ന്യൂഡൽഹി / 2026 / സെപ്റ്റംബർ 03
സഹകരണ മേഖലയിലെ വികേന്ദ്രീകൃത ധാന്യസംഭരണ പദ്ധതിയുടെ ഭാഗമായി രാജ്യത്ത് 313 പ്രാഥമിക കാർഷിക വായ്പാ സഹകരണ സംഘങ്ങളിൽ ഗോഡൗൺ നിർമാണം പൂർത്തിയായി. 2026 ജൂലൈ വരെയുള്ള കണക്കാണിത്. ഇതിലൂടെ 1.80 ലക്ഷം മെട്രിക് ടണ്ണിലധികം സംഭരണ ശേഷി സൃഷ്ടിച്ചു. കർഷകർക്ക് ഉൽപാദന കേന്ദ്രങ്ങൾക്ക് സമീപം തന്നെ ധാന്യം സൂക്ഷിക്കാനും നഷ്ടം കുറയ്ക്കാനും സഹായിക്കുകയാണ് പദ്ധതിയുടെ ലക്ഷ്യം.
2023 മെയ് 31നാണ് പദ്ധതി പരീക്ഷണാടിസ്ഥാനത്തിൽ ആരംഭിച്ചത്. കേന്ദ്ര സഹകരണ മന്ത്രാലയത്തിന്റെ നേതൃത്വത്തിലാണ് പദ്ധതി നടപ്പാക്കുന്നത്. ദേശീയ സഹകരണ വികസന കോർപ്പറേഷനാണ് നിർവഹണ ഏജൻസി. നിലവിലുള്ള വിവിധ കേന്ദ്ര പദ്ധതികൾ ഏകോപിപ്പിച്ച് ധാന്യസംഭരണം, സംഭരണം കഴിഞ്ഞുള്ള സംസ്കരണം, സംഭരണകേന്ദ്രങ്ങളിലെ വാങ്ങൽ, വിതരണം എന്നിവ ഒരേ സംവിധാനത്തിലാക്കുകയാണ് ചെയ്യുന്നത്.
രാജ്യത്തെ ഭക്ഷ്യധാന്യ ഉൽപാദനം ഉയരുന്നതും ഭക്ഷ്യസുരക്ഷാ പദ്ധതികളുടെ വ്യാപ്തി വർധിക്കുന്നതുമാണ് പ്രാദേശിക സംഭരണ കേന്ദ്രങ്ങളുടെ ആവശ്യകത കൂട്ടിയത്. 2025-26ലെ മൂന്നാം മുൻകൂർ കണക്കനുസരിച്ച് രാജ്യത്തെ ഭക്ഷ്യധാന്യ ഉൽപാദനം 376.563 ദശലക്ഷം ടണ്ണാണ്. മുൻവർഷത്തെ 357.732 ദശലക്ഷം ടണ്ണിനെക്കാൾ 18.8 ദശലക്ഷം ടണ്ണിന്റെ വർധനയാണിത്. ദേശീയ ഭക്ഷ്യസുരക്ഷാ നിയമപ്രകാരം ഏകദേശം 80 കോടി ആളുകളാണ് ഭക്ഷ്യസുരക്ഷാ പദ്ധതിയുടെ പരിധിയിലുള്ളത്.
11 സംസ്ഥാനങ്ങളിൽ തുടങ്ങിയ പരീക്ഷണ പദ്ധതി
ആദ്യ ഘട്ടത്തിൽ 11 സംസ്ഥാനങ്ങളിലെ 11 പാക്സുകളിലാണ് ഗോഡൗണുകൾ നിർമിച്ചത്. ഇവയുടെ ആകെ സംഭരണ ശേഷി 9,750 മെട്രിക് ടണ്ണായിരുന്നു. മഹാരാഷ്ട്ര, ഉത്തർപ്രദേശ്, ഗുജറാത്ത്, രാജസ്ഥാൻ, മധ്യപ്രദേശ്, ഉത്തരാഖണ്ഡ്, തമിഴ്നാട്, തെലങ്കാന, അസം, കർണാടക, ത്രിപുര എന്നിവിടങ്ങളിലായിരുന്നു പരീക്ഷണ പദ്ധതികൾ. 2026 ജൂലൈയോടെ 1,012 പാക്സുകളെയോ സഹകരണ സംഘങ്ങളെയോ പദ്ധതിയുടെ ഭാഗമായി കണ്ടെത്തി.
കർഷകർക്ക് കുറഞ്ഞ ചെലവിൽ കൂടുതൽ സൗകര്യം
ധാന്യം വാങ്ങുന്ന കേന്ദ്രങ്ങളിൽ നിന്ന് ഗോഡൗണുകളിലേക്കും റേഷൻ കടകളിലേക്കുമുള്ള ഗതാഗത ചെലവ് കുറയ്ക്കുകയാണ് പദ്ധതിയുടെ പ്രധാന ലക്ഷ്യങ്ങളിൽ ഒന്ന്. വിളവെടുപ്പിന് പിന്നാലെ കുറഞ്ഞ വിലയ്ക്ക് ഉൽപന്നം വിൽക്കേണ്ട സാഹചര്യം ഒഴിവാക്കാനും കർഷകർക്ക് സമയം ലഭിക്കും. മെച്ചപ്പെട്ട വില ലഭിക്കുന്നതുവരെ ഉൽപന്നം സംഭരിക്കാൻ കഴിയുന്നത് കർഷക വരുമാനം കൂട്ടാനും സഹായിക്കും.
പാക്സുകളെ ഗ്രാമീണ കാർഷിക സേവന കേന്ദ്രങ്ങളാക്കാനും പദ്ധതി ലക്ഷ്യമിടുന്നു. കാർഷിക യന്ത്രങ്ങൾ വാടകയ്ക്ക് നൽകുന്ന കസ്റ്റം ഹയറിങ് കേന്ദ്രങ്ങൾ, റേഷൻ കടകൾ, പ്രാഥമിക സംസ്കരണ യൂണിറ്റുകൾ, ധാന്യ സംഭരണകേന്ദ്രങ്ങളിലെ വാങ്ങൽ കേന്ദ്രങ്ങൾ എന്നിവയും ഇതിന്റെ ഭാഗമാണ്. 50, 100, 200 മെട്രിക് ടൺ ശേഷിയുള്ള സൈലോ സംഭരണ സംവിധാനങ്ങൾക്കും പദ്ധതി അനുമതി നൽകുന്നു.
നാല് കേന്ദ്ര പദ്ധതികൾ ഒരുമിപ്പിക്കുന്നു
കാർഷിക അടിസ്ഥാനസൗകര്യ നിധി, കാർഷിക വിപണന അടിസ്ഥാനസൗകര്യ പദ്ധതി, കാർഷിക യന്ത്രവൽക്കരണ ഉപദൗത്യം, പ്രധാനമന്ത്രി സൂക്ഷ്മ ഭക്ഷ്യസംസ്കരണ സംരംഭങ്ങളുടെ ഔപചാരികവൽക്കരണ പദ്ധതി എന്നിവ സംയോജിപ്പിച്ചാണ് സാമ്പത്തിക സഹായം നൽകുന്നത്.
കാർഷിക വിപണന അടിസ്ഥാനസൗകര്യ പദ്ധതിയിലെ സബ്സിഡി 25 ശതമാനത്തിൽ നിന്ന് 33.33 ശതമാനമായി ഉയർത്തി. പാക്സുകൾ നൽകേണ്ട മാർജിൻ മണി 20 ശതമാനത്തിൽ നിന്ന് 10 ശതമാനമായി കുറച്ചു. ഗോഡൗൺ നിർമാണത്തിനുള്ള ചെലവ് മാനദണ്ഡങ്ങളിലും മാറ്റം വരുത്തിയിട്ടുണ്ട്.
കാർഷിക അടിസ്ഥാനസൗകര്യ നിധിയിലെ മൂന്ന് ശതമാനം പലിശ ഇളവും നബാർഡിന്റെ പ്രത്യേക പുനർവായ്പാ സംവിധാനവും ചേർന്നതോടെ പദ്ധതിയിൽ പാക്സുകൾക്ക് ലഭിക്കുന്ന വായ്പയുടെ ഫലപ്രദമായ പലിശനിരക്ക് ഒരു ശതമാനമായി കുറയുന്നു. അർഹമായ ഗോഡൗണുകൾ നിബന്ധനകൾക്ക് വിധേയമായി വാടകയ്ക്ക് എടുക്കാൻ ഫുഡ് കോർപ്പറേഷൻ ഓഫ് ഇന്ത്യയ്ക്കും അനുമതി നൽകിയിട്ടുണ്ട്.
മഹാരാഷ്ട്രയിലെ നേർപിംഗളൈ മാതൃക
മഹാരാഷ്ട്രയിലെ അമരാവതിയിലുള്ള നേർപിംഗളൈ പാക്സ് 3,000 മെട്രിക് ടൺ ശേഷിയുള്ള ഗോഡൗൺ നിർമിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഏകദേശം 300 കർഷകർ ഇവിടെ 32,000ത്തോളം ചാക്ക് സോയാബീൻ സൂക്ഷിക്കുന്നു. സംഭരിച്ച ഉൽപന്നത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ കർഷകർക്ക് ഏകദേശം 4.50 കോടി രൂപ മുൻകൂർ ധനസഹായവും സഹകരണ സംഘം നൽകി.
ഗോഡൗൺ വാടകയിൽ നിന്ന് പ്രതിവർഷം ഏകദേശം 7.68 ലക്ഷം രൂപയും പലിശയിലൂടെ ഏകദേശം 54 ലക്ഷം രൂപയും സംഘത്തിന് ലഭിക്കുമെന്നാണ് കണക്കാക്കുന്നത്. സമീപ പ്രദേശങ്ങളിലെ കർഷകർക്ക് സംഭരണ സൗകര്യം വർധിച്ചതിനൊപ്പം പ്രാദേശിക തൊഴിൽ അവസരങ്ങളും പദ്ധതിയിലൂടെ സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്.
ഗുണനിലവാരത്തിനും സുതാര്യതയ്ക്കും മാനദണ്ഡം
പദ്ധതിയിൽ നിർമിക്കുന്ന സംഭരണകേന്ദ്രങ്ങൾ വെയർഹൗസിങ് ഡെവലപ്മെന്റ് ആൻഡ് റെഗുലേറ്ററി അതോറിറ്റിയുടെ മാനദണ്ഡങ്ങൾ പാലിക്കണം. പ്രദേശത്തെ കാലാവസ്ഥയ്ക്ക് അനുയോജ്യമായ നിർമാണ വസ്തുക്കളും മതിയായ വായുസഞ്ചാര സംവിധാനവും വേണം. സ്ഥിരമായ പരിശോധനയും ഗുണനിലവാര ഓഡിറ്റും നടത്തണം.
പദ്ധതിയിൽ ചേരുന്ന പാക്സുകളെ ജില്ലാ സഹകരണ വികസന സമിതികളാണ് കണ്ടെത്തി അംഗീകരിക്കുന്നത്. പാക്സുകൾക്ക് സ്വന്തം ഭൂമി ഉണ്ടായിരിക്കണമെന്നതാണ് മുൻഗണന. വെള്ളക്കെട്ടുള്ളതോ വനപ്രദേശത്തുള്ളതോ ആയ ഭൂമി ഉപയോഗിക്കാനാകില്ല. പാട്ടഭൂമിയാണെങ്കിൽ പാട്ടുകാലാവധി 20 വർഷത്തിലധികം ആയിരിക്കണം.
ദേശീയതലത്തിൽ അന്തർമന്ത്രാലയ സമിതിയും ദേശീയ ഏകോപന സമിതിയും പദ്ധതി നിരീക്ഷിക്കുന്നു. സംസ്ഥാന, ജില്ലാ സഹകരണ വികസന സമിതികൾ പ്രാദേശികതല ഏകോപനവും നിർവഹിക്കുന്നു. കൂടുതൽ പാക്സുകളിലേക്ക് പദ്ധതി വ്യാപിപ്പിച്ച് ഉൽപാദനകേന്ദ്രങ്ങൾക്ക് സമീപം ശക്തമായ ധാന്യസംഭരണ ശൃംഖല സൃഷ്ടിക്കുകയാണ് അടുത്ത ലക്ഷ്യം.
