22- ആഗസ്ത്-2026
ഒരു വശത്ത് ക്ഷേമപദ്ധതികൾ, മറുവശത്ത് കാലിയായിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്ന ഖജനാവ്. അതിനിടയിൽ പ്രളയവും രാഷ്ട്രീയ വിമതനീക്കവും കനത്ത കടബാധ്യതയും. ഹിമാചൽ പ്രദേശ് മുഖ്യമന്ത്രി സുഖ്വിന്ദർ സിങ് സുഖുവിന്റെ ഭരണകാലത്തെ ഒറ്റവരിയിൽ പറഞ്ഞാൽ ഇതാണ് ചിത്രം. 2026-27 ബജറ്റിൽ സംസ്ഥാനത്തിന്റെ റവന്യൂ വരുമാനം ഏകദേശം ₹40,361 കോടി മാത്രമാണ്. ഇതിൽ 52 ശതമാനം കേന്ദ്രത്തിൽനിന്നുള്ള വിഹിതവും ഗ്രാന്റുകളുമാണ്; സംസ്ഥാനത്തിന്റെ സ്വന്തം വിഭവങ്ങളിൽനിന്ന് ലഭിക്കുന്നത് 48 ശതമാനം. അതേസമയം ശമ്പളം, പെൻഷൻ, പലിശ തുടങ്ങിയ നിർബന്ധിത ചെലവുകൾ മാത്രം ₹35,641 കോടി, അതായത് റവന്യൂ വരുമാനത്തിന്റെ ഏകദേശം 88 ശതമാനം. രാജ്യത്തെ സംസ്ഥാനങ്ങൾ ശരാശരി 50 ശതമാനത്തോളം മാത്രമാണ് ഇത്തരം നിർബന്ധിത ചെലവുകൾക്കായി മാറ്റിവെക്കുന്നതെന്ന് കണക്കുകൾ പറയുന്നു. അതുകൊണ്ട് തന്നെ ഹിമാചലിൽ ക്ഷേമത്തിനും വികസനത്തിനുമായി സ്വതന്ത്രമായി ചെലവഴിക്കാൻ ശേഷിക്കുന്ന പണം വളരെ കുറവാണ്. സാമൂഹിക ക്ഷേമവും പോഷണവും എന്ന ഒറ്റ ബജറ്റ് വിഭാഗത്തിന് 2026-27ൽ ₹2,185 കോടി, റവന്യൂ വരുമാനത്തിന്റെ ഏകദേശം 5.4 ശതമാനം, മാറ്റിവെച്ചിട്ടുണ്ട്. എന്നാൽ ക്ഷേമം ഇതിൽ മാത്രം ഒതുങ്ങുന്നില്ല. സ്ത്രീകൾക്ക് പ്രതിമാസം ₹1,500, സാമൂഹിക സുരക്ഷാ പെൻഷൻ, അനാഥരുടെയും അശരണരുടെയും സംരക്ഷണം തുടങ്ങിയ പദ്ധതികളും വേറെയുണ്ട്.
കേരളത്തിനും പരിചിതമായ കണക്കാണ് ഇത്
ഇവിടെയാണ് ഹിമാചലിന്റെ കഥ കേരളവുമായി കൂട്ടിവായിക്കേണ്ടത്. കേരളത്തിന്റെ സാമ്പത്തിക വലുപ്പം ഹിമാചലിനേക്കാൾ പലമടങ്ങാണ്. പക്ഷേ പ്രശ്നത്തിന്റെ സ്വഭാവത്തിൽ സാമ്യമുണ്ട്. 2026-27ൽ കേരളത്തിന്റെ റവന്യൂ വരുമാനം ₹1,69,646 കോടി, ഹിമാചലിന്റേത് ₹40,361 കോടി. കേരളത്തിൽ ശമ്പളം, പെൻഷൻ, പലിശ എന്നീ നിർബന്ധിത ചെലവുകൾ റവന്യൂ വരുമാനത്തിന്റെ 72 ശതമാനം ആണ്. ഹിമാചലിൽ അത് 88 ശതമാനമാണ്. അതായത് രണ്ടിടത്തും വരുമാനത്തിന്റെ വലിയൊരു ഭാഗം പഴയ ബാധ്യതകൾ തീർക്കാനാണ് പോകുന്നത്. പക്ഷേ ഹിമാചലിന്റെ സ്ഥിതി കൂടുതൽ കടുത്തതാണ്. 2026-27ൽ സംസ്ഥാനത്തിന്റെ റവന്യൂ കമ്മി ₹6,577 കോടിയും കടബാധ്യത ജിഎസ്ഡിപിയുടെ 40.5 ശതമാനവുമാണ് കണക്കാക്കുന്നത്. കേരളത്തിന്റെ റവന്യൂ കമ്മി ₹35,355 കോടിയാണ്. കേരളത്തിന്റെ പ്രശ്നം വലുപ്പത്തിൽ വലുതാണ്; ഹിമാചലിന്റെ പ്രശ്നം വരുമാനശേഷിയുമായി താരതമ്യം ചെയ്യുമ്പോൾ കൂടുതൽ കുരുക്കുള്ളതാണ്.
പ്രതിസന്ധി വന്നപ്പോൾ സുഖു ചെയ്തത് എന്ത്?
മുഖ്യമന്ത്രിയായിട്ട് ആറുമാസം തികയുന്നതിന് മുമ്പേ ഹിമാചലിൽ വലിയ മഴക്കെടുതി. നഷ്ടം ₹10,000 കോടിയിലധികമെന്നാണ് സംസ്ഥാനത്തിന്റെ കണക്ക്. പിന്നാലെ 2024ലെ രാജ്യസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ ആറു കോൺഗ്രസ് എംഎൽഎമാർ വിമത നീക്കം നടത്തിയതോടെ സർക്കാർ തന്നെ പ്രതിസന്ധിയിലായി. വിമതരെ അയോഗ്യരാക്കുകയും ഉപതിരഞ്ഞെടുപ്പിലൂടെ കോൺഗ്രസിന് വീണ്ടും ഭൂരിപക്ഷം ഉറപ്പാക്കുകയും ചെയ്തതോടെയാണ് രാഷ്ട്രീയ പ്രതിസന്ധി മറികടന്നത്. സാമ്പത്തിക പ്രതിസന്ധിയിലാണ് സുഖുവിന്റെ ഏറ്റവും കടുത്ത പരീക്ഷണം. ഒരു ലക്ഷം കോടിയിലധികം കടം, വരുമാനത്തിന്റെ വലിയ പങ്ക് ശമ്പളത്തിനും പെൻഷനും പലിശയ്ക്കും പോകുന്ന സ്ഥിതി. ഇതിന് മറുപടിയായി മന്ത്രിമാരുടെയും എംഎൽഎമാരുടെയും ശമ്പളത്തിൽ നിയന്ത്രണം, വാഹനവാങ്ങലിൽ നിയന്ത്രണം, എംഎൽഎ ഫണ്ടിന്റെ പുനഃക്രമീകരണം, സർക്കാർ ചെലവ് കുറയ്ക്കൽ തുടങ്ങിയ നടപടികളാണ് സർക്കാർ സ്വീകരിച്ചത്. ഇപ്പോൾ ഐഎഎസ്, ഐപിഎസ്, ഇന്ത്യൻ ഫോറസ്റ്റ് സർവീസ് ഉദ്യോഗസ്ഥരുടെ അംഗീകൃത തസ്തികകളിൽ 15 മുതൽ 30 ശതമാനം വരെ കുറച്ച് ഏകദേശം ₹200 കോടി ലാഭിക്കാനും സർക്കാർ ശ്രമിക്കുന്നു.
വെട്ടിക്കുറയ്ക്കുന്നത് മുകളിൽ, പണം എത്തിക്കുന്നത് താഴേക്ക്
സുഖുവിന്റെ സമീപനത്തിലെ ശ്രദ്ധേയമായ കാര്യം ക്ഷേമപദ്ധതികൾ മുഴുവൻ ഉപേക്ഷിക്കുക എന്നതല്ല. ചെലവ് കുറയ്ക്കേണ്ടത് ഭരണത്തിന്റെ മുകളിലാണെന്നും താഴെയുള്ള ജനവിഭാഗങ്ങളിലേക്ക് പണം എത്തിക്കണമെന്നും അദ്ദേഹം മുന്നോട്ടുവയ്ക്കുന്നു. കർഷകർക്ക് ജൈവ ഉൽപ്പന്നങ്ങൾക്കും പാലിനും പിന്തുണവില, സ്ത്രീകൾക്ക് ₹1,500 സഹായം, അനാഥരുടെയും അശരണരുടെയും സംരക്ഷണം, യുവാക്കൾക്ക് ഇലക്ട്രിക് ടാക്സിക്ക് 50 ശതമാനം സബ്സിഡി, സർക്കാർ കരാറിലൂടെ വരുമാന ഉറപ്പ് തുടങ്ങിയ പദ്ധതികൾ ഇതിന്റെ ഭാഗമാണ്. 2026-27 ബജറ്റിൽ ഒരു ലക്ഷം ദരിദ്ര കുടുംബങ്ങളെ ലക്ഷ്യമിട്ട് 300 യൂണിറ്റ് സൗജന്യ വൈദ്യുതിയും ഭവനസഹായവും ഉൾപ്പെടുന്ന പുതിയ പദ്ധതിയും പ്രഖ്യാപിച്ചിട്ടുണ്ട്.
കേരളത്തിന് ഇവിടെ നിന്ന് പഠിക്കാനുള്ളത് എന്താണ്?
ഹിമാചലിന്റെ മാതൃക മുഴുവൻ കേരളത്തിൽ പകർത്താം എന്നത് യാഥാർഥ്യബോധമില്ലാത്ത വാദമായിരിക്കും. രണ്ടുസംസ്ഥാനങ്ങളുടെയും സമ്പദ്വ്യവസ്ഥയും ജനസംഖ്യയും വരുമാനഘടനയും വ്യത്യസ്തമാണ്. പക്ഷേ ഒരു പാഠം വ്യക്തമാണ്: ക്ഷേമം വെട്ടിക്കുറയ്ക്കുക എന്നത് മാത്രമല്ല ധനകാര്യ പരിഷ്കാരം. ഭരണച്ചെലവ് കുറയ്ക്കുക, വരുമാനം കൂട്ടുക, പദ്ധതികളെ ലക്ഷ്യമിട്ട് നടപ്പാക്കുക, മൂലധന നിക്ഷേപത്തിന് പണം മാറ്റിവയ്ക്കുക എന്നിവ ഒരുമിച്ച് വേണം. ഹിമാചലിന്റെ 2026-27 ബജറ്റിൽ മൂലധനച്ചെലവ് വെറും ₹3,090 കോടിയാണ്, അതേസമയം റവന്യൂ ചെലവ് ₹46,938 കോടി. അതായത് പുതിയ ആസ്തികൾ സൃഷ്ടിക്കുന്നതിനേക്കാൾ നിലവിലുള്ള ബാധ്യതകൾ കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നതിലാണ് പണം കുടുങ്ങുന്നത്. കേരളത്തിനും ഇതൊരു മുന്നറിയിപ്പാണ്.
ഹിമാചലിന്റെ യഥാർത്ഥ പോരാട്ടം ഇവിടെ
ഹിമാചലിന്റെ പ്രശ്നം “ക്ഷേമപദ്ധതികൾ കൂടുതലാണ്” എന്ന് പറഞ്ഞ് അവസാനിപ്പിക്കാനാവില്ല. സംസ്ഥാനത്തിന്റെ സ്വന്തം നികുതി വരുമാനം 2026-27ൽ ₹15,290 കോടി മാത്രമാണ്. റവന്യൂ വരുമാനത്തിന്റെ പകുതിയിലേറെയും കേന്ദ്രവിഹിതത്തെയും ഗ്രാന്റുകളെയും ആശ്രയിക്കേണ്ടി വരുന്നു. അതേസമയം 2026-27ൽ കേന്ദ്രത്തിന്റെ റവന്യൂ കമ്മി ഗ്രാന്റ് അവസാനിക്കുന്നതും സമ്മർദ്ദം കൂട്ടുന്നു. ഇതിനിടയിൽ ഹൈഡ്രോ പവർ മേഖലയിൽ നിന്നുള്ള വരുമാനം വർധിപ്പിക്കാൻ സർക്കാർ ശ്രമിച്ചെങ്കിലും ജലസെസ് സംബന്ധിച്ച നടപടി ഹൈക്കോടതി തടഞ്ഞത് മറ്റൊരു തിരിച്ചടിയായി.
അതുകൊണ്ട് സുഖുവിന്റെ മുന്നിലുള്ള യഥാർത്ഥ ചോദ്യം അടുത്ത തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ജയിക്കുമോ എന്നതല്ല. കടം വാങ്ങി ക്ഷേമം നടത്തിക്കൊണ്ടുപോകുന്ന രീതിയിൽ നിന്ന് സ്വന്തം വരുമാനം വർധിപ്പിച്ച് ക്ഷേമവും വികസനവും ഒരുമിച്ച് നടത്താൻ കഴിയുന്ന സാമ്പത്തിക മാതൃകയിലേക്ക് ഹിമാചലിനെ മാറ്റാൻ കഴിയുമോ എന്നതാണ്.
ഒരു സംസ്ഥാനത്തിന്റെ ഖജനാവ് കാലിയാകുമ്പോൾ ആദ്യം മുറിക്കപ്പെടുന്നത് വികസനച്ചെലവാണ്. അതിനുശേഷം പുതിയ പദ്ധതികൾ. ഒടുവിൽ ജനങ്ങളുടെ പ്രതീക്ഷകൾ.
അതുകൊണ്ട് ഹിമാചലിന്റെ കഥ ഒരു മുഖ്യമന്ത്രിയുടെ അതിജീവനകഥ മാത്രമല്ല. വരുമാനം കുറവായിരിക്കുമ്പോൾ ക്ഷേമവും വികസനവും എങ്ങനെ ഒരുമിച്ച് മുന്നോട്ടുകൊണ്ടുപോകാം എന്ന ഇന്ത്യയിലെ പല സംസ്ഥാനങ്ങൾക്കും മുന്നിലുള്ള വലിയ സാമ്പത്തിക പരീക്ഷണമാണ്.
പ്രധാന കണക്കുകൾ
ഹിമാചൽ റവന്യൂ വരുമാനം, 2026-27: ₹40,361 കോടി
നിർബന്ധിത ചെലവ്: ₹35,641 കോടി, റവന്യൂ വരുമാനത്തിന്റെ 88%
സാമൂഹിക ക്ഷേമവും പോഷണവും: ₹2,185 കോടി
സ്വന്തം നികുതി വരുമാനം: ₹15,290 കോടി
റവന്യൂ കമ്മി: ₹6,577 കോടി
സംസ്ഥാനത്തിന്റെ കണക്കാക്കിയ ബാധ്യത: ജിഎസ്ഡിപിയുടെ 40.5%
കേരളത്തിലെ നിർബന്ധിത ചെലവ്: റവന്യൂ വരുമാനത്തിന്റെ 72%
പ്രധാന ഉറവിടങ്ങൾ
ഹിമാചൽ പ്രദേശിന്റെ 2026-27 ബജറ്റ് രേഖകൾ, ഹിമാചൽ പ്രദേശ് സർക്കാരിന്റെ ധനകാര്യ വകുപ്പ്, കേരള സർക്കാരിന്റെ 2026-27 ബജറ്റ് രേഖകൾ, പിആർഎസ് ലെജിസ്ലേറ്റീവ് റിസർച്ച് പ്രസിദ്ധീകരിച്ച സംസ്ഥാന ബജറ്റ് വിശകലനങ്ങൾ, കൺട്രോളർ ആൻഡ് ഓഡിറ്റർ ജനറൽ (സിഎജി) റിപ്പോർട്ടുകൾ, കേന്ദ്ര സർക്കാരിന്റെ ധനകാര്യ രേഖകൾ, ഇന്ത്യയുടെ ഭരണഘടനാ രേഖകൾ എന്നിവയാണ് റിപ്പോർട്ടിലെ സാമ്പത്തികവും ഭരണപരവുമായ വിവരങ്ങൾ പരിശോധിക്കാൻ ഉപയോഗിച്ച പ്രധാന പ്രാഥമികവും ഔദ്യോഗികവുമായ ഉറവിടങ്ങൾ. മാധ്യമ റിപ്പോർട്ടുകളിലെ വിവരങ്ങൾ ഔദ്യോഗിക രേഖകളുമായി താരതമ്യം ചെയ്താണ് ഉപയോഗിച്ചത്.
