25 ജൂലായ് 2026

“ഉപവാസം അവസാനിപ്പിക്കുന്നു” എന്ന സോനം വാങ്ചുക്കിന്റെ പ്രഖ്യാപനം കേട്ടപ്പോൾ പലർക്കും ആദ്യം തോന്നിയത് സമരം അവസാനിച്ചുവെന്നായിരുന്നു. എന്നാൽ തിരശ്ശീലയ്ക്ക് പിന്നിൽ നടന്ന ചർച്ചകളും രാഷ്ട്രീയ നീക്കങ്ങളും പരിശോധിക്കുമ്പോൾ കാണുന്നത് മറ്റൊരു ചിത്രമാണ്. 26 ദിവസത്തെ നിരാഹാരസമരം അവസാനിപ്പിച്ചത് ലക്ഷ്യം ഉപേക്ഷിച്ചതുകൊണ്ടല്ല, മറിച്ച് സമരത്തിന്റെ അടുത്ത ഘട്ടത്തിലേക്ക് കടക്കാനുള്ള കൃത്യമായ കണക്കുകൂട്ടലോടെയാണെന്നാണ് രാഷ്ട്രീയ നിരീക്ഷകരുടെ വിലയിരുത്തൽ.

“ജീവൻ രക്ഷിക്കണോ, സമരം തുടരണമോ?” നിർണായക വഴിത്തിരിവിലെ വാങ്ചുക്

ഉപവാസം ദിവസങ്ങൾ പിന്നിട്ടപ്പോൾ വാങ്ചുക്കിന്റെ ആരോഗ്യസ്ഥിതി ആശങ്കാജനകമായി മാറുകയായിരുന്നു. ഡോക്ടർമാർ മുന്നറിയിപ്പ് നൽകിയതോടെ സമരനേതൃത്വത്തിനുള്ളിലും ആശങ്ക ഉയർന്നു. സമരത്തിന് രാജ്യവ്യാപകമായി പിന്തുണ വർധിച്ചിരുന്നെങ്കിലും, സമരത്തിന്റെ മുഖമായ ഒരാൾക്ക് എന്തെങ്കിലും സംഭവിച്ചാൽ പ്രക്ഷോഭത്തിന്റെ ദിശ തന്നെ മാറിപ്പോകുമെന്ന തിരിച്ചറിവ് എല്ലാവർക്കും ഉണ്ടായിരുന്നു.

അതേസമയം സർക്കാരിനും സ്ഥിതി അത്ര എളുപ്പമായിരുന്നില്ല. വാങ്ചുക്കിന്റെ ആരോഗ്യത്തിന് എന്തെങ്കിലും സംഭവിച്ചാൽ അത് ദേശീയതലത്തിൽ വലിയ രാഷ്ട്രീയ വിവാദമായി മാറാൻ സാധ്യതയുണ്ടായിരുന്നു.

തിരശ്ശീലയ്ക്ക് പിന്നിൽ നടന്നത് മണിക്കൂറുകൾ നീണ്ട ചർച്ചകൾ

പുറത്ത് പ്രതിഷേധം തുടരുമ്പോൾ അകത്ത് ചർച്ചകൾ സജീവമായിരുന്നു. കേന്ദ്രസർക്കാർ പ്രതിനിധികളും സമരനേതാക്കളും തമ്മിൽ പലഘട്ടങ്ങളിലായി കൂടിക്കാഴ്ചകൾ നടന്നു. പരസ്പരം വിട്ടുവീഴ്ച ചെയ്യാതെ നീങ്ങിയിരുന്ന നിലപാടുകളിൽ പിന്നീട് ചെറിയ മാറ്റങ്ങൾ വന്നു.

സമരത്തിൽ പങ്കെടുത്ത വിദ്യാർഥികൾക്കെതിരെ പ്രതികാരനടപടികൾ ഉണ്ടാകില്ലെന്നും സമാധാനപരമായ പ്രതിഷേധക്കാരെ കേസുകളിൽ കുടുക്കില്ലെന്നും സർക്കാർ ഉറപ്പ് നൽകിയതായാണ് പിന്നീട് പുറത്തുവന്ന വിവരം. ഭാവിയിലെ ചർച്ചകൾ തുടരുമെന്ന ഉറപ്പും ഈ സംഭാഷണങ്ങളിൽ നിർണായകമായി.

ഒരു വാചകമാണ് തീരുമാനമാറ്റത്തിന് വഴിയൊരുക്കിയത്

വാങ്ചുക്കിന്റെ അടുത്ത വാക്കുകൾ വളരെ ശ്രദ്ധേയമായിരുന്നു.

“ഉപവാസം അവസാനിപ്പിക്കുന്നു. പക്ഷേ സമരം അവസാനിക്കുന്നില്ല.”

ഈ ഒരൊറ്റ വാചകത്തിലൂടെ അദ്ദേഹം ഒരു രാഷ്ട്രീയ സന്ദേശം തന്നെയാണ് നൽകിയത്. സമരത്തിന്റെ രൂപം മാറുകയാണ്, ലക്ഷ്യം മാറുന്നില്ല എന്ന സന്ദേശം.

സർക്കാർ ആഗ്രഹിച്ചത് സമയം… വാങ്ചുക് ആഗ്രഹിച്ചത് ഉറപ്പ്

ഇരു പക്ഷത്തിനും വ്യത്യസ്ത ലക്ഷ്യങ്ങളായിരുന്നു.

സർക്കാരിന് ആദ്യം വേണ്ടിയിരുന്നത് സ്ഥിതി ശാന്തമാക്കുകയായിരുന്നു. രാജ്യവ്യാപക പ്രതിഷേധം കൂടുതൽ ശക്തമാകുന്നതും ആരോഗ്യപ്രശ്നം രാഷ്ട്രീയ പ്രതിസന്ധിയാകുന്നതും ഒഴിവാക്കേണ്ടതായിരുന്നു.

വാങ്ചുക്കിന്റെ ഭാഗത്ത് നിന്ന് നോക്കിയാൽ, രേഖാമൂലമല്ലെങ്കിലും വ്യക്തമായ ചില ഉറപ്പുകൾ വാങ്ങാതെ ഉപവാസം അവസാനിപ്പിച്ചാൽ സമരത്തിന് തിരിച്ചടി ഉണ്ടാകുമെന്ന വിലയിരുത്തലായിരുന്നു. അതുകൊണ്ടാണ് ചർച്ചകളിൽ ലഭിച്ച ഉറപ്പുകൾക്ക് ശേഷമാണ് അദ്ദേഹം തീരുമാനം പ്രഖ്യാപിച്ചത്.

ഒരു അപകടം കൂടി വാങ്ചുക് തിരിച്ചറിഞ്ഞു

ഉപവാസം നീണ്ടുപോയാൽ ഒരു വലിയ പ്രശ്നമുണ്ടായിരുന്നു.

ആദ്യ ദിവസങ്ങളിൽ രാജ്യത്തിന്റെ ശ്രദ്ധ മുഴുവൻ ആവശ്യങ്ങളിലായിരുന്നു. എന്നാൽ ദിവസങ്ങൾ കടന്നുപോയപ്പോൾ വാർത്തകളുടെ കേന്ദ്രം പതിയെ വാങ്ചുക്കിന്റെ ആരോഗ്യത്തിലേക്ക് മാറിത്തുടങ്ങി.

സമരത്തിന്റെ വിഷയമായ വിദ്യാഭ്യാസപരിഷ്കാരങ്ങളും പരീക്ഷാ ക്രമക്കേടുകളും പിന്നിലാകുകയും, “വാങ്ചുക്കിന്റെ ആരോഗ്യനില എങ്ങനെയാണ്?” എന്ന ചോദ്യമാണ് മുൻപന്തിയിലേക്ക് വരികയും ചെയ്തു.

ഇത് പ്രക്ഷോഭത്തിന്റെ യഥാർത്ഥ ലക്ഷ്യത്തെ ദുർബലമാക്കുമെന്ന് സമരനേതൃത്വം വിലയിരുത്തിയതായാണ് രാഷ്ട്രീയ നിരീക്ഷകർ പറയുന്നത്.

ഇത് പിൻവാങ്ങലല്ല… അടുത്ത ആക്രമണത്തിനുള്ള കരുത്ത് ശേഖരണം

രാഷ്ട്രീയ പ്രക്ഷോഭങ്ങളിൽ പലപ്പോഴും കാണുന്ന ഒരു തന്ത്രമാണിത്.

അവസാനം വരെ ഏറ്റുമുട്ടി ശക്തി നഷ്ടപ്പെടുത്തുന്നതിനുപകരം, എതിരാളിയിൽ നിന്ന് ചില ഉറപ്പുകൾ വാങ്ങി അടുത്ത ഘട്ടത്തിനായി കരുത്ത് നിലനിർത്തുക.

വാങ്ചുക്കും അതുതന്നെയാണോ ചെയ്തത് എന്ന ചോദ്യമാണ് ഇപ്പോൾ ഉയരുന്നത്. ഉപവാസം അവസാനിപ്പിച്ചെങ്കിലും സമരത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയ ഊർജം നിലനിർത്താൻ അദ്ദേഹത്തിന് കഴിഞ്ഞുവെന്നാണ് വിലയിരുത്തൽ.

ഇനി എല്ലാം സർക്കാരിന്റെ നീക്കങ്ങളിൽ

ഇപ്പോൾ പന്ത് സർക്കാരിന്റെ കോർട്ടിലാണ്.

നൽകിയ ഉറപ്പുകൾ സമയബന്ധിതമായി നടപ്പാക്കിയാൽ ചർച്ചകൾ മുന്നോട്ടുപോകും. എന്നാൽ വാഗ്ദാനങ്ങൾ വാക്കുകളിൽ മാത്രം ഒതുങ്ങിയാൽ പ്രതിഷേധം വീണ്ടും ശക്തമാകാൻ സാധ്യതയുണ്ട്.

വാങ്ചുക്കും സമരനേതൃത്വവും ഇതിനകം വ്യക്തമാക്കിയിരിക്കുന്നത് ഒരേയൊരു കാര്യമാണ്.

“ഉപവാസം അവസാനിച്ചു… പക്ഷേ പോരാട്ടം അവസാനിച്ചിട്ടില്ല.”

അതുകൊണ്ട് 26 ദിവസത്തെ നിരാഹാരസമരത്തിന്റെ അവസാനത്തെ ഒരു സമാപനമായി കാണാനാവില്ല. അത് വലിയ രാഷ്ട്രീയ പോരാട്ടത്തിലെ ഒരു ഇടവേള മാത്രമാണ്. ഇനി നടക്കുന്ന ഓരോ സർക്കാർ നടപടിയും, ഓരോ ചർച്ചയും, ഓരോ വാഗ്ദാനവും ഈ പ്രക്ഷോഭത്തിന്റെ അടുത്ത അധ്യായം എങ്ങനെയാകുമെന്ന് തീരുമാനിക്കും.