ന്യൂഡൽഹി, 2026 സെപ്റ്റംബർ 03 –
കുറ്റം നടന്ന സമയത്ത് 17 വയസും രണ്ട് മാസവും മാത്രം പ്രായമുണ്ടായിരുന്ന മഹാവീർ എന്നയാളുടെ 21 വർഷം പഴക്കമുള്ള ശിക്ഷ സുപ്രീംകോടതി 2026 സെപ്റ്റംബർ 02ന് റദ്ദാക്കി. ജസ്റ്റിസ് പ്രശാന്ത് കുമാർ മിശ്ര, ജസ്റ്റിസ് ശ്രീ ചന്ദ്രശേഖർ എന്നിവരടങ്ങിയ ബെഞ്ചാണ് മഹാവീർ @ അൻവിഷ് നൽകിയ അപ്പീലിൽ വിധി പറഞ്ഞത്. മഹാവീറിനുവേണ്ടി അഭിഭാഷകൻ പ്രശാന്ത് ശുക്ലയും മധ്യപ്രദേശ് സംസ്ഥാനത്തിനുവേണ്ടി അഭിഭാഷകരായ സുർജീത് സിങ്, ആദിത്യ വൈഭവ് സിങ് എന്നിവരും ഹാജരായി. മഹാവീറിന്റെ ശിക്ഷ വീണ്ടും പരിശോധിക്കാൻ വിസമ്മതിച്ച മധ്യപ്രദേശ് ഹൈക്കോടതിയുടെ ഗ്വാളിയർ ബെഞ്ചിന്റെ ഉത്തരവും ശിക്ഷാവിധിയും സുപ്രീംകോടതി റദ്ദാക്കി. ജാമ്യബോണ്ടുകളിൽനിന്നും മഹാവീറിനെ കോടതി ഒഴിവാക്കി.
2004ലെ മരണത്തിൽ കൊലപാതകവും സ്ത്രീധനമരണവും തെളിഞ്ഞില്ല; തെളിവ് നശിപ്പിച്ചെന്ന കുറ്റത്തിൽ മൂന്ന് വർഷം തടവ് ലഭിച്ചു
2004 സെപ്റ്റംബർ 13ന് ഭൂരിയുടെയും അവരുടെ കുഞ്ഞുമകളുടെയും മൃതദേഹങ്ങൾ മൊറേനയിലെ റെയിൽവേ ട്രാക്കിൽ കണ്ടെത്തിയതാണ് കേസിന്റെ തുടക്കം. ഭൂരിയുടെ ഭർത്താവ്, ഭർതൃവീട്ടുകാർ, ഭർത്താവിന്റെ സഹോദരന്മാർ എന്നിവർക്കെതിരെ കൊലപാതകം, സ്ത്രീധനമരണം, തെളിവ് നശിപ്പിക്കൽ തുടങ്ങിയ കുറ്റങ്ങൾ ചുമത്തി. മരിച്ച ഭൂരിയുടെ ഭർത്താവിന്റെ സഹോദരനായിരുന്നു മഹാവീർ. വിചാരണയ്ക്കിടെ ഭൂരിയുടെ സഹോദരന്മാരും അമ്മയും ഉൾപ്പെടെ പ്രോസിക്യൂഷന്റെ ഭൂരിഭാഗം സാക്ഷികളും ആരോപണങ്ങളെ പിന്തുണച്ചില്ല. കൊലപാതകം, സ്ത്രീധനമരണം എന്നീ കുറ്റങ്ങളിൽ പ്രതികളെ വിചാരണക്കോടതി വെറുതെവിട്ടെങ്കിലും തെളിവ് ഇല്ലാതാക്കിയെന്ന ഇന്ത്യൻ ശിക്ഷാനിയമത്തിലെ 201 രണ്ടാം ഭാഗം പ്രകാരം മൂന്ന് വർഷത്തെ കഠിനതടവ് വിധിച്ചു.
2017ൽ ഹൈക്കോടതി ശിക്ഷ ശരിവച്ചു; പിന്നീട് ബാലനീതി ബോർഡ് കുറ്റം നടന്നപ്പോൾ മഹാവീറിന് 17 വയസെന്ന് കണ്ടെത്തി
2017ൽ മധ്യപ്രദേശ് ഹൈക്കോടതി ശിക്ഷ ശരിവച്ചു. മഹാവീർ നൽകിയ പ്രത്യേകാനുമതി ഹർജി 2018ൽ സുപ്രീംകോടതിയിൽ പിൻവലിച്ചതിനെ തുടർന്ന് തള്ളപ്പെട്ടു. പിന്നീട് ക്രിമിനൽ നടപടിച്ചട്ടത്തിലെ 482, 362 വകുപ്പുകൾ പ്രകാരം ഹൈക്കോടതിയെ സമീപിച്ച മഹാവീർ, കുറ്റം നടന്നപ്പോൾ തനിക്ക് 17 വയസും രണ്ട് മാസവും മാത്രമായിരുന്നുവെന്ന് ആദ്യമായി വാദിച്ചു. ഹൈക്കോടതിയുടെ നിർദേശപ്രകാരം നടന്ന അന്വേഷണത്തിൽ സ്കൂൾ മാർക്ക് ലിസ്റ്റുകളും ജനന സർട്ടിഫിക്കറ്റും പരിശോധിച്ച മൊറേന ബാലനീതി ബോർഡ് മഹാവീറിന്റെ ജനനത്തീയതി 1987 ജൂലൈ ഒന്നാണെന്ന് കണ്ടെത്തി. ഇതോടെ 2004 സെപ്റ്റംബർ 13ന് കുറ്റം നടന്നപ്പോൾ അദ്ദേഹം പ്രായപൂർത്തിയാകാത്തയാളായിരുന്നുവെന്ന് സ്ഥിരീകരിച്ചു.
ബാലനീതി ബോർഡിന്റെ കണ്ടെത്തൽ ലഭിച്ചിട്ടും കേസ് വീണ്ടും തുറക്കാനാകില്ലെന്ന ഹൈക്കോടതി നിലപാട് സുപ്രീംകോടതി തിരുത്തി
ബാലനീതി സംബന്ധിച്ച അവകാശവാദം ഏത് ഘട്ടത്തിലും പരിശോധിക്കണമെന്ന നിയമബാധ്യത അംഗീകരിച്ചെങ്കിലും, സുപ്രീംകോടതിവരെ എത്തിയ കേസിലെ അന്തിമവിധി ക്രിമിനൽ നടപടിച്ചട്ടത്തിലെ 482-ാം വകുപ്പ് ഉപയോഗിച്ച് വീണ്ടും പരിശോധിക്കാനാകില്ലെന്നായിരുന്നു ഹൈക്കോടതിയുടെ നിലപാട്. എന്നാൽ മഹാവീറിന്റെ പ്രത്യേകാനുമതി ഹർജി സുപ്രീംകോടതി വസ്തുതാപരമായി തീർപ്പാക്കിയിരുന്നില്ലെന്നും അത് പിൻവലിച്ചതിനെ തുടർന്ന് മാത്രമാണ് തള്ളിയതെന്നും സുപ്രീംകോടതി വ്യക്തമാക്കി. അതിനാൽ കേസ് സുപ്രീംകോടതിവരെ അന്തിമമായി തീർപ്പായെന്ന ഹൈക്കോടതിയുടെ വിലയിരുത്തൽ രേഖാപരമായ പിഴവാണെന്ന് ബെഞ്ച് കണ്ടെത്തി.
കുറ്റം നടന്ന ദിവസത്തെ പ്രായമാണ് നിർണായകം; ബാലനീതി അവകാശവാദം കേസ് തീർന്ന ശേഷവും ഉന്നയിക്കാമെന്ന് സുപ്രീംകോടതി
പ്രായപൂർത്തിയാകാത്തയാളാണോ എന്ന് തീരുമാനിക്കേണ്ടത് വിചാരണ നടക്കുന്ന ദിവസത്തെയോ കോടതിയിൽ ഹാജരാക്കുന്ന ദിവസത്തെയോ പ്രായം നോക്കിയല്ലെന്നും കുറ്റം ചെയ്ത ദിവസത്തെ പ്രായമാണ് നിർണായകമെന്നും സുപ്രീംകോടതി ആവർത്തിച്ചു. കേസ് അന്തിമമായി തീർപ്പാക്കിയ ശേഷവും ബാലനീതി അവകാശവാദം ഉന്നയിക്കാം. അവകാശവാദം വൈകിയെന്ന കാരണത്താൽ മാത്രം അത് തള്ളാനാകില്ല; വിശ്വസനീയമായ രേഖകൾ കോടതിക്ക് മുന്നിലുണ്ടാകണം. ഹൈക്കോടതി തന്നെ അന്വേഷണം നിർദേശിക്കുകയും ബാലനീതി ബോർഡിന്റെ എതിർക്കപ്പെടാത്ത കണ്ടെത്തൽ ലഭിക്കുകയും ചെയ്ത സാഹചര്യത്തിൽ അതിന് നിയമപ്രാബല്യം നൽകേണ്ടത് ഹൈക്കോടതിയുടെ ബാധ്യതയായിരുന്നുവെന്നും സുപ്രീംകോടതി വ്യക്തമാക്കി.
കൊലപാതകമോ സ്ത്രീധനമരണമോ നടന്നതായി കണ്ടെത്താതിരിക്കെ തെളിവ് നശിപ്പിച്ചെന്ന ശിക്ഷയും നിയമവിരുദ്ധമെന്ന് കോടതി
മഹാവീറിന്റെ ശിക്ഷ റദ്ദാക്കാൻ ബാലനീതി കണ്ടെത്തലിനുപുറമെ മറ്റൊരു നിർണായക കാരണവും സുപ്രീംകോടതി ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. കൊലപാതകവും സ്ത്രീധനമരണവും പ്രോസിക്യൂഷന് തെളിയിക്കാനായിരുന്നില്ല. ഒരു കുറ്റകൃത്യം നടന്നെന്നും അത് അറിഞ്ഞുകൊണ്ട് കുറ്റവാളിയെ നിയമശിക്ഷയിൽനിന്ന് രക്ഷിക്കാനായി തെളിവ് ഇല്ലാതാക്കിയെന്നും കണ്ടെത്തിയാൽ മാത്രമേ ഇന്ത്യൻ ശിക്ഷാനിയമത്തിലെ 201 രണ്ടാം ഭാഗപ്രകാരം ശിക്ഷ നിലനിൽക്കൂ. അടിസ്ഥാന കുറ്റകൃത്യം നടന്നതായി കണ്ടെത്താത്ത സാഹചര്യത്തിൽ മഹാവീറിനെ ഈ വകുപ്പ് പ്രകാരം ശിക്ഷിച്ചത് നിയമവിരുദ്ധമാണെന്ന് സുപ്രീംകോടതി വ്യക്തമാക്കി.
ഹൈക്കോടതി ഉത്തരവും ശിക്ഷയും റദ്ദാക്കി; മഹാവീറിനെ ജാമ്യബോണ്ടുകളിൽനിന്ന് ഒഴിവാക്കി
ഈ കണ്ടെത്തലുകളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ മധ്യപ്രദേശ് ഹൈക്കോടതിയുടെ ഉത്തരവും മഹാവീറിനെതിരായ ശിക്ഷാവിധിയും സുപ്രീംകോടതി റദ്ദാക്കി. ഇതോടെ കേസിലെ മഹാവീറിന്റെ ശിക്ഷ നിലനിൽക്കില്ല. ജാമ്യബോണ്ടുകളിൽനിന്നും അദ്ദേഹത്തെ ഒഴിവാക്കാനും കോടതി ഉത്തരവിട്ടു. കോടതിയുടെ തന്നെ പിഴവ് ഒരു കക്ഷിക്ക് ഗുരുതരമായ അനീതി ഉണ്ടാക്കിയിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ നീതി ഉറപ്പാക്കുന്നതിനായി ഹൈക്കോടതിക്ക് അതിന്റെ സ്വാഭാവിക അധികാരം ഉപയോഗിച്ച് സ്വന്തം അന്തിമവിധി തിരിച്ചുവിളിക്കാമെന്നും ബെഞ്ച് വ്യക്തമാക്കി.
കുട്ടിയെ കുറ്റവാളിയായി മുദ്രകുത്തരുതെന്ന് സുപ്രീംകോടതി; ബാലനീതി അവകാശവാദങ്ങൾ തിരിച്ചറിയുന്നതിലെ വീഴ്ചയിലും ആശങ്ക
ബാലനീതി അവകാശവാദങ്ങൾ ആദ്യമായി സുപ്രീംകോടതിയിൽ ഉന്നയിക്കപ്പെടുന്ന സാഹചര്യം ആവർത്തിക്കുന്നതിൽ ബെഞ്ച് ആശങ്ക രേഖപ്പെടുത്തി. ബന്ധപ്പെട്ട കക്ഷികൾക്കിടയിലെ നിയമബോധത്തിലെ വലിയ വിടവാണ് ഇത് സൂചിപ്പിക്കുന്നതെന്ന് കോടതി വിലയിരുത്തി. കുട്ടിയെ കുറ്റവാളിയായി കാണരുതെന്നും സാമൂഹിക, സാമ്പത്തിക, വൈകാരിക, മാനസിക സാഹചര്യങ്ങൾ കുട്ടികളെ കുറ്റകൃത്യങ്ങളുടെ ലോകത്തേക്ക് നയിക്കാമെന്നും കോടതി പറഞ്ഞു. പ്രായപൂർത്തിയാകാത്തവരെ സ്ഥിരമായി കുറ്റവാളികളായി മുദ്രകുത്തുന്നതിന് പകരം സമൂഹത്തിലേക്ക് പുനഃസംയോജിപ്പിക്കാനുള്ള ഉത്തരവാദിത്വം സംസ്ഥാനത്തിനുണ്ടെന്നും വ്യക്തമാക്കി. കുറ്റം നടന്ന ദിവസത്തെ പ്രായമാണ് നിർണായകമെന്നും ബാലനീതി അവകാശവാദം അന്തിമ തീർപ്പിന് ശേഷവും പരിഗണിക്കാമെന്നുമുള്ള നിയമനിലപാട് ഈ സുപ്രീംകോടതി വിധി വീണ്ടും ഉറപ്പിക്കുന്നു.
