ന്യൂഡൽഹി  2026 / ഓഗസ്റ്റ് 08

രാജ്യത്തെ ഉൾനാടൻ ജലഗതാഗത മേഖല വികസിപ്പിക്കാൻ കേന്ദ്ര സർക്കാർ വിവിധ നയങ്ങളും പ്രോത്സാഹന പദ്ധതികളും നടപ്പാക്കിവരുന്നു. ദേശീയ ജലപാതകളിൽ ജെട്ടികളും ടെർമിനലുകളും നിർമ്മിക്കുന്നതിനുള്ള 2025ലെ ചട്ടം, ജൽവാഹക് പദ്ധതി, ടണ്ണേജ് നികുതി ആനുകൂല്യങ്ങളുടെ വിപുലീകരണം എന്നിവ ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. മൾട്ടിമോഡൽ, ഇന്റർമോഡൽ ടെർമിനലുകൾ, ജെട്ടികൾ, ജലഗതാഗത പാതകളുടെ പരിപാലനം എന്നിവയും പുരോഗമിക്കുകയാണ്. ഉത്തർപ്രദേശ് ഉൾപ്പെടെ ദേശീയ ജലപാത-ഒന്നിലെ പദ്ധതികളും വടക്കുകിഴക്കൻ മേഖലയിലെയും മറ്റ് ദേശീയ ജലപാതകളിലെയും പദ്ധതികളും സംബന്ധിച്ച വിവരങ്ങൾ കേന്ദ്ര തുറമുഖ-കപ്പൽഗതാഗത-ജലപാത മന്ത്രി സർബാനന്ദ സോനോവാൾ ലോക്സഭയിൽ രേഖാമൂലം അറിയിച്ചു.

ഗംഗാ ജലപാതയിൽ വൻ അടിസ്ഥാനസൗകര്യ വികസനം

ദേശീയ ജലപാത-ഒന്നിൽ ഉത്തർപ്രദേശിലെ വാരണാസി മൾട്ടിമോഡൽ ടെർമിനൽ 182.33 കോടി രൂപ ചെലവിൽ പൂർത്തിയായി. വാരണാസി, ചന്ദൗലി, ഗാസിപുർ, ബല്ലിയ എന്നിവിടങ്ങളിലെ 15 സമൂഹ ജെട്ടികൾ 14.23 കോടി രൂപ ചെലവിലും പൂർത്തിയായി. വാരണാസിയിലെ 182.93 കോടി രൂപയുടെ കപ്പൽ അറ്റകുറ്റപ്പണി കേന്ദ്രത്തിന്റെ നിർമാണം പുരോഗമിക്കുന്നു. രണ്ട് നദീ ക്രൂസ് ടെർമിനലുകൾക്ക് 200 കോടി രൂപയും പ്രാദേശിക മികവിന്റെ കേന്ദ്രത്തിന് 250 കോടി രൂപയുമാണ് കണക്കാക്കിയിരിക്കുന്നത്. ഇവയുടെ വിശദ പദ്ധതിരേഖ തയ്യാറാക്കുകയാണ്. 188 കോടി രൂപയുടെ ചരക്ക് ഗ്രാമം-മൾട്ടിമോഡൽ ലോജിസ്റ്റിക്സ് പാർക്കിനായി പൊതു-സ്വകാര്യ പങ്കാളിത്ത ലേലം നടക്കുന്നു.

ഉത്തർപ്രദേശിലെ അഞ്ച് ഇടങ്ങളിലായി 51.61 കോടി രൂപയുടെ അതിവേഗ പോണ്ടൂൺ തുറക്കൽ സംവിധാനം നടപ്പാക്കുന്നു. ഒന്ന് സ്ഥാപിച്ചു. നാലെണ്ണം നിർമാണത്തിലാണ്. മജ്ഹൗവ-ഗാസിപുർ, ഗാസിപുർ-വാരണാസി ഭാഗങ്ങളിലെ ജലപാത വികസനത്തിന് 221.51 കോടി രൂപയാണ് ചെലവ്. വാരണാസിയിലെ 24 കോടി രൂപയുടെ ഹൈഡ്രജൻ കപ്പൽ പദ്ധതി പൂർത്തിയായി. അയോധ്യയിൽ ദേശീയ ജലപാത-40ൽ 16 കോടി രൂപ ചെലവിൽ ജെട്ടിയും ഹൈബ്രിഡ് വൈദ്യുത കപ്പലുകളുടെ പ്രവർത്തനവും ആരംഭിച്ചു. മഥുര-വൃന്ദാവൻ ഭാഗത്തെ ദേശീയ ജലപാത-110ൽ 12 കോടി രൂപയുടെ അടിസ്ഥാനസൗകര്യവും ജലപാത പരിപാലനവും പൂർത്തിയായി. വാരണാസി, അയോധ്യ, പ്രയാഗ്‌രാജ് എന്നിവിടങ്ങളിലെ വാട്ടർ മെട്രോ പദ്ധതികളുടെ സാധ്യതാപഠനം പൂർത്തിയായിട്ടുണ്ട്; പദ്ധതി പുരോഗമിക്കുകയാണ്.

ബിഹാറിലെ അഞ്ച് സ്ഥലങ്ങളിൽ 55 കോടി രൂപയുടെ അതിവേഗ പോണ്ടൂൺ തുറക്കൽ സംവിധാനത്തിൽ ഒന്ന് സ്ഥാപിച്ചു. നാലെണ്ണം നിർമാണത്തിലാണ്. പട്‌നയിലെ 210.56 കോടി രൂപയുടെ കപ്പൽ അറ്റകുറ്റപ്പണി കേന്ദ്രം നിർമാണത്തിലാണ്. 100 കോടി രൂപയുടെ നദീ ക്രൂസ് ടെർമിനലിന്റെ വിശദ പദ്ധതിരേഖ തയ്യാറാക്കുന്നു. സാരണിലെ കാലുഘട്ട് ഇന്റർമോഡൽ ടെർമിനൽ 87.13 കോടി രൂപയ്ക്കും പട്‌നയിലെ നിനി നവീകരണം 6.35 കോടി രൂപയ്ക്കും പൂർത്തിയായി. ഫറാക്ക-കഹൽഗാവ്, സുൽത്താൻഗഞ്ച്-ബാർഹ്, ബാർഹ്-ദിഘ, ദിഘ-മജ്ഹൗവ ഭാഗങ്ങളിലെ ജലപാത വികസനത്തിന് 377.56 കോടി രൂപയാണ് ചെലവ്. 21 സ്ഥലങ്ങളിലെ സമൂഹ ജെട്ടികൾ 39.21 കോടി രൂപയ്ക്ക് പൂർത്തിയായി.

ഝാർഖണ്ഡിലെ സാഹിബ്ഗഞ്ച് മൾട്ടിമോഡൽ ടെർമിനൽ 278.44 കോടി രൂപയ്ക്കും രണ്ട് സമൂഹ ജെട്ടികൾ 2.60 കോടി രൂപയ്ക്കും പൂർത്തിയായി. പശ്ചിമ ബംഗാളിലെ ഹാൽദിയ മൾട്ടിമോഡൽ ടെർമിനൽ 508.36 കോടി രൂപയ്ക്ക് പൂർത്തിയായി. ബലാഗഢ് ഇന്റർമോഡൽ ടെർമിനൽ 27.41 കോടി രൂപ ചെലവിൽ നടപ്പാക്കുകയാണ്. മുർഷിദാബാദിലെ ഫറാക്ക പുതിയ നാവിഗേഷൻ ലോക്ക് 369.53 കോടി രൂപയ്ക്ക് പൂർത്തിയായി. നിലവിലുള്ള ലോക്ക് ഗേറ്റിന്റെ 172.95 കോടി രൂപയുടെ നവീകരണം തുടരുന്നു. ത്രിവേണി-കട്വ, കട്വ-ഫറാക്ക, ഹാൽദിയ പ്രവേശന ചാനൽ എന്നിവയുടെ വികസനത്തിന് 175.84 കോടി രൂപ ചെലവിടുന്നു. പശ്ചിമ ബംഗാളിലെ 22 സമൂഹ ജെട്ടികൾ 39.21 കോടി രൂപയ്ക്ക് പൂർത്തിയായി. മഹാരാഷ്ട്രയിലെ വധാവൻ ഗ്രീൻഫീൽഡ് ആഴക്കടൽ തുറമുഖ പദ്ധതിയുടെ ചെലവ് 76,220 കോടി രൂപയാണ്.

വടക്കുകിഴക്കൻ മേഖലയിൽ പൂർത്തിയായ പദ്ധതികൾ

അസമിലെ പാണ്ഡുവിൽ 43.89 കോടി രൂപയുടെ ഉയർന്നനില ജെട്ടിയും ധുബ്രിയിൽ 47 കോടി രൂപയുടെ ജെട്ടിയും അനുബന്ധ പ്രവൃത്തികളും പൂർത്തിയായി. ബോംഗൈഗാവിലെ ജോഗിഘോപ മൾട്ടിമോഡൽ ലോജിസ്റ്റിക്സ് പാർക്കിലെ ഉൾനാടൻ ജലഗതാഗത ടെർമിനൽ 82.04 കോടി രൂപയ്ക്ക് പൂർത്തിയാക്കി. ദിബ്രുഗഢിലെ ബോഗിബീലിൽ ചരക്ക്-വിനോദസഞ്ചാര ടെർമിനൽ 101 കോടി രൂപയ്ക്കും ബോഗിബീൽ, പാണ്ഡു എന്നിവിടങ്ങളിലെ ഒഴുകുന്ന വിനോദസഞ്ചാര ജെട്ടികൾ 9.75 കോടി രൂപയ്ക്കും പൂർത്തിയായി.

ബദർപുർ, കരിംഗഞ്ച് ടെർമിനലുകളിലെ തീരസൗകര്യ നവീകരണത്തിന് 6.4 കോടി രൂപ ചെലവായി. ത്രിപുരയിലെ സോണാമുറ ഉൾനാടൻ ജലഗതാഗത ടെർമിനൽ 6.91 കോടി രൂപയ്ക്ക് പൂർത്തിയായി. ബോഗിബീലിലെ കസ്റ്റംസ്-ഇമിഗ്രേഷൻ കെട്ടിടത്തിന് 8.87 കോടി രൂപയും ധുബ്രി-ബോഗിബീൽ കസ്റ്റംസ്-ഇമിഗ്രേഷൻ കെട്ടിടത്തിന് 9.31 കോടി രൂപയും ചെലവായി. ജോഗിഘോപ ടെർമിനലിലെ അതിർത്തിമതിൽ 12.33 കോടി രൂപയ്ക്കും ദിബ്രുഗഢിലെ പൈതൃക കെട്ടിട നവീകരണം ആറു കോടി രൂപയ്ക്കും പൂർത്തിയായി.

2014 മുതൽ 2026 വരെ അസമിലെ നിരവധി ജില്ലകളിൽ ടെർമിനലുകളുടെ പ്രവർത്തനം, പരിപാലനം, ജലപാത വികസനം ഉൾപ്പെടെയുള്ള പ്രവൃത്തികൾക്ക് 508.3 കോടി രൂപ ചെലവായി. പാണ്ഡുവിലെ യോക്ക് സംവിധാനമുള്ള സ്റ്റീൽ ഗാങ്‌വേ 2.88 കോടി രൂപയ്ക്കും ദേശീയപാത-27ൽ നിന്ന് പാണ്ഡു ജെട്ടിയിലേക്കുള്ള പ്രവേശനപാത 180 കോടി രൂപയ്ക്കും പൂർത്തിയായി.

അസമിൽ നിരവധി പദ്ധതികൾ നിർമാണത്തിൽ

ദേശീയ ജലപാത-രണ്ടിൽ ബംഗ്ലാദേശ് അതിർത്തി മുതൽ പാണ്ഡു വരെ ജലപാത വികസനത്തിന് 143 കോടി രൂപയാണ് ചെലവ്. ഭൗതിക പുരോഗതി 67.70 ശതമാനമാണ്. പാണ്ഡുവിലെ 283.33 കോടി രൂപയുടെ കപ്പൽ അറ്റകുറ്റപ്പണി കേന്ദ്രത്തിൽ സിവിൽ പ്രവൃത്തികൾ 98.46 ശതമാനവും മൊത്തം പദ്ധതി 68 ശതമാനവും പൂർത്തിയായി. ജോർഹാട്ടിലെ ബിശ്വനാഥ് ഘട്ട് വിനോദസഞ്ചാര ജെട്ടി, നീമതി ഘട്ടിലെ ചരക്ക്-ക്രൂസ് ടെർമിനൽ എന്നിവയ്ക്ക് 158 കോടി രൂപയാണ് ചെലവ്. പ്രവൃത്തി ഐ.പി.ആർ.സി.എല്ലിന് നൽകിയിട്ടുണ്ട്; ടെൻഡർ നടപടികൾ പുരോഗമിക്കുന്നു. ദിബ്രുഗഢിലെ 207.65 കോടി രൂപയുടെ പ്രാദേശിക മികവിന്റെ കേന്ദ്രത്തിനും സമാന നടപടികളാണ്.

ഫാൻസി ബസാറിലെ പ്രാദേശിക ഓഫീസ്, മാരിടൈം സംസ്ഥാന വികസന കൗൺസിൽ, അതിഥിമന്ദിരം, ആദായനികുതി അപ്പീൽ ട്രൈബ്യൂണൽ ഓഫീസ് എന്നിവയ്ക്കുള്ള കെട്ടിടത്തിന് 50 കോടി രൂപയാണ് ചെലവ്. പാണ്ഡു ടെർമിനലിനെയും കപ്പൽ അറ്റകുറ്റപ്പണി കേന്ദ്രത്തെയും ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന 55 കോടി രൂപയുടെ റോഡ് 30 ശതമാനം പൂർത്തിയായി. ഭംഗ-ബദർപുർ 10.5 കിലോമീറ്റർ ജലപാത വികസനത്തിന് 41.67 കോടി രൂപയാണ് ചെലവ്; 67.70 ശതമാനം പൂർത്തിയായി.

ബദർപുർ ടെർമിനലിലെ ഗാങ്‌വേയോടുകൂടിയ ബെർത്തിങ് പോണ്ടൂൺ 2.57 കോടി രൂപ ചെലവിൽ 72.50 ശതമാനവും കരിംഗഞ്ചിലെ ക്രെയിൻ പോണ്ടൂൺ 4.42 കോടി രൂപ ചെലവിൽ 65 ശതമാനവും പൂർത്തിയായി. ദേശീയ ജലപാത-16നുള്ള 4.97 കോടി രൂപയുടെ സർവേ കപ്പൽ വാങ്ങൽ 60 ശതമാനം പൂർത്തിയായി. ദേശീയ ജലപാത-16, ഇന്ത്യ-ബംഗ്ലാദേശ് പ്രോട്ടോക്കോൾ പാത എന്നിവയ്ക്കായി മൂന്ന് ഉഭയചര ഡ്രെഡ്ജറുകൾ വാങ്ങാനുള്ള 30 കോടി രൂപയുടെ പദ്ധതി ടെൻഡർ ഘട്ടത്തിലാണ്.

ബ്രഹ്മപുത്രയ്ക്കായി ധുബ്രിയിൽ 3.4 കോടി രൂപയുടെ രണ്ട് സ്റ്റീൽ പോണ്ടൂണുകളുടെ വാങ്ങൽ 90 ശതമാനം പൂർത്തിയായി. കാംരൂപിൽ 2.88 കോടി രൂപയുടെ രണ്ട് എസ്.ഡി.ബി. കപ്പലുകളുടെ വാങ്ങൽ 55 ശതമാനവും സിൽച്ചറിൽ ബരാക് നദിക്കായി 13.02 കോടി രൂപയുടെ പത്ത് ആർ.പി.എൽ. യാത്രാക്കപ്പൽ പദ്ധതി 55 ശതമാനവും പൂർത്തിയായി. ബോഗിബീൽ ടെർമിനലിലേക്ക് ദേശീയപാത-15ൽ നിന്ന് എല്ലാ കാലാവസ്ഥയിലും ഉപയോഗിക്കാവുന്ന റോഡിന് 0.43 കോടി രൂപയുടെ വിശദ പദ്ധതിരേഖ തയ്യാറാക്കുന്ന ഘട്ടത്തിലാണ്. അസം-മേഘാലയ മേഖലകളിലെ വിവിധ ദേശീയ ജലപാതകളിൽ സമൂഹ ജെട്ടികൾക്കുള്ള 5.56 കോടി രൂപയുടെ വിശദ പദ്ധതിരേഖ പദ്ധതി ടെൻഡർ ഘട്ടത്തിലാണ്.

കേരളം ഉൾപ്പെടെ മറ്റ് സംസ്ഥാനങ്ങളിലും ജെട്ടികൾ

ദേശീയ ജലപാത-നാലിൽ ആന്ധ്രപ്രദേശിലെ എൻ.ടി.ആർ. ജില്ലയിൽ നാല് ഒഴുകുന്ന സ്റ്റീൽ പോണ്ടൂൺ ടെർമിനലുകൾ 5.84 കോടി രൂപയ്ക്ക് പൂർത്തിയായി. സ്ഥിരം റോ-റോ ടെർമിനൽ 13.27 കോടി രൂപയ്ക്കും പൂർത്തിയായി. ഗോവയിലെ മാണ്ഡവി നദിയിലെ ദേശീയ ജലപാത-68ൽ നാല് ഒഴുകുന്ന കോൺക്രീറ്റ് ടെർമിനലുകൾ 9.6 കോടി രൂപയ്ക്ക് പൂർത്തിയായി.

ഗോവയിൽ കുംബർജുവ കനാൽ, മാണ്ഡവി, സുവാരി നദികൾ എന്നിവയിലായി 24 മീറ്റർ നീളവും ആറു മീറ്റർ വീതിയുമുള്ള പത്ത് കോൺക്രീറ്റ് സമൂഹ ജെട്ടികളുടെ കാസ്റ്റിങ് പൂർത്തിയായി. പത്ത് സ്ഥലങ്ങളിൽ മൂന്ന് സ്ഥലങ്ങൾ സ്ഥാപിക്കാനായി അന്തിമമാക്കി. 2026 ഡിസംബറാണ് സമയപരിധി. ഗുജറാത്തിലെ നർമദ നദിയിൽ മൊഖ്ഡി ഗ്രാമത്തിൽ 36 മീറ്റർ നീളവും ഒമ്പത് മീറ്റർ വീതിയുമുള്ള ജെട്ടിയും ഹഫേശ്വർ ക്ഷേത്രത്തിൽ 24 മീറ്റർ നീളവും ആറു മീറ്റർ വീതിയുമുള്ള ജെട്ടിയും നിർമ്മിക്കുകയാണ്. കാസ്റ്റിങ് പൂർത്തിയായി. പ്രവേശന റോഡ് ലഭ്യമായ ശേഷം സ്ഥാപിക്കും. സമയപരിധി 2026 ഡിസംബർ.

സൂറത്തിലെ താപി നദിയിൽ സൂറത്ത് കാസിലിൽ 36 മീറ്റർ നീളവും ഒമ്പത് മീറ്റർ വീതിയുമുള്ള ജെട്ടിയും ഡുമാസ് ബീച്ചിൽ 24 മീറ്റർ നീളവും ആറു മീറ്റർ വീതിയുമുള്ള ജെട്ടിയും പദ്ധതിയിലുണ്ട്. കാസ്റ്റിങ് തുടങ്ങിയിട്ടില്ല. 2026 ഡിസംബറാണ് ലക്ഷ്യം. ജമ്മു കശ്മീരിൽ ഝലം നദിയിൽ എട്ട് ജെട്ടികളും ചെനാബിൽ അഖ്നൂർ, റിയാസി എന്നിവിടങ്ങളിൽ രണ്ട് ജെട്ടികളും രാവി നദിയിലെ സത്‌വൈനിൽ ഒരു ജെട്ടിയും നിർമ്മിക്കുന്നു. കാസ്റ്റിങ് പുരോഗമിക്കുന്നു. 2026 ഡിസംബറാണ് ലക്ഷ്യം.

കർണാടകത്തിലെ ശരാവതി, കബനി ജലപാതകളിൽ ബീരമ്പള്ളി, ഗേരുസൊപ്പ എന്നിവിടങ്ങളിൽ 36 മീറ്റർ നീളവും ഒമ്പത് മീറ്റർ വീതിയുമുള്ള രണ്ട് ജെട്ടികളും ഹൊന്നാവറിൽ 24 മീറ്റർ നീളവും ആറു മീറ്റർ വീതിയുമുള്ള ഒരു ജെട്ടിയും പദ്ധതിയിലുണ്ട്. കാസ്റ്റിങ് തുടങ്ങിയിട്ടില്ല. 2026 ഡിസംബറാണ് സമയപരിധി. ഒഡീഷയിലെ മഹാനദി, ബൈതരണി ജലപാതകളിൽ ബഹാകുഡ, മുസാദിയ എന്നിവിടങ്ങളിൽ 36 മീറ്റർ നീളവും ഒമ്പത് മീറ്റർ വീതിയുമുള്ള രണ്ട് ജെട്ടികളും ഗുപ്തി ഘട്ടിൽ 24 മീറ്റർ നീളവും ആറു മീറ്റർ വീതിയുമുള്ള ഒരു ജെട്ടിയും നിർമ്മിക്കാനാണ് പദ്ധതി. കാസ്റ്റിങ് തുടങ്ങിയിട്ടില്ല. 2027 മാർച്ചാണ് ലക്ഷ്യം.

പശ്ചിമ ബംഗാളിലെ ഇച്ചാമതി നദിയിൽ ഹരിഷ്പുർ, ബജിത്പുർ, കത്താതല, മേദേയ്, പൂർണ, മീഡിയ, കബിൽപുർ, മീഡിയ ഫെറി ഘട്ടുകൾ എന്നിവിടങ്ങളിൽ എട്ട് എച്ച്.ഡി.പി.ഇ. പോണ്ടൂണുകൾ സ്ഥാപിക്കും. നിർമ്മാണം തുടങ്ങിയിട്ടില്ല. 2027 മാർച്ചാണ് സമയപരിധി. കേരളത്തിൽ കോട്ടയം, ആലപ്പുഴ ജില്ലകളിലെ ദേശീയ ജലപാത-മൂന്നിൽ വൈക്കം, ചേർത്തല-തണ്ണീർമുക്കം, ആലപ്പുഴ, കായംകുളം എന്നിവിടങ്ങളിലായി നാല് എച്ച്.ഡി.പി.ഇ. പോണ്ടൂണുകൾ സ്ഥാപിക്കാനാണ് പദ്ധതി. ഇവയുടെ രൂപകൽപ്പനയും പരിശോധനയും ഉൾപ്പെടുന്ന പദ്ധതി നിർമ്മാണഘട്ടത്തിലേക്ക് എത്തിയിട്ടില്ല. 2027 മാർച്ചാണ് ലക്ഷ്യം.

വാരണാസിയിൽ പുതിയ പദ്ധതികൾക്ക് സമയക്രമം

ഉത്തർപ്രദേശിൽ അടുത്തിടെ അനുമതി നൽകിയ പദ്ധതികളിൽ വാരണാസിയിലെ കപ്പൽ അറ്റകുറ്റപ്പണി കേന്ദ്രവും ചരക്ക് ഗ്രാമം-മൾട്ടിമോഡൽ ലോജിസ്റ്റിക്സ് പാർക്കും ഉൾപ്പെടുന്നു. കപ്പൽ അറ്റകുറ്റപ്പണി കേന്ദ്രത്തിന്റെ പ്രവൃത്തി 2026 ഏപ്രിൽ 29ന് നൽകി. രണ്ട് വർഷത്തിനുള്ളിൽ പൂർത്തിയാക്കാനാണ് സമയക്രമം. ചരക്ക് ഗ്രാമം-മൾട്ടിമോഡൽ ലോജിസ്റ്റിക്സ് പാർക്കിന്റെ പൊതു-സ്വകാര്യ പങ്കാളിത്ത ലേലം പുരോഗമിക്കുന്നു. 2026 ഒക്ടോബറിൽ കരാർ നൽകാനുള്ള കത്ത് നൽകാനാണ് ലക്ഷ്യം. ഈ വിവരങ്ങളാണ് കേന്ദ്ര തുറമുഖ-കപ്പൽഗതാഗത-ജലപാത മന്ത്രി സർബാനന്ദ സോനോവാൾ ലോക്സഭയിൽ രേഖാമൂലം അറിയിച്ചത്.

.