാലുമാസ സമയപരിധി പാലിച്ചിട്ടില്ലെന്നായിരുന്നു സർക്കാരിന്റെ മറ്റൊരു വാദം. എന്നാൽ സംഭവങ്ങളുടെ തീയതിക്രമം പരിശോധിച്ച ഹൈക്കോടതി ഈ വാദം അംഗീകരിച്ചില്ല. മുദ്രവില അടച്ചശേഷം അന്തിമ ഡിക്രി 2024 ജൂൺ 12ന് തയ്യാറാക്കി മുദ്രവച്ചതും 2024 ജൂലൈ 3ന് രജിസ്ട്രേഷനായി അയച്ചതും കോടതി ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. അതിനാൽ വകുപ്പ് 23ലെ സമയപരിധി പാലിച്ചിട്ടുണ്ടെന്ന് ബെഞ്ച് വ്യക്തമാക്കി.

കളക്ടറുടെ മുൻകൂർ അനുമതി എല്ലാ കൈമാറ്റത്തിനും നിർബന്ധമല്ലെന്ന മുൻവിധിയും കോടതി പരിഗണിച്ചു

കളക്ടറുടെ ഭൂമിയിലുള്ള കെട്ടിടത്തിലെ ഫ്ലാറ്റുകളുടെ കൈമാറ്റത്തിന് എല്ലാ സാഹചര്യത്തിലും സംസ്ഥാന സർക്കാരിന്റെയോ കളക്ടറുടെയോ മുൻകൂർ അനുമതി നിർബന്ധമല്ലെന്ന ബോംബെ ഹൈക്കോടതിയുടെ മുൻവിധിയും അതിനെതിരെ മഹാരാഷ്ട്ര സർക്കാർ നൽകിയ അപ്പീൽ സുപ്രീംകോടതി തള്ളിയതും ബെഞ്ച് പരിഗണിച്ചു. ഈ കേസിലും ആ നിയമവ്യാഖ്യാനം ഹർജിക്കാരുടെ വാദത്തെ പിന്തുണയ്ക്കുന്നതായി കോടതി കണ്ടെത്തി.

ബാധകമായ കൈമാറ്റ ഫീസും പ്രീമിയവും സ്വീകരിക്കാൻ കളക്ടർക്ക് തടസ്സമില്ല

നിയമപ്രകാരം നിശ്ചയിക്കുന്ന കൈമാറ്റ ഫീസും ബാധകമാണെങ്കിൽ പ്രീമിയവും അടയ്ക്കാൻ തയ്യാറാണെന്ന് ഹർജിക്കാർ വ്യക്തമാക്കിയിരുന്നു. അതിനാൽ ഈ തുക സ്വീകരിക്കാൻ കളക്ടർ വിസമ്മതിക്കേണ്ട കാരണമില്ലെന്ന് കോടതി പറഞ്ഞു. എന്നാൽ നിയമം ആവശ്യപ്പെടാത്ത സൊസൈറ്റിയുടെ നിരാക്ഷേപപത്രം അതിന് മുൻവ്യവസ്ഥയാക്കാനാവില്ല. കൈമാറ്റ ഫീസും പ്രീമിയവും സംബന്ധിച്ച നിയമപരമായ നടപടികൾ പൂർത്തിയാക്കി ഡിക്രിയുടെ രജിസ്ട്രേഷന് വഴിയൊരുക്കണമെന്നാണ് നിർദേശം.

സൊസൈറ്റിയുടെ കൈയേറ്റ ആരോപണത്തിൽ കോടതി ഇപ്പോൾ തീരുമാനമെടുത്തില്ല

തർക്കസ്ഥലത്ത് ഗുരുതരമായ കൈയേറ്റമുണ്ടെന്നും അതിനാലാണ് നിരാക്ഷേപപത്രം നൽകാത്തതെന്നും സൊസൈറ്റി വാദിച്ചിരുന്നു. എന്നാൽ ഈ ആരോപണത്തിന്റെ ശരിതെറ്റ് ഇപ്പോഴത്തെ ഹർജിയിൽ പരിശോധിക്കേണ്ടതില്ലെന്ന് ഹൈക്കോടതി വ്യക്തമാക്കി. കൈയേറ്റവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പ്രശ്നം ഉചിതമായ നിയമനടപടിയിൽ ഉന്നയിച്ചാൽ നിയമപ്രകാരം തീരുമാനിക്കാമെന്നും കോടതി പറഞ്ഞു. നിരാക്ഷേപപത്രം നൽകാത്തതിന്റെ പേരിൽ കളക്ടർ സൊസൈറ്റിയെ ഉത്തരവാദിയാക്കരുതെന്നും പ്രത്യേകം വ്യക്തമാക്കി.

നിരാക്ഷേപപത്രം ഒഴിവാക്കി അപേക്ഷ തീരുമാനിക്കണം; ഹർജി അനുവദിച്ച് തീർപ്പാക്കി

സഞ്ജയ് നരംഗിന്റെയും രചന നരംഗിന്റെയും ഹർജി ഹൈക്കോടതി അനുവദിച്ചു. 2024 ഓഗസ്റ്റ് 22ലെ അപേക്ഷ പരിഗണിക്കുമ്പോൾ സൂന മഹൽ ഹൗസിങ് സൊസൈറ്റിയുടെ നിരാക്ഷേപപത്രം ആവശ്യപ്പെടരുതെന്ന് കളക്ടറോട് നിർദേശിച്ചു. നിയമപ്രകാരം ബാധകമായ കൈമാറ്റ ഫീസും പ്രീമിയവും സ്വീകരിച്ച് 2022 ഡിസംബർ 16ലെ ഒത്തുതീർപ്പ് ഡിക്രി രജിസ്റ്റർ ചെയ്യാൻ ജോയിന്റ് സബ് രജിസ്ട്രാർക്ക് കഴിയുന്ന വിധത്തിൽ അപേക്ഷ തീരുമാനിക്കണമെന്നാണ് അന്തിമ നിർദേശം. ചെലവ് സംബന്ധിച്ച് പ്രത്യേക ഉത്തരവില്ലാതെ ഹർജി തീർപ്പാക്കി.

കോടതി ഡിക്രി നടപ്പാക്കുന്നതിന് നിയമത്തിലില്ലാത്ത അധിക നിബന്ധനകൾ ചുമത്താനാകില്ല

വിധിയുടെ സംസ്ഥാനതല നിയമപ്രാധാന്യം കോടതി ഡിക്രിയുടെ നടപ്പാക്കലിൽ ഭരണകൂടത്തിന് ഏർപ്പെടുത്താവുന്ന നിബന്ധനകളുടെ പരിധിയിലാണ്. നിയമമോ ചട്ടമോ വിജ്ഞാപനമോ ആവശ്യപ്പെടാത്ത സൊസൈറ്റി നിരാക്ഷേപപത്രം പോലുള്ള അധിക വ്യവസ്ഥകൾ ചുമത്തി നിയമപരമായി അന്തിമമായ ഡിക്രിയുടെ രജിസ്ട്രേഷൻ തടയാനാകില്ലെന്നാണ് ബോംബെ ഹൈക്കോടതി വ്യക്തമാക്കിയത്. അതേസമയം എല്ലാ സ്വത്തുകൈമാറ്റങ്ങൾക്കും സൊസൈറ്റിയുടെ നിരാക്ഷേപപത്രം ആവശ്യമില്ലെന്ന പൊതുവായ പ്രഖ്യാപനമല്ല വിധി; കോടതി അംഗീകരിച്ച ഈ ഒത്തുതീർപ്പ് ഡിക്രിയുടെ രജിസ്ട്രേഷനുമായി ബന്ധപ്പെട്ട നിയമപരമായ സാഹചര്യത്തിലാണ് തീരുമാനം.