ന്യൂഡൽഹി, സെപ്റ്റംബർ 08-

ഝാർഖണ്ഡ് പൊലീസ് മേധാവിയായി തദാഷ മിശ്രയെ വിരമിക്കുന്നതിന് ഒരു ദിവസം മുമ്പ് നിയമിച്ചത് സുപ്രീംകോടതിയുടെ പ്രകാശ് സിങ് കേസിലെ മാർഗനിർദേശങ്ങളുടെ ലംഘനമാണെന്ന് അമിക്കസ് ക്യൂറി മുതിർന്ന അഭിഭാഷകൻ രാജു രാമചന്ദ്രൻ സുപ്രീംകോടതിയിൽ റിപ്പോർട്ട് നൽകി. 2026 സെപ്റ്റംബർ എട്ടിനാണ് റിപ്പോർട്ടിലെ വിവരങ്ങൾ പുറത്തുവന്നത്. എന്നാൽ ഇത് സുപ്രീംകോടതിയുടെ പുതിയ വിധിയോ ഉത്തരവോ അല്ല. അമിക്കസ് ക്യൂറി കോടതിയുടെ പരിഗണനയ്ക്കായി സമർപ്പിച്ച നിലപാടാണ്.

വിരമിക്കാൻ ഒരു ദിവസം ശേഷിക്കെ നിയമനം; രണ്ട് വർഷത്തെ കാലാവധി ലഭിച്ചതിനെ ചോദ്യം ചെയ്ത് ഹർജിക്കാരൻ

തദാഷ മിശ്ര 2025 ഡിസംബർ 31ന് വിരമിക്കാനിരിക്കെയാണ് അതിന് ഒരു ദിവസം മുമ്പ് ഝാർഖണ്ഡ് പൊലീസ് മേധാവിയായി നിയമിച്ചതെന്ന് കോടതിയിലെ ഹർജിയിൽ ചൂണ്ടിക്കാട്ടിയിരുന്നു. ഇതിലൂടെ ഫലത്തിൽ രണ്ട് വർഷത്തെ അധിക സേവനകാലം ലഭിച്ചെന്നാണ് ഹർജിക്കാരന്റെ വാദം. പൊലീസ് മേധാവിയായി പരിഗണിക്കുന്ന ഉദ്യോഗസ്ഥന് കുറഞ്ഞത് ആറുമാസത്തെ യഥാർഥ ശേഷിക്കുന്ന സേവനകാലം ഉണ്ടായിരിക്കണമെന്ന സുപ്രീംകോടതി നിർദേശം ഇതിലൂടെ ലംഘിക്കപ്പെട്ടുവെന്നാണ് അമിക്കസ് ക്യൂറിയുടെയും നിലപാട്.

നിയമനത്തിന് തൊട്ടുമുമ്പ് ചട്ടം ഭേദഗതി ചെയ്തതും തർക്കവിഷയം

2025 ജനുവരിയിലാണ് ഝാർഖണ്ഡ് സർക്കാർ പൊലീസ് മേധാവിയുടെ തിരഞ്ഞെടുപ്പും നിയമനവും സംബന്ധിച്ച പുതിയ ചട്ടങ്ങൾ വിജ്ഞാപനം ചെയ്തത്. പ്രതിപക്ഷ നേതാവ് ബാബുലാൽ മറാണ്ടി ഇതിലെ നാല്, അഞ്ച് സി, പത്ത് എന്നീ ചട്ടങ്ങൾ പ്രകാശ് സിങ് കേസിലെ സുപ്രീംകോടതി നിർദേശങ്ങൾക്ക് വിരുദ്ധമാണെന്ന് ആരോപിച്ച് ഝാർഖണ്ഡ് ഹൈക്കോടതിയെ സമീപിച്ചു. പിന്നീട് ഈ പൊതുതാൽപര്യ ഹർജി സുപ്രീംകോടതി സ്വന്തം പരിഗണനയിലേക്ക് മാറ്റി. തദാഷ മിശ്രയുടെ നിയമനത്തിന് ഒരു ദിവസം മുമ്പ് ചട്ടം അഞ്ച് സിയിൽ ഭേദഗതി വരുത്തിയതായും ഹർജിക്കാരൻ ചൂണ്ടിക്കാട്ടി.

ആറുമാസത്തിൽ താഴെയുള്ള ശേഷിക്കുന്ന സേവനകാലം കൃത്രിമമായി നീട്ടാനാകില്ലെന്ന് അമിക്കസ്

മുപ്പത് വർഷത്തെ സേവനം പൂർത്തിയാക്കിയശേഷം ഡി.ജി.പി അല്ലെങ്കിൽ എ.ജി.പി പദവിയിൽ പ്രവർത്തിച്ച കാലം കൂടി കണക്കിലെടുത്ത് ഒരു ഉദ്യോഗസ്ഥന്റെ ശേഷിക്കുന്ന സേവനകാലം ആറുമാസമായി കാണാൻ 2025ലെ ചട്ടഭേദഗതി വഴിയൊരുക്കുന്നുണ്ടെങ്കിൽ അത് പ്രകാശ് സിങ് വിധിക്ക് വിരുദ്ധമാകുമെന്ന് അമിക്കസ് റിപ്പോർട്ട് പറയുന്നു. പൊലീസ് മേധാവിയായി പരിഗണിക്കുമ്പോൾ ഉദ്യോഗസ്ഥന് യഥാർഥത്തിൽ കുറഞ്ഞത് ആറുമാസത്തെ സേവനകാലം ശേഷിക്കണമെന്നതാണ് സുപ്രീംകോടതി നിർദേശത്തിന്റെ അർഥമെന്നാണ് റിപ്പോർട്ടിലെ നിലപാട്.

സംസ്ഥാനത്തിന് ഡി.ജി.പിയെ നീക്കാൻ വിശാല അധികാരം നൽകുന്നതിലും അമിക്കസിന് എതിർപ്പ്

ഝാർഖണ്ഡിന്റെ 2025ലെ ചട്ടങ്ങൾ പൊലീസ് മേധാവിയെ നീക്കുന്നതിൽ സംസ്ഥാന സർക്കാരിന് വിശാലമായ വിവേചനാധികാരം നൽകുന്നതായും അമിക്കസ് റിപ്പോർട്ട് ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു. ഇത് ഉദ്യോഗസ്ഥനുമേൽ അനാവശ്യ രാഷ്ട്രീയ സമ്മർദത്തിന് വഴിയൊരുക്കുകയും നിയമപരമായി ഉറപ്പുനൽകുന്ന രണ്ട് വർഷത്തെ കാലാവധിയുടെ സ്വതന്ത്ര സ്വഭാവത്തെ ബാധിക്കുകയും ചെയ്യാമെന്നാണ് റിപ്പോർട്ടിലെ വിലയിരുത്തൽ. സേവന വ്യവസ്ഥകളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ചട്ടങ്ങൾക്ക് അനുസൃതമായേ സംസ്ഥാനത്തിന് ഈ അധികാരം പ്രയോഗിക്കാനാകൂ എന്ന രീതിയിൽ ചട്ടം വ്യാഖ്യാനിക്കണമെന്നും അമിക്കസ് നിർദേശിച്ചു.

ഒഴിവ് വരുന്നതിന് മൂന്ന് മാസം മുമ്പ് നടപടികൾ തുടങ്ങണമെന്ന വ്യവസ്ഥയ്ക്ക് ബാഹ്യ പരിശോധന വേണം

പൊലീസ് മേധാവിയുടെ ഒഴിവ് വരുന്നതിന് കുറഞ്ഞത് മൂന്ന് മാസം മുമ്പ് പേരുകൾ അയയ്ക്കണമെന്ന സമയപരിധി ഉറപ്പാക്കാൻ പുറത്തുനിന്നുള്ള പരിശോധനാ സംവിധാനം വേണമെന്നും അമിക്കസ് അഭിപ്രായപ്പെട്ടു. വൈകിയുള്ള നടപടികൾ യോഗ്യരായ ഉദ്യോഗസ്ഥരെ പരിശോധിക്കാൻ മതിയായ സമയം ലഭിക്കാത്ത സാഹചര്യമുണ്ടാക്കുകയും താൽക്കാലിക പൊലീസ് മേധാവിയെ നിയമിക്കുന്നതിലേക്ക് നയിക്കുകയും ചെയ്യാമെന്നാണ് റിപ്പോർട്ട് ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നത്.

ഉദ്യോഗസ്ഥന്റെ ‘താൽപര്യമില്ലായ്മ’ എഴുതി രേഖപ്പെടുത്തണമെന്നും നിർദേശം

പൊലീസ് മേധാവിയാകാൻ യോഗ്യനായ ഉദ്യോഗസ്ഥൻ നിയമനം സ്വീകരിക്കാൻ താൽപര്യമില്ലെന്ന് അറിയിച്ചാൽ അതിന്റെ രേഖയും നിയമന നടപടികളുടെ ഭാഗമായി സൂക്ഷിക്കണമെന്ന് അമിക്കസ് നിർദേശിച്ചു. മറ്റൊരു ഉദ്യോഗസ്ഥനെ അനുകൂലിക്കാൻ ‘താൽപര്യമില്ലായ്മ’ ഒരു കാരണമായി ഉപയോഗിക്കുന്നത് ഒഴിവാക്കാനാണ് ഈ നിർദേശം. ലെവൽ പതിനാറിലുള്ള ഉദ്യോഗസ്ഥനെ നോമിനേഷൻ കമ്മിറ്റിക്ക് പരിഗണിക്കാനാകാത്ത സാഹചര്യമുണ്ടെങ്കിൽ അതിന്റെ കാരണം രേഖാമൂലം രേഖപ്പെടുത്തണമെന്നും അത് ഹൈക്കോടതിക്ക് പരിശോധിക്കാനാകണമെന്നും റിപ്പോർട്ട് നിർദേശിക്കുന്നു.

നോമിനേഷൻ കമ്മിറ്റി വ്യവസ്ഥ പ്രകാശ് സിങ് വിധിയുടെ അന്തസ്സിന് വിരുദ്ധമല്ലെന്ന് റിപ്പോർട്ട്

അതേസമയം ഝാർഖണ്ഡ് ചട്ടങ്ങളിലെ എല്ലാ വ്യവസ്ഥകളും അമിക്കസ് എതിർത്തിട്ടില്ല. സംസ്ഥാന സർക്കാർ പേരുകൾ നോമിനേഷൻ കമ്മിറ്റിക്ക് അയയ്ക്കണമെന്ന ചട്ടം നാല് പ്രകാശ് സിങ് വിധികളുടെ അന്തസ്സിന് വിരുദ്ധമല്ലെന്നാണ് റിപ്പോർട്ടിലെ വിലയിരുത്തൽ. നിയമന നടപടിയിൽ യൂണിയൻ പബ്ലിക് സർവീസ് കമ്മീഷന്റെ പങ്കാളിത്തം ഉറപ്പാക്കപ്പെടുന്നതിനാലാണ് ഈ നിലപാട്.

തദാഷ മിശ്രയുടെ നിയമനം അസാധുവാക്കിയിട്ടില്ല; അന്തിമ തീരുമാനം സുപ്രീംകോടതിയുടേത്

നിലവിലെ ഘട്ടത്തിൽ തദാഷ മിശ്രയുടെ നിയമനം സുപ്രീംകോടതി റദ്ദാക്കിയതായി റിപ്പോർട്ടിലില്ല. നിയമനം പ്രകാശ് സിങ് മാർഗനിർദേശങ്ങൾക്ക് വിരുദ്ധമാണെന്നത് അമിക്കസ് ക്യൂറി രാജു രാമചന്ദ്രൻ കോടതിയിൽ സമർപ്പിച്ച റിപ്പോർട്ടിലെ നിലപാടാണ്. അതിനാൽ നിയമനത്തിന്റെ സാധുതയും ഝാർഖണ്ഡിന്റെ 2025ലെ ചട്ടങ്ങളുടെ നിലനിൽപ്പും സംബന്ധിച്ച അന്തിമ നിയമനിലപാട് സുപ്രീംകോടതിയുടെ തുടർന്നുള്ള പരിഗണനയിലൂടെയാണ് വ്യക്തമാകേണ്ടത്.

പൊലീസ് മേധാവി നിയമനത്തിലെ സ്വതന്ത്രതയും സുതാര്യതയും വീണ്ടും സുപ്രീംകോടതിയുടെ പരിഗണനയിൽ

2006ലെ പ്രകാശ് സിങ് വിധിയിൽ പൊലീസ് സംവിധാനത്തിൽ സർക്കാരിന്റെ അനാവശ്യ സ്വാധീനം നിയന്ത്രിക്കാനും ഡി.ജി.പി നിയമനം യോഗ്യതയും സുതാര്യതയും അടിസ്ഥാനമാക്കിയാക്കാനും സുപ്രീംകോടതി നിർദേശിച്ചിരുന്നു. പിന്നീട് ഉദ്യോഗസ്ഥന് കുറഞ്ഞത് ആറുമാസത്തെ സേവനകാലം ശേഷിക്കണമെന്നതടക്കമുള്ള നിർദേശങ്ങളും കോടതി വ്യക്തമാക്കി. ഇപ്പോഴത്തെ അമിക്കസ് റിപ്പോർട്ട് അംഗീകരിക്കണമോയെന്നും ഝാർഖണ്ഡ് ചട്ടങ്ങൾക്ക് എന്ത് വ്യാഖ്യാനം നൽകണമെന്നുമുള്ള അന്തിമ തീരുമാനം സുപ്രീംകോടതിയുടേതാണ്. അതുവരെ പുതിയ നിയമമോ രാജ്യവ്യാപകമായ പുതിയ മാനദണ്ഡമോ നിലവിൽ വന്നതായി പറയാനാവില്ല.