അലഹബാദ്, 2026 സെപ്റ്റംബർ 03 –

ലോക്സഭാ പ്രതിപക്ഷ നേതാവ് രാഹുൽ ഗാന്ധി ബ്രിട്ടീഷ് പൗരനാണെന്നും റായ്ബറേലി എം.പിയായി തുടരാൻ അർഹതയില്ലെന്നും ആരോപിച്ച ഹർജി പിൻവലിക്കാൻ അലഹബാദ് ഹൈക്കോടതി അനുവദിച്ചു. ജസ്റ്റിസ് ശേഖർ ബി. സറാഫ്, ജസ്റ്റിസ് അഭ്ദേഷ് കുമാർ ചൗധരി എന്നിവരടങ്ങിയ ബെഞ്ചാണ് അഭിഭാഷകൻ അശോക് പാണ്ഡെയും മറ്റൊരാളും നൽകിയ ഹർജി പിൻവലിച്ചതായി രേഖപ്പെടുത്തി തള്ളിയത്. രാഹുൽ ഗാന്ധിക്കെതിരെയാണ് ക്വോ വാറന്റോ റിട്ട് ആവശ്യപ്പെട്ടത്. ആരോപണം സാധൂകരിക്കുന്ന ഒരു രേഖപോലും ഹർജിക്കാർക്ക് ഹാജരാക്കാനായില്ലെന്ന് കോടതി കണ്ടെത്തി. ഹർജിക്കാരിൽ ഒരാൾ നേരിട്ടാണ് കോടതിയിൽ വാദിച്ചത്.

ബ്രിട്ടീഷ് പൗരനാണെന്ന ആരോപണം തെളിയിക്കാൻ കമ്പനി രേഖകളോ പ്രഖ്യാപനമോ കോടതിയിലെത്തിയില്ല

രാഹുൽ ഗാന്ധി 2003 ഓഗസ്റ്റ് 21ന് ബ്രിട്ടനിൽ ബാക്കോപ്സ് ലിമിറ്റഡ് എന്ന കമ്പനി സ്ഥാപിച്ചെന്നും അതിന്റെ ഡയറക്ടറും പ്രധാന ഓഹരിയുടമയുമായിരുന്നെന്നും ഹർജിക്കാർ വാദിച്ചു. കമ്പനിയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട രേഖകളിൽ രാഹുൽ ഗാന്ധി സ്വയം ബ്രിട്ടീഷ് പൗരനായി രേഖപ്പെടുത്തിയെന്നായിരുന്നു പ്രധാന ആരോപണം. ഇതിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിലാണ് അദ്ദേഹത്തിന് ഇന്ത്യൻ പൗരനായി തുടരാനും ലോക്സഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ മത്സരിക്കാനും എങ്ങനെ കഴിയുമെന്ന ചോദ്യം ഹർജിക്കാർ ഉന്നയിച്ചത്.

എന്നാൽ കമ്പനിയുടെ രൂപീകരണ രേഖകളോ ബ്രിട്ടനിലെ രജിസ്ട്രാർ ഓഫ് കമ്പനീസിന്റെ രേഖകളോ രാഹുൽ ഗാന്ധി ബ്രിട്ടീഷ് പൗരനാണെന്ന് പ്രഖ്യാപിച്ചതിന്റെ രേഖയോ ഹാജരാക്കാൻ ഹർജിക്കാർക്ക് കഴിഞ്ഞില്ല. വാദം കേൾക്കുമ്പോൾ ഇതിന്റെ അടിസ്ഥാനമെന്തെന്ന് കോടതി ചോദിച്ചെങ്കിലും ആരോപണം തെളിയിക്കുന്ന രേഖയൊന്നും കാണിക്കാനായില്ല.

കേംബ്രിഡ്ജ് സർവകലാശാലയുടേതെന്ന് പറഞ്ഞ കത്ത് പൗരത്വ ആരോപണം തെളിയിക്കുന്നില്ലെന്ന് കോടതി

ഹർജിക്കാരൻ ആശ്രയിച്ച ഏക രേഖ ‘റൗൾ വിഞ്ചി’ എന്നയാൾ അവിടെ പഠിച്ചതായി സാക്ഷ്യപ്പെടുത്തുന്ന കേംബ്രിഡ്ജ് സർവകലാശാലയുടേതെന്ന് പറയപ്പെടുന്ന സ്ഥിരീകരണ കത്തായിരുന്നു. എന്നാൽ ഈ രേഖ ഹർജിയിലെ പൗരത്വ ആരോപണങ്ങളൊന്നും തെളിയിക്കുന്നില്ലെന്ന് ഹൈക്കോടതി വ്യക്തമാക്കി.

ആരോപണം കേൾക്കുമ്പോൾ ആകർഷകമായി തോന്നാമെങ്കിലും അതിനെ പിന്തുണയ്ക്കുന്ന രേഖാമൂലമുള്ള തെളിവ് ഹർജിക്കാർ ഹാജരാക്കിയിട്ടില്ലെന്നായിരുന്നു ബെഞ്ചിന്റെ വിലയിരുത്തൽ. തെളിവ് ഹാജരാക്കാനാകാത്ത സാഹചര്യത്തിലാണ് രണ്ടാം ഹർജിക്കാരൻ ഹർജി പിൻവലിക്കാൻ അനുമതി തേടിയത്.

2015ലും 2019ലും ഇതേ പൗരത്വ വിഷയം ഹൈക്കോടതിയിലെത്തിയെന്ന് ബെഞ്ച്

രാഹുൽ ഗാന്ധിയുടെ ഇന്ത്യൻ പൗരത്വം നഷ്ടപ്പെട്ടെന്നും അദ്ദേഹം ബ്രിട്ടീഷ് പൗരനാണെന്നും പ്രഖ്യാപിക്കണമെന്ന ആവശ്യവുമായി സമാന ഹർജികൾ 2015ലും 2019ലും നൽകിയിരുന്നതായി ഹൈക്കോടതി ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. 1955ലെ പൗരത്വ നിയമത്തിലെ വകുപ്പ് 9(2) പ്രകാരം ഇത്തരമൊരു പരാതി പരിഗണിക്കേണ്ടത് കേന്ദ്ര സർക്കാരാണെന്ന് 2015ലെ ഹർജിയിൽ മറ്റൊരു ബെഞ്ച് വ്യക്തമാക്കിയിരുന്നു.

2019ലെ നടപടികളുടെ ഭാഗമായി രണ്ടാം ഹർജിക്കാരൻ 2019 മെയ് 3ന് കേന്ദ്ര സർക്കാരിന് നിവേദനം നൽകിയിരുന്നു. കേന്ദ്ര സർക്കാർ അത് 2019 ജൂൺ 29ന് സ്വീകരിച്ചതായും വിഷയം ഇപ്പോഴും കേന്ദ്ര സർക്കാരിന്റെ പരിഗണനയിലാണെന്നും കോടതി രേഖപ്പെടുത്തി. ഇതിനിടെ 2024ലെ പൊതുതിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ റിട്ടേണിങ് ഓഫീസർ ഉൾപ്പെടെ വിവിധ അധികാരികളെയും ഹർജിക്കാർ സമീപിച്ചിരുന്നു.

ഒരേ ആവശ്യവുമായി കുറഞ്ഞത് നാല് ഹർജികൾ വന്നിട്ടുണ്ടെന്ന് കോടതി

കേന്ദ്ര സർക്കാരിന് നൽകിയ നിവേദനത്തിൽ നടപടിയുണ്ടായിട്ടില്ലാത്തതിനാൽ പൗരത്വ വിഷയം ഹൈക്കോടതി തന്നെ മെറിറ്റിൽ തീരുമാനിക്കണമെന്നായിരുന്നു പുതിയ ഹർജിയിലെ ആവശ്യം. എന്നാൽ സമാന ആവശ്യങ്ങൾ ഉന്നയിച്ച് കുറഞ്ഞത് നാല് റിട്ട് ഹർജികളെങ്കിലും നേരത്തേ സമർപ്പിച്ചിട്ടുണ്ടെന്ന് ബെഞ്ച് രേഖപ്പെടുത്തി.

എങ്കിലും തന്റെ വാദം കോടതിക്ക് മുന്നിൽ അവതരിപ്പിക്കണമെന്ന് ഹർജിക്കാരൻ നേരിട്ട് ആവശ്യപ്പെട്ടതിനെ തുടർന്ന് ബെഞ്ച് വാദം കേട്ടു. അതിനുശേഷമാണ് പൗരത്വ ആരോപണത്തിന് അടിസ്ഥാനമാക്കാവുന്ന രേഖകളുണ്ടോയെന്ന് കോടതി പരിശോധിച്ചത്.

ഹർജി പിൻവലിച്ചതായി രേഖപ്പെടുത്തി തള്ളി; രാഹുൽ ഗാന്ധിയുടെ പൗരത്വത്തിൽ ഹൈക്കോടതി അന്തിമ വിധി പറഞ്ഞിട്ടില്ല

രേഖകൾ ഹാജരാക്കാനാകാത്ത സാഹചര്യത്തിൽ ഹർജി പിൻവലിക്കാൻ രണ്ടാം ഹർജിക്കാരൻ അനുമതി തേടി. കോടതി അത് അനുവദിക്കുകയും ഹർജി പിൻവലിച്ചതായി രേഖപ്പെടുത്തി തള്ളുകയും ചെയ്തു. അതിനാൽ രാഹുൽ ഗാന്ധി ബ്രിട്ടീഷ് പൗരനാണോ അല്ലയോ എന്ന വിഷയത്തിൽ ഈ നടപടിയിലൂടെ ഹൈക്കോടതി അന്തിമമായ വസ്തുതാനിർണയം നടത്തിയിട്ടില്ല. ഹർജിക്കാരുടെ ആരോപണത്തിന് പിന്തുണ നൽകുന്ന രേഖകൾ ഈ കേസിൽ ഹാജരാക്കിയിട്ടില്ലെന്നതാണ് കോടതി രേഖപ്പെടുത്തിയ പ്രധാന കാര്യം.

പൗരത്വ വിഷയം കേന്ദ്ര സർക്കാരിന്റെ പരിഗണനയിൽ; റായ്ബറേലി എം.പി സ്ഥാനത്തും ഈ ഉത്തരവിലൂടെ മാറ്റമില്ല

ഈ ഉത്തരവിലൂടെ രാഹുൽ ഗാന്ധിയുടെ ഇന്ത്യൻ പൗരത്വം റദ്ദാക്കുകയോ റായ്ബറേലി ലോക്സഭാംഗമായി തുടരാനുള്ള അവകാശം ഇല്ലാതാക്കുകയോ ചെയ്തിട്ടില്ല. ഹർജി പിൻവലിച്ചതായി രേഖപ്പെടുത്തി തള്ളുക മാത്രമാണ് ഹൈക്കോടതി ചെയ്തത്. പൗരത്വവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട നിവേദനം കേന്ദ്ര സർക്കാരിന്റെ പരിഗണനയിലാണെന്നും കോടതി രേഖപ്പെടുത്തി. അതിനാൽ ഈ ഉത്തരവിന്റെ നേരിട്ടുള്ള നിയമഫലം ഹർജി അവസാനിച്ചു എന്നതാണ്; രാഹുൽ ഗാന്ധിയുടെ പൗരത്വത്തെക്കുറിച്ചുള്ള അന്തിമ പ്രഖ്യാപനമല്ല.