ന്യൂഡൽഹി, ഓഗസ്റ്റ് 7-

‘നൂറുശതമാനം ശുദ്ധം’, ‘നൂറുശതമാനം പ്രകൃതിദത്തം’, ‘നൂറുശതമാനം ഓർഗാനിക്’ തുടങ്ങിയ അവകാശവാദങ്ങളുള്ള ഭക്ഷ്യോൽപ്പന്നങ്ങളുടെ വിൽപ്പന തടഞ്ഞ ഇന്ത്യൻ ഭക്ഷ്യസുരക്ഷാ നിലവാര അതോറിറ്റിയുടെ ഉത്തരവ് ഡൽഹി ഹൈക്കോടതി സ്റ്റേ ചെയ്തു. ജസ്റ്റിസ് അമിത് മഹാജൻ 2026 ഓഗസ്റ്റ് 7-നാണ് ഡാബർ ഇന്ത്യ ലിമിറ്റഡിന് ഇടക്കാല ആശ്വാസം നൽകിയത്. ഡാബറാണ് ഹർജിക്കാരൻ; കേന്ദ്രസർക്കാരും ഭക്ഷ്യസുരക്ഷാ അതോറിറ്റിയുമടക്കമുള്ളവരാണ് എതിർകക്ഷികൾ. ഡാബറിനുവേണ്ടി മുതിർന്ന അഭിഭാഷകരായ സന്ദീപ് സേഥി, അങ്കുർ ചിബ്ബർ, അഭിഭാഷകരായ ആർ ജവഹർ ലാൽ, മേഘ്ന കുമാർ എന്നിവർ ഹാജരായി. അതോറിറ്റിക്കുവേണ്ടി കേന്ദ്രസർക്കാർ സ്റ്റാൻഡിങ് കൗൺസൽ ആശിഷ് ദീക്ഷിത് ഹാജരായി.

വിശദീകരണം ചോദിക്കാതെയും വാദം കേൾക്കാതെയും വിൽപ്പന തടഞ്ഞെന്ന് പ്രഥമദൃഷ്ട്യാ വിലയിരുത്തൽ

ഉൽപ്പന്നങ്ങളുടെ വിൽപ്പന ഉടൻ നിർത്താൻ നിർദേശിക്കുന്നതിനു മുമ്പ് ഡാബറിന് കാരണം കാണിക്കൽ നോട്ടീസ് നൽകുകയോ വാദം കേൾക്കുകയോ ചെയ്തിട്ടില്ലെന്ന് കോടതി പ്രഥമദൃഷ്ട്യാ കണ്ടെത്തി. സ്വാഭാവികനീതിയുടെ തത്വങ്ങൾ പാലിക്കാതെ ഇത്തരമൊരു നിരോധന ഉത്തരവ് പുറപ്പെടുവിക്കാൻ പാടില്ലായിരുന്നുവെന്നാണ് കോടതിയുടെ ഇടക്കാല വിലയിരുത്തൽ.

പതിറ്റാണ്ടുകളായി ഇതേ ലേബലുകളോടെ ഉൽപ്പന്നങ്ങൾ വിൽക്കുന്ന കമ്പനിക്കെതിരെ പെട്ടെന്ന് നിരോധനം ഏർപ്പെടുത്തിയത് ചോദ്യംചെയ്യാവുന്നതാണെന്നും കോടതി നിരീക്ഷിച്ചു. ഇടക്കാല ആശ്വാസത്തിനുള്ള പ്രഥമദൃഷ്ട്യാ കേസ് ഡാബർ സ്ഥാപിച്ചിട്ടുണ്ടെന്ന് വിലയിരുത്തിയാണ് സ്റ്റേ അനുവദിച്ചത്.

തേൻ മുതൽ വെളിച്ചെണ്ണവരെ നിരവധി ഉൽപ്പന്നങ്ങൾ വിലക്കിൽ ഉൾപ്പെട്ടിരുന്നു

തേൻ, പശുവിൻ നെയ്യ്, ആപ്പിൾ സൈഡർ വിനാഗിരി, വെർജിൻ വെളിച്ചെണ്ണ, എള്ളെണ്ണ, ഇളനീർ, തേങ്ങാപ്പാൽ, ഓർഗാനിക് തേൻ തുടങ്ങിയ ഉൽപ്പന്നങ്ങളെയാണ് ഭക്ഷ്യസുരക്ഷാ അതോറിറ്റിയുടെ 2026 ഓഗസ്റ്റ് 3-ലെ നിരോധന ഉത്തരവ് ബാധിച്ചത്.

‘നൂറുശതമാനം ശുദ്ധം’, ‘നൂറുശതമാനം പ്രകൃതിദത്തം’, ‘ശുദ്ധിക്ക് നൂറുശതമാനം ഉറപ്പ്’, ‘നൂറുശതമാനം ഓർഗാനിക്’ തുടങ്ങിയ അവകാശവാദങ്ങളോടെ ഈ ഉൽപ്പന്നങ്ങൾ വിൽക്കുന്നത് ഉടൻ അവസാനിപ്പിക്കാനായിരുന്നു നിർദേശം. സ്വീകരിച്ച നടപടികളെക്കുറിച്ച് പതിനഞ്ചുദിവസത്തിനകം റിപ്പോർട്ട് നൽകാനും തുടർന്നുള്ള വിൽപ്പനയ്ക്ക് ശിക്ഷാനടപടി നേരിടേണ്ടിവരുമെന്നും അതോറിറ്റി മുന്നറിയിപ്പ് നൽകിയിരുന്നു.

അവകാശവാദങ്ങൾ അവ്യക്തവും പരിശോധിച്ചുറപ്പിക്കാൻ കഴിയാത്തതുമാണെന്ന് അതോറിറ്റി

‘നൂറുശതമാനം’ എന്ന സമ്പൂർണ അവകാശവാദം അവ്യക്തവും വസ്തുനിഷ്ഠമായി പരിശോധിച്ചുറപ്പിക്കാൻ കഴിയാത്തതും ഉപഭോക്താക്കളെ തെറ്റിദ്ധരിപ്പിക്കാൻ സാധ്യതയുള്ളതുമാണെന്നാണ് ഭക്ഷ്യസുരക്ഷാ അതോറിറ്റിയുടെ നിലപാട്. ഭക്ഷ്യസുരക്ഷാ നിലവാര പരസ്യ-അവകാശവാദ ചട്ടങ്ങൾക്കു വിരുദ്ധമാണ് ഇത്തരം പ്രയോഗങ്ങളെന്നും അതോറിറ്റി വാദിച്ചു.

ഡാബറിന് നേരത്തെ മെച്ചപ്പെടുത്തൽ നോട്ടീസ് നൽകിയിരുന്നുവെന്ന് ആശിഷ് ദീക്ഷിത് കോടതിയെ അറിയിച്ചു. പഴച്ചാർ ഉൽപ്പന്നങ്ങളിലെ സമാന അവകാശവാദത്തെക്കുറിച്ചുള്ള മറ്റൊരു ഹർജിയിൽ ഡാബറിന് ഇടക്കാല സ്റ്റേ ലഭിച്ചിട്ടില്ലെന്നും അദ്ദേഹം ചൂണ്ടിക്കാട്ടി.

പഴച്ചാറിനുള്ള നോട്ടീസ് ഇപ്പോഴത്തെ ഉൽപ്പന്നങ്ങൾക്ക് ബാധകമല്ലെന്ന് ഡാബർ

നേരത്തെ നൽകിയ മെച്ചപ്പെടുത്തൽ നോട്ടീസ് പഴച്ചാർ ഉൽപ്പന്നങ്ങൾക്കുമാത്രം ബാധകമായിരുന്നെന്നും ഇപ്പോഴത്തെ നിരോധന ഉത്തരവിൽ ഉൾപ്പെട്ട ഉൽപ്പന്നങ്ങളെക്കുറിച്ച് നോട്ടീസ് നൽകിയിട്ടില്ലെന്നും സന്ദീപ് സേഥി വാദിച്ചു. വിൽപ്പന നിരോധിക്കാൻ ഉത്തരവിട്ട ഉദ്യോഗസ്ഥന് അതിനുള്ള നിയമാധികാരമില്ലെന്നും ഡാബർ ആരോപിച്ചു.

ഒരേയൊരു ഘടകം മാത്രമുള്ള തേൻപോലുള്ള ഉൽപ്പന്നത്തിൽ ‘നൂറുശതമാനം ശുദ്ധം’ എന്ന വാചകം ഉപയോഗിക്കുന്നത് സ്വമേധയാ നിയമലംഘനമാകില്ലെന്നാണ് കമ്പനിയുടെ നിലപാട്. ഉൽപ്പന്നങ്ങൾ മായം ചേർത്തതോ സുരക്ഷിതമല്ലാത്തതോ നിലവാരമില്ലാത്തതോ ആണെന്ന് അതോറിറ്റി ആരോപിച്ചിട്ടില്ലെന്നും തർക്കം ലേബലിലെ വാക്കുകളെക്കുറിച്ചുമാത്രമാണെന്നും ഡാബർ അറിയിച്ചു.

150 കോടിയിലധികം രൂപയുടെ ഉൽപ്പന്നങ്ങൾ പിൻവലിക്കേണ്ടിവരുമെന്ന് കമ്പനി

നിരോധനം നടപ്പാക്കിയാൽ വിപണിയിലുള്ള 150 കോടിയിലധികം രൂപയുടെ ഉൽപ്പന്നങ്ങൾ പിൻവലിക്കുകയോ നശിപ്പിക്കുകയോ വീണ്ടും പാക്ക് ചെയ്യുകയോ വേണ്ടിവരുമെന്ന് ഡാബർ വാദിച്ചു. ഉത്തരവ് അനുപാതരഹിതവും കാരണങ്ങൾ വിശദീകരിക്കാത്തതുമാണെന്നും കമ്പനി ആരോപിച്ചു.

ഇടക്കാല സ്റ്റേയോടെ ഉത്തരവിൽ ഉൾപ്പെട്ട ഉൽപ്പന്നങ്ങൾ നിലവിലെ ലേബലുകളോടെ വിൽക്കുന്നതിന് താൽക്കാലിക തടസ്സമില്ല. എന്നാൽ ഈ പ്രയോഗങ്ങൾ നിയമപരമാണെന്നോ അവ ഉപഭോക്താക്കളെ തെറ്റിദ്ധരിപ്പിക്കുന്നില്ലെന്നോ ഹൈക്കോടതി അന്തിമമായി തീരുമാനിച്ചിട്ടില്ല.

അതോറിറ്റിയുടെ മറുപടി തേടി കേസ് ഓഗസ്റ്റ് 24-ലേക്ക് മാറ്റി

കേന്ദ്രസർക്കാരിനും ഭക്ഷ്യസുരക്ഷാ അതോറിറ്റിയുമടക്കമുള്ള എതിർകക്ഷികൾക്കും കോടതി നോട്ടീസ് അയച്ച് മറുപടി ആവശ്യപ്പെട്ടു. നിരോധന ഉത്തരവിനുള്ള സ്റ്റേ 2026 ഓഗസ്റ്റ് 24-ലെ അടുത്ത വാദംവരെ തുടരും. ഡാബറിന്റെ ഹർജി അനുവദിക്കുകയോ അതോറിറ്റിയുടെ ഉത്തരവ് അന്തിമമായി റദ്ദാക്കുകയോ ചെയ്തിട്ടില്ല.

ഭക്ഷ്യലേബൽ നിയന്ത്രണത്തിൽ വാദം കേൾക്കാനുള്ള അവകാശത്തിന് പ്രാധാന്യം

നിയമതലത്തിൽ, ഉൽപ്പന്നവിൽപ്പന തടയുന്ന കടുത്ത നടപടി സ്വീകരിക്കുന്നതിന് മുമ്പ് കമ്പനിക്ക് നോട്ടീസും വാദത്തിനുള്ള അവസരവും നൽകണമെന്ന സ്വാഭാവികനീതിയുടെ ആവശ്യകതയാണ് ഇടക്കാല ഉത്തരവ് ഉയർത്തിപ്പിടിക്കുന്നത്. സാമൂഹികതലത്തിൽ, ഉപഭോക്തൃസംരക്ഷണവും കമ്പനിയുടെ ന്യായമായ നടപടിക്രമത്തിനുള്ള അവകാശവും തമ്മിലുള്ള തർക്കമാണിത്. ജുഡീഷ്യറി തലത്തിൽ, ‘നൂറുശതമാനം’ അവകാശവാദങ്ങളുടെ നിയമസാധുതയല്ല, നിരോധനം ഏർപ്പെടുത്തിയ നടപടിക്രമമാണ് കോടതി ഇപ്പോൾ പരിശോധിച്ചത്.