ശ്രീനഗർ, 2026 സെപ്റ്റംബർ 7:

നിരോധിത വിഘടനവാദ സംഘടനയുടെ നേതാവിനൊപ്പം ജാഥ നയിച്ച് ഇന്ത്യയുടെ ഐക്യത്തിനും അഖണ്ഡതയ്ക്കുമെതിരെ മുദ്രാവാക്യം വിളിക്കുകയും സുരക്ഷാസേനയ്ക്കെതിരെ ജനങ്ങളെ പ്രകോപിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തെന്ന ആരോപണം നിയമവിരുദ്ധ പ്രവർത്തന നിരോധന നിയമപ്രകാരം വിചാരണ നടത്താൻ പ്രഥമദൃഷ്ട്യാ മതിയായേക്കാമെന്ന് ജമ്മു കശ്മീർ-ലഡാക്ക് ഹൈക്കോടതി. 2013 നവംബർ 8ലെ സംഭവവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട കേസിൽ മുഹമ്മദ് യൂസഫ് ലോണിനെ കുറ്റങ്ങളിൽനിന്ന് ഒഴിവാക്കിയ കുപ്‌വാരയിലെ പ്രത്യേക കോടതിയുടെ ഉത്തരവ് റദ്ദാക്കിയാണ് ഹൈക്കോടതി വിധി. ആക്ടിങ് ചീഫ് ജസ്റ്റിസ് സഞ്ജീവ് കുമാർ, ജസ്റ്റിസ് മുഹമ്മദ് യൂസഫ് വാനി എന്നിവരുടെ ബെഞ്ചാണ് ജമ്മു കശ്മീർ കേന്ദ്രഭരണപ്രദേശം നൽകിയ അപ്പീൽ അനുവദിച്ചത്. സർക്കാരിനുവേണ്ടി സീനിയർ അഡീഷണൽ അഡ്വക്കേറ്റ് ജനറൽ മൊഹ്‌സിൻ ഖാദ്രിയും, അസിസ്റ്റിങ് കൗൺസൽ മഹാ മജീദും ഹാജരായി. മുഹമ്മദ് യൂസഫ് ലോൺ നേരിട്ടാണ് കോടതിയിൽ ഹാജരായത്.

ഗീലാനിക്കൊപ്പം ജാഥ നയിച്ച് മുദ്രാവാക്യം വിളിച്ചെന്നാണ് കേസ്

2013 നവംബർ 8ന് കുപ്‌വാരയിൽ പട്രോളിങ് നടത്തുകയായിരുന്ന പൊലീസ് സംഘമാണ് സംഭവത്തെക്കുറിച്ച് റിപ്പോർട്ട് നൽകിയത്. വിഘടനവാദ ഹുറിയത്ത് നേതാവ് സയ്യിദ് അലി ഷാ ഗീലാനിക്കൊപ്പം മുഹമ്മദ് യൂസഫ് ലോൺ ജാഥ നയിച്ചെന്നും, ജാഥയിൽ പങ്കെടുത്തവർ ഇന്ത്യയുടെ ഐക്യത്തിനും അഖണ്ഡതയ്ക്കുമെതിരെ മുദ്രാവാക്യം വിളിച്ചെന്നും പൊലീസ് ആരോപിച്ചു. ഇന്ത്യയുടെ ഭൗമപരമായ പരമാധികാരത്തെ ചോദ്യം ചെയ്യാൻ ജനങ്ങളെ പ്രേരിപ്പിച്ചതായും പിന്നീട് സംഘം സുരക്ഷാസേനയ്ക്കുനേരെ കല്ലെറിഞ്ഞതായും കേസുണ്ട്.

ഇതിനെ തുടർന്ന് അന്നത്തെ രൺബീർ ശിക്ഷാനിയമത്തിലെ 148, 336, 171-സി, 171-എഫ് വകുപ്പുകളും നിയമവിരുദ്ധ പ്രവർത്തന നിരോധന നിയമത്തിലെ 13-ാം വകുപ്പും ചുമത്തി കേസ് രജിസ്റ്റർ ചെയ്തു. അന്വേഷണം പൂർത്തിയാക്കി അധികാരപ്പെട്ട ഉദ്യോഗസ്ഥന്റെ അനുമതി നേടിയശേഷമാണ് കുറ്റപത്രം കോടതിയിൽ സമർപ്പിച്ചത്.

യുഎപിഎ കുറ്റം ഒഴിവാക്കിയ പ്രത്യേക കോടതി ഉത്തരവാണ് ചോദ്യം ചെയ്തത്

കുപ്‌വാരയിലെ ദേശീയ അന്വേഷണ ഏജൻസി നിയമപ്രകാരമുള്ള പ്രത്യേക കോടതിയാണ് മുഹമ്മദ് യൂസഫ് ലോണിനെ യുഎപിഎയിലെ 13-ാം വകുപ്പും രൺബീർ ശിക്ഷാനിയമത്തിലെ 171-സി, 171-എഫ് വകുപ്പുകളും പ്രകാരമുള്ള കുറ്റങ്ങളിൽനിന്ന് ഒഴിവാക്കിയത്. ഈ ഉത്തരവിനെതിരെയാണ് ജമ്മു കശ്മീർ കേന്ദ്രഭരണപ്രദേശം ഹൈക്കോടതിയിൽ അപ്പീൽ നൽകിയത്.

കുറ്റം ചുമത്തുന്ന ഘട്ടത്തിൽ തെളിവുകളുടെ അന്തിമ ബലാബലം പരിശോധിച്ച് ചെറിയൊരു വിചാരണ തന്നെ നടത്താൻ കോടതിക്ക് കഴിയില്ലെന്ന് ഹൈക്കോടതി വ്യക്തമാക്കി. കുറ്റപത്രത്തിലെ രേഖകൾ മുഖവിലയ്ക്കെടുത്താൽ പ്രതിക്കെതിരെ പ്രഥമദൃഷ്ട്യാ കേസ് അല്ലെങ്കിൽ ശക്തമായ സംശയം നിലനിൽക്കുന്നുണ്ടോ എന്നതാണ് ആ ഘട്ടത്തിൽ പരിശോധിക്കേണ്ടത്. സുപ്രീംകോടതിയുടെ മുൻവിധികളും ബെഞ്ച് ഇതിനായി ആശ്രയിച്ചു.

വിഘടനത്തിന് ആഹ്വാനം ചെയ്യുന്ന വാക്കുകളും നിയമവിരുദ്ധ പ്രവർത്തനത്തിന്റെ പരിധിയിൽ

നിയമവിരുദ്ധ പ്രവർത്തന നിരോധന നിയമത്തിലെ 2(ഒ) വകുപ്പിലെ നിയമവിരുദ്ധ പ്രവർത്തനം എന്ന നിർവചനമാണ് ഹൈക്കോടതി പ്രധാനമായി പരിശോധിച്ചത്. ഇന്ത്യയുടെ ഏതെങ്കിലും പ്രദേശത്തെ രാജ്യത്തിൽനിന്ന് വേർപെടുത്താൻ ലക്ഷ്യമിട്ടോ അതിന് ആളുകളെ പ്രേരിപ്പിച്ചോ വാക്കുകളിലൂടെയോ എഴുത്തിലൂടെയോ മറ്റ് പ്രകടനങ്ങളിലൂടെയോ നടത്തുന്ന പ്രവർത്തനങ്ങളും ഈ നിർവചനത്തിന്റെ പരിധിയിൽ വരാമെന്ന് കോടതി ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. രാജ്യത്തിന്റെ പരമാധികാരവും ഭൗമ അഖണ്ഡതയും ചോദ്യം ചെയ്യുന്നതും തടസ്സപ്പെടുത്തുന്നതുമായ പ്രവർത്തനങ്ങളും നിയമം ഉൾക്കൊള്ളുന്നു.

നിരോധിത വിഘടനവാദ സംഘടനയുടെ തലവനൊപ്പം ജനക്കൂട്ടത്തെ നയിച്ച് വിഘടനത്തിന് അനുകൂലമായ മുദ്രാവാക്യങ്ങൾ ഉയർത്തുകയും ജനങ്ങളെ പ്രകോപിപ്പിക്കുകയും സുരക്ഷാസേനയ്ക്കെതിരായ അക്രമവുമായി അത് ബന്ധപ്പെടുകയും ചെയ്തെന്ന ആരോപണം പ്രഥമദൃഷ്ട്യാ ഈ നിർവചനത്തിൽ ഉൾപ്പെടാൻ ശേഷിയുള്ളതാണെന്ന് ബെഞ്ച് വിലയിരുത്തി. എന്നാൽ മുഹമ്മദ് യൂസഫ് ലോൺ കുറ്റക്കാരനാണെന്ന് ഹൈക്കോടതി ഇപ്പോൾ കണ്ടെത്തിയിട്ടില്ലെന്നും അത് വിചാരണയിൽ തെളിയിക്കേണ്ട വിഷയമാണെന്നും കോടതി പ്രത്യേകം വ്യക്തമാക്കി.

കുറ്റപത്രത്തിലെ കാര്യങ്ങൾ പരിശോധിക്കാതെ ഒറ്റവാചകത്തിൽ പ്രതിയെ ഒഴിവാക്കാനാകില്ല

കുറ്റപത്രത്തിലെ വസ്തുതകൾ യുഎപിഎയിലെ നിയമവിരുദ്ധ പ്രവർത്തനത്തിന്റെ ഘടകങ്ങൾ നിറവേറ്റുന്നില്ലെന്ന് പ്രത്യേക കോടതി ഒറ്റവാചകത്തിൽ നിഗമനത്തിലെത്തിയതായി ഹൈക്കോടതി കണ്ടെത്തി. പ്രതിക്കെതിരെ ആരോപിച്ച പ്രത്യേക പ്രവൃത്തികളും സാക്ഷിമൊഴികളും നിയമത്തിലെ നിർവചനവുമായി താരതമ്യം ചെയ്ത് പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെന്നും ബെഞ്ച് ചൂണ്ടിക്കാട്ടി.

പ്രതിയെ കുറ്റങ്ങളിൽനിന്ന് ഒഴിവാക്കുന്ന ഉത്തരവിൽ കോടതിയുടെ ചിന്താപരമായ പരിശോധന പ്രകടമാകണം. കുറ്റം ചുമത്തുന്ന ഘട്ടത്തിലെ കണ്ടെത്തൽ സംക്ഷിപ്തമായിരിക്കാമെങ്കിലും കാരണം വ്യക്തമാക്കാത്ത നിഗമനം മാത്രം മതിയാകില്ലെന്നാണ് ഹൈക്കോടതിയുടെ നിലപാട്. രേഖകളിൽ കുറ്റകൃത്യം നടന്നുവെന്ന ശക്തമായ സംശയം സൃഷ്ടിക്കുന്ന വിവരങ്ങളുണ്ടെങ്കിൽ വിചാരണയുടെ വാതിൽ തുടക്കത്തിലേ അടയ്ക്കാൻ കഴിയില്ലെന്നും കോടതി വ്യക്തമാക്കി.

മുഹമ്മദ് യൂസഫ് ലോണിനെതിരെ കുറ്റം ചുമത്തുന്നത് പ്രത്യേക കോടതി വീണ്ടും തീരുമാനിക്കും

ജമ്മു കശ്മീർ കേന്ദ്രഭരണപ്രദേശത്തിന്റെ അപ്പീൽ അനുവദിച്ച ഹൈക്കോടതി മുഹമ്മദ് യൂസഫ് ലോണിനെ കുറ്റങ്ങളിൽനിന്ന് ഒഴിവാക്കിയ ഉത്തരവ് റദ്ദാക്കി കുറ്റപത്രം പുനഃസ്ഥാപിച്ചു. എന്നാൽ ഹൈക്കോടതി നേരിട്ട് അന്തിമ കുറ്റനിർണയം നടത്തിയിട്ടില്ല. പ്രോസിക്യൂഷൻ സമർപ്പിച്ച രേഖകൾ വീണ്ടും പരിശോധിച്ച് ഇരുകക്ഷികൾക്കും വാദം കേൾക്കാനുള്ള അവസരം നൽകിയശേഷം കുറ്റം ചുമത്തുന്നതിനെക്കുറിച്ച് പുതിയതും കാരണങ്ങൾ വ്യക്തമാക്കുന്നതുമായ ഉത്തരവ് പുറപ്പെടുവിക്കാനാണ് പ്രത്യേക കോടതിക്ക് നിർദേശം.

കുറ്റം ചുമത്തുന്ന ഘട്ടത്തിൽ തെളിവുകളുടെ അന്തിമ പരിശോധന വേണ്ടെന്ന നിയമനിലപാട് ശക്തമായി

വിധി ജമ്മു കശ്മീർ-ലഡാക്ക് ഹൈക്കോടതിയുടെ അധികാരപരിധിയിലെ സമാന കേസുകളിൽ കുറ്റം ചുമത്തുന്ന ഘട്ടത്തിലെ പരിശോധനയ്ക്ക് പ്രാധാന്യമുള്ള നിയമവ്യാഖ്യാനമാണ്. വിഘടനത്തിന് ആഹ്വാനം ചെയ്യുന്ന മുദ്രാവാക്യങ്ങൾ, ജനങ്ങളെ പ്രകോപിപ്പിച്ചെന്ന ആരോപണം, തുടർന്നുണ്ടായ അക്രമം എന്നിവ ഒരുമിച്ച് പരിശോധിക്കുമ്പോൾ യുഎപിഎ പ്രകാരമുള്ള വിചാരണയ്ക്ക് പ്രഥമദൃഷ്ട്യാ സാഹചര്യമുണ്ടാകാമെന്നാണ് കോടതി വ്യക്തമാക്കിയത്. അതേസമയം ഇത് മുദ്രാവാക്യം വിളിക്കുന്ന എല്ലാ സംഭവങ്ങളും സ്വാഭാവികമായി യുഎപിഎ കുറ്റമാകുമെന്ന പ്രഖ്യാപനമല്ല; ഈ കേസിലെ രേഖകളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ കുറ്റം ചുമത്തി വിചാരണ നടത്തണമോ എന്നത് നിയമപരമായി വീണ്ടും പരിശോധിക്കണമെന്നാണ് വിധിയുടെ കാതൽ.