ന്യൂഡൽഹി, ഓഗസ്റ്റ് 13-

കേന്ദ്ര ജി.എസ്.ടി നിയമത്തിലെ സെക്ഷൻ 69 പ്രകാരം ഒരാളെ അറസ്റ്റ് ചെയ്യാൻ കമ്മിഷണർ രേഖപ്പെടുത്തിയ ‘വിശ്വസിക്കാനുള്ള കാരണങ്ങൾ’ അടങ്ങിയ ഉത്തരവ് അറസ്റ്റിന് മുമ്പുതന്നെ ബന്ധപ്പെട്ട വ്യക്തിയെ അറിയിക്കണമെന്ന് സുപ്രീംകോടതി. ഉത്തരവ് അറിയിക്കാതെ അറസ്റ്റ് ചെയ്യാനാകില്ലെന്ന് ജസ്റ്റിസുമാരായ ദീപാങ്കർ ദത്ത, ഷീൽ നാഗു എന്നിവരുടെ ബെഞ്ച് 2026 ഓഗസ്റ്റ് 12-ന് വ്യക്തമാക്കി. കേന്ദ്രസർക്കാർ നൽകിയ അപ്പീലിലാണ് വിധി. എതിർകക്ഷി നികുതിദായകനായ സുനിൽ ബിയാനിയാണ്. കേന്ദ്രസർക്കാരിനായി അഡീഷണൽ സോളിസിറ്റർ ജനറൽ എസ്. ദ്വാരകനാഥും സുനിൽ ബിയാനിക്കായി സീനിയർ അഭിഭാഷകൻ ഗൗരവ് അഗർവാളും ഹാജരായി.

അറസ്റ്റിന് അധികാരമുണ്ടെങ്കിലും കാരണം രഹസ്യമാക്കി വയ്ക്കാനാകില്ല

കേന്ദ്ര ജി.എസ്.ടി നിയമത്തിലെ സെക്ഷൻ 69 പ്രകാരം നിർദിഷ്ട നികുതി കുറ്റം ഒരാൾ ചെയ്തിട്ടുണ്ടെന്ന് വിശ്വസിക്കാൻ കാരണമുണ്ടെങ്കിൽ കമ്മിഷണർക്ക് അറസ്റ്റ് അധികാരപ്പെടുത്തുന്ന ഉത്തരവ് നൽകാം. എന്നാൽ അറസ്റ്റ് ചെയ്യേണ്ടതിന്റെ അടിസ്ഥാനമായ ആ ‘വിശ്വസിക്കാനുള്ള കാരണങ്ങൾ’ രേഖപ്പെടുത്തിയ ഉത്തരവ് ബന്ധപ്പെട്ട വ്യക്തിയെ അറിയിക്കണമെന്ന വ്യവസ്ഥ നിയമത്തിൽ നേരിട്ട് പറഞ്ഞിട്ടില്ല. വ്യക്തിസ്വാതന്ത്ര്യത്തെ ബാധിക്കുന്ന അറസ്റ്റായതിനാൽ ഉത്തരവ് അറിയിക്കണമെന്നത് നിയമത്തിലെ നിർബന്ധ വ്യവസ്ഥയായി വായിക്കണമെന്നാണ് സുപ്രീംകോടതിയുടെ നിലപാട്.

മുൻകൂർ ജാമ്യം തേടാനുള്ള അവകാശം ഉറപ്പാക്കാനാണ് നിർബന്ധം

സെക്ഷൻ 69 പ്രകാരമുള്ള അറസ്റ്റ് ഉത്തരവ് പുറപ്പെടുവിച്ചതോടെയാണ് ഒരാൾ അറസ്റ്റിന് വിധേയനാകാവുന്ന പ്രതിയുടെ നിലയിലേക്ക് എത്തുന്നതെന്ന് കോടതി ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. അതോടെ മുൻകൂർ ജാമ്യം തേടാനുള്ള അവകാശവും ഉണ്ടാകുന്നു. എന്നാൽ അറസ്റ്റ് ഉത്തരവ് തന്നെ അറിയിച്ചില്ലെങ്കിൽ ആ നിയമപരമായ പരിഹാരം ഫലപ്രദമായി ഉപയോഗിക്കാൻ കഴിയില്ല. അറസ്റ്റ് ചെയ്യാനുള്ള കാരണം മറച്ചുവയ്ക്കുന്നത് വ്യക്തിസ്വാതന്ത്ര്യത്തിന് ഗുരുതര പ്രത്യാഘാതമുണ്ടാക്കുമെന്നായിരുന്നു കോടതിയുടെ വിലയിരുത്തൽ.

ഉത്തരവ് ഇലക്ട്രോണിക് മാർഗത്തിലൂടെയും കൈമാറാം

അറസ്റ്റ് ഉത്തരവ് അറിയിക്കണമെന്നത് അന്വേഷണത്തെ തടസ്സപ്പെടുത്തില്ലെന്നും കോടതി വ്യക്തമാക്കി. ഭാരതീയ നാഗരിക് സുരക്ഷാ സംഹിത അനുവദിക്കുന്ന മാർഗങ്ങൾക്കൊപ്പം ഇലക്ട്രോണിക് സംവിധാനത്തിലൂടെയും സെക്ഷൻ 69 ഉത്തരവ് കൈമാറാം. ഇതോടെ അറസ്റ്റ് നേരിടുന്ന വ്യക്തിക്ക് ഉത്തരവ് ലഭിച്ച ഉടൻ നിയമപരമായ പരിഹാരങ്ങൾ, പ്രത്യേകിച്ച് മുൻകൂർ ജാമ്യം, തേടാൻ അവസരം ലഭിക്കും.

ബോംബെ ഹൈക്കോടതി നൽകിയ ഒരാഴ്ചത്തെ അറസ്റ്റ് സംരക്ഷണം സുപ്രീംകോടതി നീക്കി

കേസിൽ സുനിൽ ബിയാനിയുടെ ഹർജി തള്ളിയ ബോംബെ ഹൈക്കോടതി, സെക്ഷൻ 69 പ്രകാരം അറസ്റ്റ് ഉത്തരവ് ഇറക്കിയ തീയതി മുതൽ ഒരാഴ്ചത്തേക്ക് അറസ്റ്റ് ചെയ്യരുതെന്ന ഇടക്കാല സംരക്ഷണം നൽകിയിരുന്നു. ഈ ഘട്ടത്തിൽ അത്തരമൊരു സംരക്ഷണം നൽകിയ ഹൈക്കോടതി നടപടി സുപ്രീംകോടതി റദ്ദാക്കി. എന്നാൽ അതിനൊപ്പം കൂടുതൽ നിർണായകമായി, സെക്ഷൻ 69 ഉത്തരവ് അറസ്റ്റിന് മുമ്പ് അറിയിക്കേണ്ടത് നിർബന്ധമാണെന്ന നിയമവ്യാഖ്യാനം സുപ്രീംകോടതി ഉറപ്പിച്ചു.

സുനിൽ ബിയാനിക്ക് ആദ്യം ഉത്തരവ് നൽകണം; അതുവരെ അറസ്റ്റ് ചെയ്യാനാകില്ല

കേന്ദ്രസർക്കാരിന്റെ അപ്പീൽ തീർപ്പാക്കിയ സുപ്രീംകോടതി, സെക്ഷൻ 69 പ്രകാരമുള്ള ഉത്തരവ് കമ്മിഷണർ സുനിൽ ബിയാനിയെ ആദ്യം അറിയിക്കണമെന്ന് നിർദേശിച്ചു. അതിനുശേഷം അദ്ദേഹത്തിന് ലഭ്യമായ നിയമപരമായ പരിഹാരങ്ങൾ തേടാം. ഉത്തരവ് കൈമാറാത്തിടത്തോളം അറസ്റ്റ് എന്ന ചോദ്യം തന്നെ ഉയരില്ലെന്നാണ് സുപ്രീംകോടതിയുടെ അന്തിമ നിർദേശം.

ജി.എസ്.ടി അറസ്റ്റ് നടപടികളിൽ രാജ്യവ്യാപകമായി പുതിയ നിർബന്ധ നടപടിക്രമം

സുപ്രീംകോടതിയുടെ ഈ വ്യാഖ്യാനം രാജ്യത്താകെയുള്ള കേന്ദ്ര ജി.എസ്.ടി സെക്ഷൻ 69 അറസ്റ്റ് നടപടികൾക്ക് ബാധകമായ നിയമനിലപാടാണ്. ഇനി അറസ്റ്റ് അധികാരപ്പെടുത്തിയ ഉത്തരവ് ഉദ്യോഗസ്ഥരുടെ കൈവശമുണ്ടെന്നത് മാത്രം മതിയാകില്ല; അത് പ്രതിയെ അറിയിച്ചതിനുശേഷമേ അറസ്റ്റ് എന്ന ഘട്ടത്തിലേക്ക് കടക്കാനാകൂ. ഇതിലൂടെ നികുതിദായകന് അറസ്റ്റിന്റെ അടിസ്ഥാനം അറിയാനും മുൻകൂർ ജാമ്യം ഉൾപ്പെടെയുള്ള നിയമപരിഹാരങ്ങൾ തേടാനും അവസരം ഉറപ്പാകുന്നു. അതേസമയം ഉത്തരവ് കൈമാറുന്നത് അന്വേഷണത്തിന് തടസ്സമാകില്ലെന്നും സുപ്രീംകോടതി വ്യക്തമാക്കിയിട്ടുണ്ട്.