ന്യൂഡൽഹി, 2026 ഓഗസ്റ്റ് 22-

റവന്യൂ രേഖകളിൽ മറ്റൊരാളുടെ പേര് ചേർത്തതുകൊണ്ട് മാത്രം ഭൂമിയിലെ യഥാർഥ ഉടമസ്ഥാവകാശം ഇല്ലാതാകില്ലെന്ന് സുപ്രീംകോടതി. ജസ്റ്റിസുമാരായ സഞ്ജയ് കരോൾ, അഗസ്റ്റിൻ ജോർജ് മസിഹ് എന്നിവരുടെ ബെഞ്ചാണ് 2026 ഓഗസ്റ്റ് 20-ന് വിധി പറഞ്ഞത്. ജംനാബായിയും മറ്റുള്ളവരുമാണ് അപ്പീലുകാർ; വാസുദേവും മറ്റുള്ളവരുമാണ് എതിർകക്ഷികൾ. അപ്പീലുകാർക്കുവേണ്ടി പദ്മേഷ് മിശ്ര, വിനോദ് ശർമ, യശ്വർധൻ റായ്, വിജന്ത്, ആയുഷ്മാൻ വാത്സ്യായന എന്നിവർ ഹാജരായി. എതിർകക്ഷികൾക്കുവേണ്ടി മുതിർന്ന അഭിഭാഷകൻ വിനയ് നവാരെ ഉൾപ്പെടെയുള്ള അഭിഭാഷകർ ഹാജരായി. മധ്യപ്രദേശ് ഹൈക്കോടതി വിധി റദ്ദാക്കിയ സുപ്രീംകോടതി, അപ്പീലുകാരുടെ സഹഉടമസ്ഥാവകാശം അംഗീകരിച്ച വിചാരണക്കോടതി വിധി പുനഃസ്ഥാപിച്ചു.

റവന്യൂ രേഖ ഉടമസ്ഥാവകാശത്തിന്റെ അന്തിമ തെളിവല്ല

റവന്യൂ രേഖയിലെ എൻട്രി ഭൂമിയിൽ ഉടമസ്ഥാവകാശം സൃഷ്ടിക്കുകയോ നിലവിലുള്ള അവകാശം ഇല്ലാതാക്കുകയോ ചെയ്യില്ലെന്ന് സുപ്രീംകോടതി വ്യക്തമാക്കി. മറ്റൊരാളുടെ പേരിലേക്ക് റവന്യൂ രേഖ മാറ്റിയതുകൊണ്ട് മാത്രം യഥാർഥ ഉടമ തന്റെ അവകാശം സ്വമേധയാ ഉപേക്ഷിച്ചതായി കണക്കാക്കാനാകില്ല. അവകാശം കൈവിട്ടുവെന്ന് വാദിക്കുന്ന കക്ഷി അതിന് അടിസ്ഥാനമായ ഇടപാട് പ്രത്യേകം തെളിയിക്കണമെന്നും കോടതി വ്യക്തമാക്കി.

സഹോദരന്റെ പേര് രേഖയിൽ നിന്ന് മാറിയതാണ് തർക്കമായത്

ഭഗവാൻസിങ്ങിന്റെ ഉടമസ്ഥതയിലുണ്ടായിരുന്ന കൃഷിഭൂമിയാണ് കേസിന് ആധാരം. അദ്ദേഹത്തിന്റെ മരണശേഷം മക്കളായ രാംപ്രസാദിനും വാസുദേവിനും ഭൂമി ലഭിക്കുകയും ഇരുവരുടെയും പേരിൽ ആദ്യം റവന്യൂ രേഖകൾ തയ്യാറാക്കുകയും ചെയ്തു. പിന്നീട് രേഖകളിൽ വാസുദേവിന്റെയും മകന്റെയും പേരുകൾ മാത്രം വന്നതോടെയാണ് തർക്കം തുടങ്ങിയത്. രാംപ്രസാദിന്റെ നിയമാവകാശികൾ സഹഉടമസ്ഥാവകാശവും ഭൂമി വിഭജിച്ച് പ്രത്യേകം കൈവശം നൽകണമെന്നും ആവശ്യപ്പെട്ട് കോടതിയെ സമീപിച്ചു.

അവകാശം ഉപേക്ഷിച്ചെന്ന് തെളിയിക്കാൻ രേഖകൾ പോരെന്ന് കോടതി

രാംപ്രസാദ് സത്യവാങ്മൂലം, നായിബ് തഹസിൽദാർക്ക് നൽകിയ മൊഴി, സമ്മതപത്രം എന്നിവയിലൂടെ ഭൂമിയിലെ അവകാശം ഉപേക്ഷിച്ചെന്നായിരുന്നു എതിർകക്ഷികളുടെ വാദം. എന്നാൽ നിയമപരമായി അവകാശം ഉപേക്ഷിച്ചതായി തെളിയിക്കുന്ന രജിസ്റ്റർ ചെയ്ത രേഖ ഹാജരാക്കിയില്ലെന്ന് സുപ്രീംകോടതി കണ്ടെത്തി. രാംപ്രസാദ് രേഖകൾ ഒപ്പിട്ടതായി സ്വതന്ത്ര സാക്ഷിയെയും ഹാജരാക്കിയില്ല. അവകാശം നിയമപരമായി കൈവിട്ടുവെന്ന് തെളിയിക്കേണ്ട ബാധ്യത എതിർകക്ഷികൾ നിറവേറ്റിയിട്ടില്ലെന്നും കോടതി വ്യക്തമാക്കി.

ഹൈക്കോടതി വിധി റദ്ദാക്കി; സഹഉടമസ്ഥാവകാശം തിരികെ

വിചാരണക്കോടതിയും ആദ്യ അപ്പീൽ കോടതിയും രാംപ്രസാദിന്റെ നിയമാവകാശികൾക്ക് അനുകൂലമായാണ് തീരുമാനിച്ചിരുന്നത്. എന്നാൽ രണ്ടാം അപ്പീലിൽ മധ്യപ്രദേശ് ഹൈക്കോടതി ഈ കണ്ടെത്തലുകൾ മാറ്റി. ഹൈക്കോടതിയുടെ സമീപനം തെറ്റാണെന്ന് കണ്ടെത്തിയ സുപ്രീംകോടതി അതിന്റെ വിധി റദ്ദാക്കി. അപ്പീലുകാരുടെ സഹഉടമസ്ഥാവകാശം അംഗീകരിച്ച വിചാരണക്കോടതി ഉത്തരവ് പുനഃസ്ഥാപിക്കുകയും നിയമാനുസൃതമായ ഭൂവിഭജനത്തിലൂടെ അവരുടെ ഓഹരി നിർണയിക്കാനും നിർദേശിക്കുകയും ചെയ്തു.

തഹസിൽദാറുടെ രേഖാമാറ്റം കൊണ്ട് ഉടമസ്ഥാവകാശം കൈമാറില്ല

നായിബ് തഹസിൽദാറിന്റെ ഉത്തരവിന് റവന്യൂ രേഖയിലെ പേരുകൾ ക്രമീകരിക്കാനാകുമെങ്കിലും അതിലൂടെ ഒരാളുടെ സ്വത്തവകാശം മറ്റൊരാളിലേക്ക് കൈമാറാനാകില്ലെന്നാണ് സുപ്രീംകോടതിയുടെ പ്രധാന വിശദീകരണം. മധ്യപ്രദേശ് ലാൻഡ് റവന്യൂ കോഡിലെ 117-ാം വകുപ്പ് പ്രകാരം റവന്യൂ എൻട്രിക്ക് ലഭിക്കുന്ന ശരിയാണെന്ന അനുമാനം ചോദ്യം ചെയ്ത് മറികടക്കാവുന്നതാണ്; അത് ഉടമസ്ഥാവകാശം തന്നെയാണെന്ന അനുമാനമല്ലെന്നും കോടതി വ്യക്തമാക്കി.

ഭൂമിത്തർക്കങ്ങളിൽ യഥാർഥ അവകാശം  സിവിൽ കോടതി തീരുമാനിക്കും

വിധിയോടെ അപ്പീലുകാരുടെ സഹഉടമസ്ഥാവകാശം പുനഃസ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടു. റവന്യൂ രേഖ ഉടമസ്ഥാവകാശത്തെ പിന്തുടരുന്നതാണ്, ഉടമസ്ഥാവകാശം സൃഷ്ടിക്കുന്നതല്ലെന്ന നിലപാടാണ് സുപ്രീംകോടതി ആവർത്തിച്ചത്. അതിനാൽ റവന്യൂ രേഖയിൽ മറ്റൊരാളുടെ പേര് വന്നുവെന്ന കാരണത്താൽ മാത്രം ഭൂമിയിലെ യഥാർഥ അവകാശം നഷ്ടപ്പെട്ടതായി കണക്കാക്കാനാകില്ല. സ്വത്തവകാശം സംബന്ധിച്ച അടിസ്ഥാന തർക്കം പരിശോധിച്ച് തീരുമാനിക്കാനുള്ള അധികാരം സിവിൽ കോടതിക്കുണ്ടെന്നും വിധി വ്യക്തമാക്കുന്നു.