ഷില്ലോങ്, ഓഗസ്റ്റ് 14-

പരാതി കിട്ടിയാൽ ‘ഉചിതമായ വകുപ്പുകൾ പ്രകാരം’ എഫ്ഐആർ രജിസ്റ്റർ ചെയ്യാൻ യാന്ത്രികമായി നിർദേശിക്കുന്ന പൊലീസ് രീതി അവസാനിപ്പിക്കണമെന്ന് മേഘാലയ ഹൈക്കോടതി. 2026 ജൂലൈ 29-ലെ ഉത്തരവിൽ ചീഫ് ജസ്റ്റിസ് രേവതി മൊഹിതെ ദേരെയാണ് ഇക്കാര്യം വ്യക്തമാക്കിയത്. നോർത്ത് ഈസ്റ്റേൺ ഹിൽ സർവകലാശാലയിലെ നിയമവിഭാഗം പ്രൊഫസർ ഡോ. രവി കാന്ത് മിശ്ര നൽകിയ ഹർജിയിലാണ് നടപടി. രണ്ട് നിയമവിദ്യാർഥികളുടെ പരാതികളിൽ 2026 മേയ് 6-ന് രജിസ്റ്റർ ചെയ്ത എഫ്ഐആറുകൾ കോടതി റദ്ദാക്കി.

പരാതി കിട്ടിയാൽ ആദ്യം നോക്കേണ്ടത് കുറ്റം നിലനിൽക്കുന്നുണ്ടോയെന്ന്

ഒരു പരാതി ലഭിച്ചാൽ അതിലെ ആരോപണങ്ങൾ പൊലീസ് ആദ്യം പരിശോധിക്കണമെന്നാണ് ഹൈക്കോടതിയുടെ നിർദേശം. അതിൽ പൊലീസ് നേരിട്ട് കേസെടുക്കേണ്ട തരത്തിലുള്ള കുറ്റം വെളിപ്പെടുന്നുണ്ടോയെന്ന് പരിശോധിക്കണം. അത്തരം കുറ്റമുണ്ടെങ്കിൽ ഏത് നിയമവകുപ്പുകളാണ് ബാധകമാകുന്നതെന്ന് കണ്ടെത്തിയ ശേഷമേ എഫ്ഐആർ രജിസ്റ്റർ ചെയ്യുന്നതിൽ തീരുമാനമെടുക്കാവൂ. ‘ഉചിതമായ വകുപ്പുകൾ പ്രകാരം കേസെടുക്കുക’ എന്ന പൊതുവായ നിർദേശം നൽകി എഫ്ഐആർ രജിസ്റ്റർ ചെയ്യുന്ന രീതിയെ കോടതി ശക്തമായി വിമർശിച്ചു.

രണ്ട് വിദ്യാർഥികളുടെ ഒരേ പരാതി; പ്രൊഫസർക്കെതിരെ രണ്ട് എഫ്ഐആർ

നോർത്ത് ഈസ്റ്റേൺ ഹിൽ സർവകലാശാലയിലെ രണ്ട് നിയമവിദ്യാർഥികൾ പ്രൊഫസർ ഡോ. രവി കാന്ത് മിശ്രയ്ക്കെതിരെ നൽകിയ പരാതികളാണ് കേസിന് തുടക്കം. രണ്ടും ഒരേ സ്വഭാവത്തിലുള്ള പരാതികളായിരുന്നു. ഇവ പൊലീസിന് കൈമാറിയതിന് പിന്നാലെ 2026 മേയ് 6-ന് ഭാരതീയ ന്യായ സംഹിതയിലെ 126(2) വകുപ്പ് പ്രകാരം എഫ്ഐആറുകൾ രജിസ്റ്റർ ചെയ്തു. ഇതിനെ ചോദ്യം ചെയ്താണ് രവി കാന്ത് മിശ്ര ഹൈക്കോടതിയെ സമീപിച്ചത്.

ഒരേ ആരോപണത്തിൽ രണ്ട് എഫ്ഐആർ പാടില്ലെന്ന് കോടതി

രണ്ട് പരാതികളും ഒരേ ആരോപണങ്ങളാണ് ഉന്നയിക്കുന്നതെന്ന് ഹൈക്കോടതി കണ്ടെത്തി. ഒരേ ആരോപണങ്ങളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ രണ്ട് എഫ്ഐആറുകൾ രജിസ്റ്റർ ചെയ്യാൻ പൊലീസിന് കഴിയില്ലെന്നും കോടതി വ്യക്തമാക്കി. മാത്രമല്ല, വിദ്യാർഥികളുടെ പരാതികളിൽ എഫ്ഐആർ രജിസ്റ്റർ ചെയ്യേണ്ട തരത്തിലുള്ള കുറ്റം വെളിപ്പെടുന്നില്ലെന്നും കോടതി കണ്ടെത്തി. ഇത്തരം നടപടി ഇനി ആവർത്തിക്കാതിരിക്കാൻ ബന്ധപ്പെട്ട അധികാരികൾ ശ്രദ്ധിക്കണമെന്നും നിർദേശിച്ചു.

വൈകാരികമായി പരാതി നൽകിയതെന്ന് വിദ്യാർഥികൾ; കേസ് തുടരേണ്ടെന്നും നിലപാട്

കേസ് കോടതിയിലെത്തിയതിന് പിന്നാലെ പരാതിക്കാരായ വിദ്യാർഥികളും നിലപാട് വ്യക്തമാക്കി. തെറ്റിദ്ധാരണയെ തുടർന്ന് വൈകാരികമായ സാഹചര്യത്തിലാണ് പരാതികൾ നൽകിയതെന്നും ഇനി പരാതിയുമായി മുന്നോട്ടുപോകാൻ താൽപര്യമില്ലെന്നും അവർ കോടതിയെ അറിയിച്ചു. കക്ഷികൾ തമ്മിലുള്ള പ്രശ്നം സൗഹാർദപരമായി പരിഹരിച്ചതും കോടതി പരിഗണിച്ചു.

ഇനി ഈ വിദ്യാർഥികളുടെ പരാതികൾ നേരിട്ട് കേസാകില്ല; എസ്.പി ആദ്യം പരിശോധിക്കണം

ഈ രണ്ട് വിദ്യാർഥികൾ നോർത്ത് ഈസ്റ്റേൺ ഹിൽ സർവകലാശാലയിലെ നിയമവിഭാഗം പ്രൊഫസർമാർക്കെതിരെ ഭാവിയിൽ പരാതി നൽകിയാൽ അത് ആദ്യം ബന്ധപ്പെട്ട പൊലീസ് സൂപ്രണ്ടിന് മുന്നിലെത്തിക്കണമെന്ന പ്രത്യേക നിർദേശവും കോടതി നൽകി. അതിനുശേഷം മാത്രമേ പരാതിയിൽ തുടർനടപടി സ്വീകരിക്കാവൂ. ഈ നിർദേശം എല്ലാ പരാതിക്കാർക്കും ബാധകമായ പൊതുവ്യവസ്ഥയല്ല; ഈ കേസിലെ രണ്ട് വിദ്യാർഥികളുടെ ഭാവി പരാതികളെ സംബന്ധിച്ചാണ് കോടതി അത് നൽകിയിരിക്കുന്നത്.

പ്രൊഫസർക്കെതിരായ രണ്ട് എഫ്ഐആറും റദ്ദാക്കി; ക്രിമിനൽ നടപടികൾ അവസാനിച്ചു

രവി കാന്ത് വേഴ്സസ് സ്റ്റേറ്റ് ഓഫ് മേഘാലയ എന്ന ക്രിമിനൽ ഹർജിയിലാണ് അന്തിമ ഉത്തരവ്. പരാതികളിൽ പൊലീസ് നേരിട്ട് കേസെടുക്കേണ്ട തരത്തിലുള്ള കുറ്റം കണ്ടെത്താനായില്ല, ഒരേ ആരോപണത്തിൽ രണ്ട് എഫ്ഐആറുകൾ രജിസ്റ്റർ ചെയ്തു, പരാതിക്കാർ തന്നെ കേസ് തുടരാൻ താൽപര്യമില്ലെന്ന് അറിയിച്ചു, കക്ഷികൾ പ്രശ്നം പരിഹരിച്ചു—ഇവയെല്ലാം പരിഗണിച്ചാണ് രണ്ട് എഫ്ഐആറുകളും ഹൈക്കോടതി റദ്ദാക്കിയത്.

മേഘാലയ പൊലീസിന് ഇനി പരാതി പരിശോധിക്കുന്നതിൽ കൂടുതൽ ഉത്തരവാദിത്തം

വിധിയുടെ പ്രധാന മാറ്റം എഫ്ഐആർ രജിസ്ട്രേഷനിലെ പൊലീസ് നടപടിയിലാണ്. പരാതി ലഭിച്ചതുകൊണ്ടുമാത്രം ‘ഉചിതമായ വകുപ്പുകൾ’ ചേർത്ത് കേസെടുക്കരുത്; ആരോപണം പരിശോധിച്ച് പൊലീസ് നേരിട്ട് കേസെടുക്കേണ്ട കുറ്റം വെളിപ്പെടുന്നുണ്ടോയെന്നും ബാധകമായ നിയമവകുപ്പുകൾ ഏതെന്നും ആദ്യം തീരുമാനിക്കണമെന്നാണ് ഹൈക്കോടതിയുടെ നിർദേശം. അതേസമയം എല്ലാ പരാതികളിലും എഫ്ഐആറിന് മുമ്പ് നിർബന്ധമായും വിശദമായ പ്രാഥമിക അന്വേഷണം നടത്തണമെന്ന പൊതുനിയമം കോടതി പ്രഖ്യാപിച്ചിട്ടില്ല. മേഘാലയയിലെ പൊലീസ് നടപടികളിൽ ഈ ഉത്തരവിലെ നിർദേശം പാലിക്കേണ്ടിവരും.