8 സെപ്തംബർ 2026
ബലൂചിസ്ഥാനിൽ പാകിസ്ഥാനിൽ നിന്ന് വേർപെടണമെന്ന് ആവശ്യപ്പെട്ട് സായുധ പോരാട്ടം തുടരുന്നു. വടക്കുപടിഞ്ഞാറ് തെഹ്രീക്-ഇ-താലിബാൻ പാകിസ്ഥാൻ പോലുള്ള സായുധ സംഘങ്ങൾ ഭരണകൂടത്തെ വെല്ലുവിളിക്കുന്നു. സിന്ധിലും ‘സിന്ധുദേശ്’ എന്ന ആശയവുമായി വേർപിരിയൽ ആവശ്യപ്പെടുന്ന ദേശീയവാദ രാഷ്ട്രീയധാരകളുണ്ട്. ഇവയ്ക്കിടയിലേക്കാണ് ഇപ്പോൾ മറ്റൊരു തർക്കം കടന്നുവരുന്നത്: സിന്ധ് തന്നെ രണ്ടായി വിഭജിക്കണമോ? കറാച്ചിയെ കേന്ദ്രീകരിച്ച് പ്രത്യേക പ്രവിശ്യ വേണമെന്ന ആവശ്യവുമായി എംക്യുഎം-പാകിസ്ഥാൻ രംഗത്തുണ്ട്. മറുവശത്ത് സിന്ധിന്റെ ഭൂമിശാസ്ത്രപരമായ അഖണ്ഡത തകർക്കാൻ അനുവദിക്കില്ലെന്ന് പാകിസ്ഥാൻ പീപ്പിൾസ് പാർട്ടി പറയുന്നു. 2026 സെപ്റ്റംബറിൽ സിന്ധ് നിയമസഭയും വിഭജനത്തിനെതിരെ പ്രമേയം പാസാക്കി.
ഒരു രാജ്യം, പല പിളർപ്പുകളുടെ സമ്മർദം
ഇവയെല്ലാം ഒരേ പ്രശ്നമല്ല. ബലൂച് വേർപിരിയൽ പ്രസ്ഥാനം പാകിസ്ഥാനിൽ നിന്ന് തന്നെ പുറത്തുപോകണമെന്നാണ് പറയുന്നത്. സിന്ധിലെ ‘സിന്ധുദേശ്’ ആശയവും അതേ ദിശയിലുള്ളതാണ്. എന്നാൽ കറാച്ചിയെ വേർതിരിക്കണമെന്ന എംക്യുഎം-പിയുടെ ആവശ്യം ഇപ്പോഴത്തെ പാകിസ്ഥാന്റെ അതിർത്തിക്കുള്ളിൽ തന്നെ പുതിയൊരു പ്രവിശ്യ സൃഷ്ടിക്കണമെന്നതാണ്. എന്നിട്ടും മൂന്നിടത്തും കാണുന്ന പൊതുവായ ചിത്രം ഒന്ന് തന്നെ: കേന്ദ്ര-പ്രവിശ്യ ബന്ധം, വിഭവവിതരണം, രാഷ്ട്രീയ പ്രതിനിധിത്വം, വംശീയ തിരിച്ചറിയൽ എന്നിവയെച്ചൊല്ലിയുള്ള അസ്വസ്ഥത.
സിന്ധിന്റെ ഹൃദയത്തിൽ കറാച്ചി
സിന്ധിന്റെ രാഷ്ട്രീയത്തിലെ അടിസ്ഥാന വൈരുധ്യം ഇവിടെ തുടങ്ങുന്നു. കറാച്ചി പ്രധാനമായും ഉർദുഭാഷാ മുഹാജിർ ജനസംഖ്യയുടെ ശക്തികേന്ദ്രമാണ്. കറാച്ചിയും ഹൈദരാബാദും ഉൾപ്പെടുന്ന നഗര സിന്ധിൽ എംക്യുഎമ്മിന് ചരിത്രപരമായി വലിയ പിന്തുണ ലഭിച്ചു. മറുവശത്ത് ചെറിയ പട്ടണങ്ങളിലും ഗ്രാമീണ സിന്ധിലും പി.പി.പിക്ക് ശക്തമായ അടിത്തറയുണ്ട്. അതായത്, നഗരം ഒരു രാഷ്ട്രീയ ഭാഷ സംസാരിക്കുമ്പോൾ ഗ്രാമീണ സിന്ധ് മറ്റൊരു രാഷ്ട്രീയ ഭാഷ സംസാരിക്കുന്നു.
ഭാഷയുടെ പിന്നിൽ അധികാരത്തിന്റെ കണക്ക്
ഇത് ഉർദു സംസാരിക്കുന്നവരും സിന്ധി സംസാരിക്കുന്നവരും തമ്മിലുള്ള ലളിതമായ ഭാഷാ തർക്കമാക്കി ചുരുക്കുന്നത് തെറ്റായിരിക്കും. ഭൂമി, സർക്കാർ ജോലി, നഗരഭരണം, നികുതി, വികസന ഫണ്ട്, പ്രാദേശിക ഭരണാധികാരം എന്നിവയാണ് തർക്കത്തിന്റെ യഥാർഥ ഉള്ളടക്കം. ചരിത്രപരമായി എംക്യുഎം മുഹാജിർ രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ പ്രധാന വക്താവായിരുന്നപ്പോൾ പി.പി.പി സിന്ധി താൽപര്യങ്ങളുടെ പ്രധാന രാഷ്ട്രീയ ശക്തിയായി മാറി.
എംക്യുഎം പറയുന്നത് മറ്റൊന്ന്
ഇപ്പോഴത്തെ എംക്യുഎം-പിയുടെ വാദം ഔദ്യോഗികമായി വംശീയ വിഭജനമല്ല. ജനസംഖ്യ കൂടിയ നഗരങ്ങൾക്ക് കൂടുതൽ കാര്യക്ഷമമായ ഭരണവും അധികാര വികേന്ദ്രീകരണവും വേണമെന്നാണ് അവരുടെ വാദം. കറാച്ചിക്ക് ലഭിക്കുന്ന സാമ്പത്തിക സംഭാവനയ്ക്കനുസരിച്ച് രാഷ്ട്രീയവും സാമ്പത്തികവുമായ അധികാരം ലഭിക്കുന്നില്ലെന്നും അവർ ആരോപിക്കുന്നു. എന്നാൽ പാർട്ടിയുടെ ചരിത്രപരമായ പിന്തുണാ അടിത്തറ കറാച്ചിയിലെയും ഹൈദരാബാദിലെയും മുഹാജിർ നഗരജനതയിലാണെന്ന യാഥാർഥ്യം ഈ ആവശ്യത്തിന് ശക്തമായ വംശീയ-രാഷ്ട്രീയ പശ്ചാത്തലം നൽകുന്നു.
പി.പി.പിക്ക് ഇത് എന്തുകൊണ്ട് ഭീഷണി?
ഇവിടെയാണ് കണക്കുകൂട്ടൽ കൂടുതൽ രാഷ്ട്രീയമാകുന്നത്. സിന്ധ് നിയമസഭയിലും പ്രവിശ്യാ ഭരണത്തിലും പി.പി.പിയുടെ ശക്തിയുടെ പ്രധാന അടിത്തറ ഗ്രാമീണ സിന്ധാണ്. കറാച്ചിയെ വേർതിരിച്ചാൽ നിലവിലെ സിന്ധിന്റെ ജനസംഖ്യ, സാമ്പത്തിക ഘടന, രാഷ്ട്രീയ ഭൂപടം എന്നിവ തന്നെ മാറും. അതിനാൽ കറാച്ചിയെ വേർതിരിക്കുന്നത് ഭരണപരമായ പരിഷ്കാരമാത്രമല്ല, പി.പി.പിയുടെ സിന്ധിലെ രാഷ്ട്രീയ ശക്തിസമവാക്യത്തെയും ബാധിക്കുന്ന നീക്കമാണ് എന്ന് വായിക്കാം. എന്നാൽ ഇതിനെ എംക്യുഎമ്മിന്റെ പ്രഖ്യാപിത ലക്ഷ്യം തന്നെയെന്ന് തെളിയിക്കുന്ന തെളിവില്ല.
സിന്ധുദേശ് എന്ന ആശയം
സിന്ധുദേശ് എന്ന ആശയം സിന്ധിന് പാകിസ്ഥാനിൽ നിന്ന് പൂർണ സ്വാതന്ത്ര്യം വേണമെന്ന നിലപാടാണ്. ജി.എം. സയിദിന്റെ ആശയത്തിൽ നിന്നാണ് ആധുനിക സിന്ധി ദേശീയവാദം വളർന്നത്. ഇന്ന് ജിയേ സിന്ധ് പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ പല വിഭാഗങ്ങളും, അതിൽ സ്വാതന്ത്ര്യം ആവശ്യപ്പെടുന്ന ജിയേ സിന്ധ് മുത്തഹിദ മഹാസ് (JSMM) പോലുള്ള സംഘടനകളും ഈ ആശയം മുന്നോട്ടുവയ്ക്കുന്നു.
അതേസമയം, സിന്ധി ജനതയുടെ വലിയൊരു വിഭാഗം ഇപ്പോഴും സ്വാതന്ത്ര്യത്തേക്കാൾ സിന്ധിന്റെ അവകാശങ്ങളും കൂടുതൽ സ്വയംഭരണവും ആവശ്യപ്പെടുന്ന നിലപാടിലാണ്. അതിനാൽ കറാച്ചി വേർപെട്ട് പുതിയ പ്രവിശ്യ രൂപപ്പെട്ടാൽ ശേഷിക്കുന്ന സിന്ധിൽ സിന്ധി ദേശീയവാദത്തിന് വികാരപരമായ നേട്ടമുണ്ടാകാം
വലിയ തടസ്സം ആശയത്തിന്റെ അഭാവമല്ല, ഒറ്റക്കെട്ടായ രാഷ്ട്രീയ നേതൃത്വം, തെരഞ്ഞെടുപ്പ് ജനപിന്തുണ, സംഘടനാ ശക്തി എന്നിവയുടെ അഭാവമാണ്.
ഭരണഘടനയും വഴിയിലെ വലിയ മതിലും
സിന്ധിനെ വിഭജിക്കുക എളുപ്പമുള്ള രാഷ്ട്രീയ പ്രഖ്യാപനത്തിലൂടെ നടക്കില്ല. പാകിസ്ഥാൻ ഭരണഘടനയുടെ ആർട്ടിക്കിൾ 239(4) പ്രകാരം ഒരു പ്രവിശ്യയുടെ അതിർത്തി മാറ്റുന്ന ഭരണഘടനാ ഭേദഗതിക്ക് ആദ്യം ബന്ധപ്പെട്ട പ്രവിശ്യാ നിയമസഭയിൽ ആകെ അംഗസംഖ്യയുടെ കുറഞ്ഞത് രണ്ട് മൂന്നുഭാഗം ഭൂരിപക്ഷം വേണം. തുടർന്ന് ദേശീയ അസംബ്ലിയിലും സെനറ്റിലും ആവശ്യമായ രണ്ട് മൂന്നുഭാഗം ഭൂരിപക്ഷം നേടണം. അതിനുശേഷം രാഷ്ട്രപതിയുടെ അംഗീകാരവും വേണം. അതുകൊണ്ട് നിലവിലെ രാഷ്ട്രീയ ബലാബലത്തിൽ കറാച്ചിയെ വേർതിരിച്ച് പുതിയ പ്രവിശ്യ സൃഷ്ടിക്കുക വളരെ ദുഷ്കരമാണ്.
പക്ഷേ തീ അണഞ്ഞിട്ടില്ല
പ്രശ്നം നിയമസഭയിലെ വോട്ടെടുപ്പിൽ തീരുന്ന ഒന്നല്ല. ഒരു വശത്ത് സിന്ധി ഭൂരിപക്ഷത്തിന്റെ ചരിത്ര-പ്രാദേശിക അവകാശബോധം, മറുവശത്ത് കറാച്ചിയിലെ മുഹാജിർ നഗരജനതയുടെ ഭരണ-പ്രാതിനിധ്യ ആശങ്കകൾ. അതിനിടയിൽ പി.ടി.ഐയും ജമാഅത്തെ ഇസ്ലാമിയും പോലുള്ള നഗരകേന്ദ്രിത രാഷ്ട്രീയ ശക്തികൾക്കും സ്വന്തം കണക്കുകളുണ്ട്. 2026 ഫെബ്രുവരിയിലെ പ്രമേയത്തിലും പി.ടി.ഐയും ജമാഅത്തെ ഇസ്ലാമിയും വിഭജനവിരുദ്ധ നിലപാടിനെ പിന്തുണച്ചിരുന്നു.
ഇനി ചോദ്യം: പ്രവിശ്യയോ, പുതിയ സംഘർഷമോ?
ഇപ്പോൾ തന്നെ ഇതിനെ “പുതിയ ആഭ്യന്തര കലാപം” എന്ന് വിളിക്കുന്നത് വസ്തുതാപരമായി അതിരുകടക്കലായിരിക്കും. പക്ഷേ ആവശ്യത്തെ അവഗണിക്കുകയും വംശീയ ഭാഷ ശക്തമാകുകയും കറാച്ചി-സിന്ധ് രാഷ്ട്രീയ വിഭജനം കൂടുതൽ കടുപ്പിക്കുകയും ചെയ്താൽ സംഘർഷസാധ്യത ഉയരും. പാകിസ്ഥാൻ ഇതിനകം ബലൂച് സായുധ കലാപവും വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ തീവ്രവാദവും നേരിടുന്ന സാഹചര്യത്തിലാണ്. അതിനാൽ സിന്ധിലെ ഈ വടംവലി മറ്റൊരു സായുധ സംഘർഷമായി മാറുമെന്ന് ഉറപ്പിച്ച് പറയാനാവില്ലെങ്കിലും, രാജ്യത്തിനകത്തെ രാഷ്ട്രീയ വിള്ളലുകൾ കൂടുതൽ ആഴത്തിലാകുന്നതിന്റെ മുന്നറിയിപ്പായി ഇതിനെ കാണാം.
Sources
Constitution of Pakistan, Article 239, National Assembly of Pakistan
Sindh Assembly, Official Proceedings and Resolutions
European Union Agency for Asylum, Pakistan Country Focus 2026
Carnegie Endowment for International Peace, Pakistan Peoples Party and Sindh
University of Sindh, The Local Government System in Sindh: A Critical Analysis
