ന്യൂഡൽഹി, 2026 ഓഗസ്റ്റ് 13-
വൈദ്യുതാഘാതത്തെ തുടർന്നുള്ള മരണമോ പരിക്കോ സംഭവിച്ചാൽ വൈദ്യുതി അധികൃതർക്ക് കർശന ബാധ്യത ചുമത്താമെന്നും എന്നാൽ ഒഴിവുകളൊന്നും അനുവദിക്കാത്ത സമ്പൂർണ ബാധ്യത ചുമത്താനാവില്ലെന്നും സുപ്രീംകോടതി വിധിച്ചു. ജസ്റ്റിസ് സഞ്ജയ് കരോൾ, ജസ്റ്റിസ് നോങ്മെയ്കപം കോട്ടീശ്വർ സിങ് എന്നിവരുടെ ബെഞ്ചാണ് വിധി പറഞ്ഞത്. കർണാടക പവർ ട്രാൻസ്മിഷൻ കോർപ്പറേഷൻ ലിമിറ്റഡ് നൽകിയ അപ്പീലിൽ രേഖയും മറ്റുള്ളവരുമായിരുന്നു എതിർകക്ഷികൾ. ഹൈക്കോടതിയുടെ സിംഗിൾ ബെഞ്ചും ഡിവിഷൻ ബെഞ്ചും കോർപ്പറേഷനുമേൽ ചുമത്തിയ സമ്പൂർണ ബാധ്യത സുപ്രീംകോടതി റദ്ദാക്കി.
ഹർജിക്കാരനുവേണ്ടി സോളിസിറ്റർ ജനറൽ തുഷാർ മേത്ത, മുതിർന്ന അഭിഭാഷകൻ എസ്. ശ്രീരംഗ, അഭിഭാഷകരായ സൃഷ്ടി ഗോവിൽ, സുമന നാഗാനന്ദ്, അശ്വിനി രവീന്ദ്ര, തനീഷ് മനുജ, തുഷാർ കാന്തി മൊഹിന്ദൂർ, പ്രണവ് ജെയിൻ, ഹെപ്സിബ ബോബിൻ, അനൈദ ഖാൻ, അസ്ത തുടങ്ങിയവർ ഹാജരായി. എതിർകക്ഷികൾക്കായി സരിം നാവേദ്, മൗൾശ്രീ പാഠക്, സീഷാൻ അഹമ്മദ്, അനന്ത നാരായണ എം.ജി., അങ്കുർ എസ്. കുൽക്കർണി, ഉദിത ചക്രവർത്തി ഉൾപ്പെടെയുള്ള അഭിഭാഷകർ ഹാജരായി. അദിതി പ്രകാശ് കോടതിയെ സഹായിക്കുന്ന അഭിഭാഷകയായി പ്രവർത്തിച്ചു.
വൈദ്യുതി അപകടകരമായ പ്രവർത്തനം; നഷ്ടം സംഭവിച്ചാൽ കർശന ബാധ്യത
വൈദ്യുതി പ്രസരണം സ്വഭാവതാ അപകടസാധ്യതയുള്ള പ്രവർത്തനമാണെന്ന് സുപ്രീംകോടതി വ്യക്തമാക്കി. അതിനാൽ അപകടത്തിൽ പരിക്കേറ്റവർക്കോ മരിച്ചവരുടെ ആശ്രിതർക്കോ നഷ്ടപരിഹാരം നൽകുന്നതിൽ വൈദ്യുതി സ്ഥാപനങ്ങൾക്ക് കർശന ബാധ്യത ബാധകമാണ്. സ്ഥാപനത്തിന്റെ ഭാഗത്ത് വ്യക്തമായ തെറ്റ് തെളിയിക്കാത്ത സാഹചര്യത്തിലും നഷ്ടപരിഹാര ബാധ്യത ഉണ്ടാകാം. എന്നാൽ കർശന ബാധ്യതയ്ക്ക് നിയമം അംഗീകരിക്കുന്ന ഒഴിവുകൾ ബാധകമാണെങ്കിൽ വൈദ്യുതി സ്ഥാപനത്തിന് അവ ഉന്നയിക്കാമെന്നാണ് കോടതി വ്യക്തമാക്കിയത്.
എല്ലാ വൈദ്യുതാഘാതത്തിനും ബോർഡ് ഉത്തരവാദിയെന്ന സമീപനം കോടതി തള്ളി
എല്ലാ വൈദ്യുതാഘാത കേസുകളിലും സാഹചര്യങ്ങൾ പരിഗണിക്കാതെ വൈദ്യുതി ബോർഡ് തന്നെ ഉത്തരവാദിയാണെന്ന് പറയാനാവില്ലെന്ന് കോടതി പറഞ്ഞു. അതുകൊണ്ടാണ് സമ്പൂർണ ബാധ്യതയ്ക്ക് പകരം കർശന ബാധ്യതയാണ് ശരിയായ നിയമമാനദണ്ഡമെന്ന് ബെഞ്ച് കണ്ടെത്തിയത്. അപകടകരമായ പ്രവർത്തനം നടത്തുന്ന സ്ഥാപനങ്ങൾ അതിലൂടെ ഉണ്ടാകുന്ന നഷ്ടത്തിന്റെ ഭാരം വഹിക്കണമെങ്കിലും കർശന ബാധ്യതയ്ക്ക് ബാധകമായ ഒഴിവുകൾ പരിശോധിക്കാനുള്ള അവസരം അവർക്കുണ്ടാകും.
പതിനൊന്ന് കെ.വി. ലൈനിലെ മരണവും അറുപത്തിയാറ് കെ.വി. ലൈനിലെ ഗുരുതര പരിക്കും തർക്കമായി
രണ്ട് വൈദ്യുതാഘാത സംഭവങ്ങളാണ് കേസിന് അടിസ്ഥാനം. പതിനൊന്ന് കിലോവോൾട്ട് വൈദ്യുതി ലൈനുമായി സമ്പർക്കത്തിൽപ്പെട്ട ഒരാൾ മരിച്ചു. മറ്റൊരു സംഭവത്തിൽ ക്രിക്കറ്റ് പന്ത് എടുക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നതിനിടെ അറുപത്തിയാറ് കിലോവോൾട്ട് ലൈനുമായി സമ്പർക്കത്തിൽപ്പെട്ടയാൾക്ക് ഗുരുതരമായി പരിക്കേറ്റു. നഷ്ടപരിഹാരം ആവശ്യപ്പെട്ട് ഹൈക്കോടതിയിൽ റിട്ട് ഹർജികൾ നൽകിയിരുന്നു. വസ്തുതകളിൽ തർക്കമുണ്ടായിരുന്നിട്ടും ഹൈക്കോടതി ഹർജികൾ അനുവദിച്ച് നഷ്ടപരിഹാരം വിധിച്ചു.
വസ്തുതകൾ തർക്കത്തിലാണെങ്കിൽ നഷ്ടപരിഹാര റിട്ട് നിലനിൽക്കില്ല
കേസിലെ വസ്തുതകൾ തർക്കവിഷയമായിരിക്കെ നഷ്ടപരിഹാരം ആവശ്യപ്പെട്ട റിട്ട് ഹർജി നിലനിൽക്കില്ലെന്ന് സുപ്രീംകോടതി വ്യക്തമാക്കി. തെളിവുകൾ പരിശോധിച്ച് തീരുമാനിക്കേണ്ട തർക്കങ്ങൾ റിട്ട് നടപടിയിൽ തീർപ്പാക്കിയത് ശരിയായില്ലെന്നാണ് കോടതി കണ്ടെത്തിയത്. ഈ കാരണത്താലും കർണാടക ഹൈക്കോടതിയുടെ ഉത്തരവുകളോട് സുപ്രീംകോടതി വിയോജിച്ചു.
വാഹനാപകട നഷ്ടപരിഹാരത്തിലെ ഗുണക രീതി വൈദ്യുതാഘാത കേസിൽ ഉപയോഗിക്കാനാവില്ല
മോട്ടോർ വാഹന നിയമപ്രകാരമുള്ള നഷ്ടപരിഹാരം കണക്കാക്കാൻ ഉപയോഗിക്കുന്ന ഗുണക രീതി വൈദ്യുതാഘാത കേസുകളിൽ അതേപടി പ്രയോഗിച്ചതിനെയും സുപ്രീംകോടതി തള്ളി. വൈദ്യുതി നിയമത്തിൽ നഷ്ടപരിഹാരം നൽകേണ്ട ചില സാഹചര്യങ്ങൾ പറയുന്നുണ്ടെങ്കിലും നഷ്ടപരിഹാരത്തുക കണക്കാക്കാൻ പ്രത്യേക ഗുണക രീതി നിർദേശിക്കുന്നില്ലെന്ന് കോടതി വ്യക്തമാക്കി. അതിനാൽ മോട്ടോർ വാഹന അപകട കേസുകളിലെ കണക്കുകൂട്ടൽ സംവിധാനം വൈദ്യുതാഘാത കേസിലേക്ക് നേരിട്ട് മാറ്റിവയ്ക്കാനാവില്ല.
ഹൈക്കോടതി ഉത്തരവുകൾ റദ്ദാക്കി; മറ്റു നിയമപരിഹാരങ്ങൾ തേടാൻ അവസരം
കർണാടക പവർ ട്രാൻസ്മിഷൻ കോർപ്പറേഷന്റെ അപ്പീൽ സുപ്രീംകോടതി അനുവദിച്ചു. ഹൈക്കോടതിയിലെ സിംഗിൾ ബെഞ്ചിന്റെയും ഡിവിഷൻ ബെഞ്ചിന്റെയും ഉത്തരവുകൾ റദ്ദാക്കി. അതേസമയം ബന്ധപ്പെട്ട കക്ഷികൾക്ക് ലഭ്യമായ മറ്റ് നിയമപരിഹാരങ്ങൾ ഉചിതമായ വേദിയിൽ തേടാമെന്ന് കോടതി വ്യക്തമാക്കി. അതിനാൽ നഷ്ടപരിഹാരത്തിനുള്ള അവകാശം പൂർണമായി അവസാനിപ്പിച്ചതല്ല വിധി; റിട്ട് നടപടിയിലൂടെ നൽകിയ നഷ്ടപരിഹാര ഉത്തരവാണ് റദ്ദാക്കിയത്.
വൈദ്യുതാഘാത നഷ്ടപരിഹാര കേസുകളിൽ രാജ്യവ്യാപകമായി ബാധകമായ നിയമവ്യത്യാസം വ്യക്തമാക്കി
വിധിയുടെ നിയമപരമായ കാതൽ കർശന ബാധ്യതയും സമ്പൂർണ ബാധ്യതയും തമ്മിലുള്ള വ്യത്യാസമാണ്. വൈദ്യുതി പ്രസരണം അപകടകരമായ പ്രവർത്തനമായതിനാൽ കർശന ബാധ്യത ബാധകമാണെങ്കിലും ഓരോ അപകടത്തിലും ഒഴിവുകളില്ലാതെ സ്ഥാപനത്തെ ഉത്തരവാദിയാക്കാനാവില്ല. സമൂഹതലത്തിൽ ഇരകൾക്ക് നഷ്ടപരിഹാരം തേടാനുള്ള വഴി നിലനിൽക്കുന്നു. ജുഡീഷ്യറി തലത്തിൽ വസ്തുതകൾ തർക്കത്തിലുള്ള നഷ്ടപരിഹാര കേസുകൾ റിട്ട് നടപടിയിൽ അന്തിമമായി തീർപ്പാക്കുന്നതിന് പരിധിയുണ്ടെന്നും നഷ്ടപരിഹാരം കണക്കാക്കാൻ മറ്റൊരു നിയമത്തിലെ സംവിധാനം യാന്ത്രികമായി ഉപയോഗിക്കരുതെന്നും സുപ്രീംകോടതി വ്യക്തമാക്കി.