പുരിയിലെ രഥച്ചക്രം ലോകത്തേക്ക് ഉരുളുമ്പോൾ, ഏറ്റുമുട്ടുന്നത് ഭക്തിയല്ല, പാരമ്പര്യത്തിന്റെ രണ്ട് വ്യാഖ്യാനങ്ങൾ

ആ മൂന്ന് രഥങ്ങൾ നീങ്ങുന്ന നിമിഷം… പുരി ഒരു നഗരമല്ല, വിശ്വാസത്തിന്റെ സമുദ്രമാകും

ഒഡീഷയിലെ പുരിയിൽ വർഷത്തിലൊരിക്കൽ രഥയാത്ര എത്തുമ്പോൾ നഗരം ഒരു തീർഥാടനകേന്ദ്രം മാത്രമല്ലാതെയാകും.

പുലർച്ചെ മുതൽ ബഡദണ്ഡ എന്ന വിശാലവീഥിയുടെ ഇരുവശവും മനുഷ്യസമുദ്രം നിറയും. ജഗന്നാഥന്റെയും ബലഭദ്രന്റെയും സുഭദ്രയുടെയും കൂറ്റൻ മരരഥങ്ങൾ ക്ഷേത്രസിംഹദ്വാരത്തിന് മുന്നിൽ അണിനിരക്കും. ഓരോ വർഷവും പുതിയ മരത്തിൽ നിർമിക്കുന്ന ഈ രഥങ്ങൾ വെറും വാഹനങ്ങളല്ല. നൂറ്റാണ്ടുകളായി തുടരുന്ന വിശ്വാസത്തിന്റെ ചലിക്കുന്ന പ്രതീകങ്ങളാണ്.

“ഛേരാ പഹൻറ” എന്ന ആചാരത്തിൽ ഗജപതി മഹാരാജാവ് സ്വർണച്ചൂലുകൊണ്ട് രഥം വാരുന്നതോടെ ഒരു സന്ദേശം ലോകത്തോട് പറയപ്പെടുന്നു.

ജഗന്നാഥന്റെ മുന്നിൽ രാജാവും ഒരു ഭക്തൻ മാത്രം.

അതിനുശേഷം ലക്ഷക്കണക്കിന് കൈകൾ ഒരുമിച്ച് കയറിൽ പിടിക്കും. “ജയ് ജഗന്നാഥ്” എന്ന വിളികൾ ആകാശം നിറയും. ആ രഥം മുന്നോട്ടുരുളുമ്പോൾ പുരി ഒരു നഗരമല്ല, വിശ്വാസം ചലിക്കുന്ന ദൃശ്യമായി മാറും.

ഈ രഥയാത്ര ഒരു ഉത്സവം മാത്രമല്ല.

ശതകങ്ങളായി അതേ തിഥിയിലും അതേ ആചാരക്രമത്തിലും തുടരുന്ന ജീവനുള്ള പാരമ്പര്യമാണ്.

ഇപ്പോൾ ചോദ്യം രഥത്തെക്കുറിച്ചല്ല… രഥത്തിന്റെ ആത്മാവിനെക്കുറിച്ചാണ്

ഈ പാരമ്പര്യത്തെയാണ് ഇപ്പോൾ പുതിയൊരു വിവാദം തേടിയെത്തിയത്.

ലോകത്തിന്റെ പല രാജ്യങ്ങളിലും ഇസ്കോൺ സംഘടിപ്പിക്കുന്ന ജഗന്നാഥ രഥയാത്രകളെക്കുറിച്ചാണ് ചർച്ച.

പുരി രാജകുടുംബവും ക്ഷേത്രവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ആചാരപണ്ഡിതരും പറയുന്നത് വ്യക്തമാണ്.

പുരിയിലെ ആചാരക്രമത്തിനും തിഥിക്കും പുറത്തുള്ള രഥയാത്രകൾ യഥാർഥ പാരമ്പര്യത്തിന്റെ തുടർച്ചയായി അവതരിപ്പിക്കരുത്.

ഇസ്കോൺ പറയുന്നത് മറ്റൊന്നാണ്.

ജഗന്നാഥൻ ലോകത്തിന്റേതാണ്. അതിനാൽ ലോകമെമ്പാടുമുള്ള ഭക്തർക്കും രഥയാത്രയുടെ ആത്മീയാനുഭവം ലഭിക്കണം.

അവസാനം വിവാദം വഷളാകാതിരിക്കാൻ ഈ ചർച്ചയിൽ നിന്ന് തങ്ങൾ പിന്മാറുകയാണെന്ന് ഇസ്കോൺ അറിയിക്കുകയും ചെയ്തു.

ഇവിടെ പോരാടുന്നത് പുരോഗമനവും യാഥാസ്ഥിതികതയും അല്ല

ഈ വിവാദത്തിന്റെ ഏറ്റവും കൗതുകകരമായ വശം ഇതാണ്.

പുറമേ നോക്കുമ്പോൾ ഇത് ഒരു മതവിവാദം പോലെ തോന്നാം.

പക്ഷേ ആഴത്തിൽ നോക്കിയാൽ രണ്ട് യാഥാസ്ഥിതിക കാഴ്ചപ്പാടുകളാണ് നേർക്കുനേർ നിൽക്കുന്നത്.

രണ്ടുകൂട്ടരും ജഗന്നാഥഭക്തരാണ്.

രണ്ടുകൂട്ടരും ഹിന്ദു പാരമ്പര്യത്തെ സംരക്ഷിക്കണമെന്നാണ് പറയുന്നത്.

രണ്ടുകൂട്ടരും ശാസ്ത്രത്തിന്റെ പ്രാധാന്യം അംഗീകരിക്കുന്നു.

പക്ഷേ പാരമ്പര്യം സംരക്ഷിക്കേണ്ട വഴി ഏതാണെന്ന കാര്യത്തിൽ അവർ രണ്ട് ദിശകളിലേക്കാണ് നടക്കുന്നത്.

ഒരു പക്ഷം പറയുന്നു: “ആചാരമാണ് ജഗന്നാഥന്റെ ഹൃദയം”

പുരിയിലെ ആചാരപാരമ്പര്യം കൈമാറിവരുന്നവർക്ക് രഥയാത്ര ഒരു മതപരമായ ആഘോഷം മാത്രമല്ല.

തിഥി, ചടങ്ങുകൾ, ക്ഷേത്രപരമ്പര, സേവകർ, രാജാവ്, രഥനിർമാണം, പ്രതിഷ്ഠ, ഓരോ ഘട്ടത്തിനും നൂറ്റാണ്ടുകളുടെ തുടർച്ചയുണ്ട്.

അതുകൊണ്ടുതന്നെ അവർ ചോദിക്കുന്നു.

ഈ മുഴുവൻ ആചാരക്രമത്തിൽ നിന്ന് വേർപെടുത്തിയാൽ രഥയാത്രയുടെ ആത്മാവ് അതേപടി നിലനിൽക്കുമോ?

അവരുടെ ആശങ്ക തീയതിയെക്കുറിച്ചല്ല.

പാരമ്പര്യത്തിന്റെ വിശുദ്ധിയെക്കുറിച്ചാണ്.

മറുപക്ഷം പറയുന്നു: “ജഗന്നാഥൻ പുരിയുടെ മാത്രം ദൈവമല്ല”

ഇസ്കോണിന്റെ കാഴ്ചപ്പാട് മറ്റൊരു യാഥാസ്ഥിതിക വായനയാണ്.

അവർ പറയുന്നത് ജഗന്നാഥൻ ലോകത്തിന്റെ നാഥനാണെന്നാണ്.

പുരിയിലെ ഭക്തന് ലഭിക്കുന്ന ആത്മീയാനുഭവം ന്യൂയോർക്കിലോ ലണ്ടനിലോ ജോഹന്നാസ്ബർഗിലോ ടോക്കിയോയിലോ ഉള്ള ഭക്തനും ലഭിക്കണം.

കഴിഞ്ഞ നിരവധി പതിറ്റാണ്ടുകളായി ലോകത്തിന്റെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിൽ രഥയാത്ര സംഘടിപ്പിച്ചതിലൂടെ കോടിക്കണക്കിന് ആളുകൾ ജഗന്നാഥ സംസ്കാരത്തെ പരിചയപ്പെട്ടുവെന്നാണ് സംഘടനയുടെ വാദം.

അവർക്ക് ഇത് പാരമ്പര്യത്തെ ദുർബലമാക്കലല്ല.

പാരമ്പര്യത്തെ ലോകവ്യാപകമാക്കലാണ്.

സംഘർഷം തീയതിയുടേതല്ല… അധികാരത്തിന്റേതാണ്

ഈ വിവാദത്തിന്റെ യഥാർഥ ചോദ്യം മറ്റൊന്നാണ്.

ഹിന്ദു ആചാരങ്ങളുടെ അന്തിമ വ്യാഖ്യാനം നൽകാനുള്ള അധികാരം ആർക്കാണ്?

നൂറ്റാണ്ടുകളായി ആ പാരമ്പര്യം ജീവിച്ചിരിക്കുന്ന പുരിക്കോ?

അതോ അതേ വിശ്വാസത്തെ ലോകമെങ്ങും എത്തിക്കുന്ന മതപ്രസ്ഥാനങ്ങൾക്കോ?

ഈ ചോദ്യത്തിന് ലളിതമായ ഉത്തരമില്ല.

അതുകൊണ്ടാണ് വിവാദവും അവസാനിക്കാത്തത്.

ലോകവൽക്കരണവും പാരമ്പര്യവും നേർക്കുനേർ

ഇന്ത്യയിലെ പല മതപാരമ്പര്യങ്ങളും ഇന്ന് ആഗോളവൽക്കരണത്തിന്റെ പുതിയ യാഥാർഥ്യത്തെ നേരിടുകയാണ്.

ഒരു വിശ്വാസം ലോകമെങ്ങും വ്യാപിക്കുമ്പോൾ അതിന്റെ ആചാരങ്ങളും അതേപടി യാത്ര ചെയ്യണമോ?

അതോ പ്രാദേശിക സാഹചര്യങ്ങൾക്കനുസരിച്ച് രൂപഭേദം സംഭവിക്കാമോ?

ജഗന്നാഥന്റെ രഥയാത്ര ഈ വലിയ ചോദ്യത്തെ വീണ്ടും മുന്നിലെത്തിച്ചിരിക്കുകയാണ്.

രഥം ഇപ്പോഴും ഉരുളുകയാണ്

പുരിയിൽ വീണ്ടും രഥയാത്ര വരും.

വീണ്ടും ലക്ഷക്കണക്കിന് കൈകൾ കയറിൽ പിടിക്കും.

വീണ്ടും ഗജപതി മഹാരാജാവ് രഥം വാരും.

വീണ്ടും “ജയ് ജഗന്നാഥ്” എന്ന വിളി ആകാശം നിറയും.

പക്ഷേ ഇത്തവണ ആ രഥത്തോടൊപ്പം മറ്റൊരു ചോദ്യവും ഉരുളുകയാണ്.

ജഗന്നാഥന്റെ മഹത്വം സംരക്ഷിക്കേണ്ടത് ആചാരങ്ങളെ അതേപടി കാത്തുസൂക്ഷിച്ചാണോ?

അതോ ആ മഹത്വം ലോകത്തിന്റെ എല്ലാ തെരുവുകളിലേക്കും എത്തിച്ചാണോ?

ഈ ചോദ്യത്തിന് ഉത്തരമന്വേഷിക്കുന്നത് പുരിയും ഇസ്കോണും മാത്രമല്ല.

ആഗോളവൽക്കരണത്തിന്റെ കാലത്ത് സ്വന്തം പാരമ്പര്യത്തെ എങ്ങനെ സംരക്ഷിക്കണമെന്ന് ആലോചിക്കുന്ന ഒരു സമൂഹം മുഴുവനുമാണ്.