ബിഹാറിലെ മുംഗേർ നഗരത്തിലെ ഐടിസി ക്യാമ്പസിലുള്ള ആൽമരമാണ് ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും പഴക്കമുള്ളതായി ശാസ്ത്രീയമായി സ്ഥിരീകരിച്ച ഇന്ത്യൻ ആൽമരം (Ficus benghalensis). നൂറ്റാണ്ടുകളായി ഈ വൃക്ഷത്തിന്റെ പ്രായം ജനകീയ കഥകളെയും ചരിത്രരേഖകളെയും ആശ്രയിച്ചാണ് കണക്കാക്കിയിരുന്നത്. എന്നാൽ ബിഹാർ വനംവകുപ്പിന്റെ അഭ്യർഥനയെ തുടർന്ന്, ഇന്ത്യയുടെ ശാസ്ത്ര സാങ്കേതിക വകുപ്പിന് കീഴിലുള്ള ബിർബൽ സാഹ്നി ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് പാലിയോസയൻസസിലെ ഗവേഷകർ റേഡിയോ കാർബൺ ഡേറ്റിംഗ് നടത്തി ഇതിന് ഏകദേശം 700 വർഷം പഴക്കമുണ്ടെന്ന് ശാസ്ത്രീയമായി സ്ഥിരീകരിച്ചു.

ആൽമരങ്ങളിൽ വാർഷിക വളയരേഖകൾ വ്യക്തമായി ഇല്ലാത്തതിനാൽ പ്രായം കണ്ടെത്തുക ബുദ്ധിമുട്ടായിരുന്നു. മരത്തിന്റെ ഏറ്റവും പഴയ ഭാഗങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള സാമ്പിളുകൾ ആധുനിക സാങ്കേതികവിദ്യ ഉപയോഗിച്ച് പരിശോധിച്ചാണ് പ്രായം നിർണയിച്ചത്. ബുറാ ബംഗ്ലാവിനേക്കാൾ ഏറെ പഴക്കമുള്ളതാണ് ഈ ആൽമരമെന്നും, ഒരിക്കൽ മുംഗേർ പ്രദേശത്ത് നിലനിന്നിരുന്ന പ്രകൃതിദത്ത വനത്തിന്റെ ശേഷിപ്പായിരിക്കാമെന്നും പഠനം വ്യക്തമാക്കുന്നു. പൈതൃക വൃക്ഷങ്ങളുടെ യഥാർഥ പ്രായം കണ്ടെത്താനും അവ സംരക്ഷിക്കാനുമുള്ള പുതിയ വഴിയാണ് ഈ കണ്ടെത്തൽ തുറക്കുന്നത്.

ഈ മുത്തച്ഛൻ ആൽമരം കഥ പറയുകയാണെങ്കിൽ….

“ഞാൻ… മുംഗേറിലെ ആ ഏഴുനൂറ്റാണ്ടുകാരൻ ആൽമരം”

ഞാൻ മുളച്ചുയർന്നപ്പോൾ ഈ മണ്ണിൽ മറ്റൊരു കാലമായിരുന്നു. അന്ന് ഈ പ്രദേശത്തിന്റെ പേര് മുംഗേർ എന്നായിരുന്നില്ല. മോംഗിർ എന്നായിരുന്നു. മഹാഭാരതത്തിൽ ഈ പ്രദേശം മോദഗിരി എന്ന പേരിലാണ് അറയപ്പെട്ടിരുന്നത് എന്ന് പറഞ്ഞു കേട്ടിട്ടുണ്ട്. ഇന്നത്തെ പോലെ വാഹനങ്ങളുടെ ശബ്ദമോ നഗരത്തിന്റെ തിരക്കോ ഉണ്ടായിരുന്നില്ല. ഗംഗ ശാന്തമായി ഒഴുകുകയായിരുന്നു.  കാറ്റിന് ചരിത്രത്തിന്റെ മണമുണ്ടായിരുന്നു. മനുഷ്യർ എന്നെ ഒരു ചെറിയ തൈയായാണ് കണ്ടത്. എനിക്കോ അറിയില്ലായിരുന്നു, ഒരുനാൾ ഞാൻ ഏഴ് നൂറ്റാണ്ടുകളുടെ ഓർമകൾ നെഞ്ചിലേറ്റി നിൽക്കുന്ന ഒരു ജീവിക്കുന്ന ചരിത്രപുസ്തകമാകുമെന്ന്.

കാലം എനിക്ക് ഋതുക്കളെ മാത്രമല്ല, സാമ്രാജ്യങ്ങളെയും എണ്ണിക്കൊടുത്തു.

ഡൽഹി സുൽത്താന്മാരുടെ കുതിരപ്പട പൊടി ഉയർത്തി കടന്നുപോകുന്നത് ഞാൻ കണ്ടു. ഭരണാധികാരികൾ മാറി, അവരുടെ പതാകകൾ മാറി, പക്ഷേ ഗംഗയുടെ കാറ്റും എന്റെ നിഴലും മാറിയില്ല.

വർഷങ്ങൾ കടന്നുപോയി. മുംഗേർ കോട്ടയുടെ മതിലുകൾ കൂടുതൽ കരുത്താർജിച്ചു. കല്ലുകൾ അടുക്കുന്ന ശബ്ദം, ഇരുമ്പിൽ ചുറ്റിക പതിക്കുന്ന ശബ്ദം, കാവൽക്കാരുടെ വിളികൾ… ഇതെല്ലാം എന്റെ ഇലകളിലൂടെ ഒഴുകിയെത്തുന്ന കാറ്റിനൊപ്പം ഞാൻ കേട്ടു. മനുഷ്യർ കോട്ട പണിതു. എന്നാൽ എന്നെ പണിതത് സമയം തന്നെയായിരുന്നു.

പിന്നീട് ഷേർഷാ സൂരിയുടെ കാലം വന്നു. വഴികൾ മാറി. യാത്രകൾ വർധിച്ചു. ഗംഗയിലൂടെ കച്ചവടക്കപ്പലുകൾ ഒഴുകി. വ്യാപാരികളുടെ ഭാഷയും സൈനികരുടെ ഭാഷയും വേറെയായിരുന്നെങ്കിലും അവരുടെ വിശ്രമം പലപ്പോഴും എന്റെ തണലിലായിരുന്നു.

അതിനുശേഷം മുഗൾ സാമ്രാജ്യം വളർന്നു. അക്ബറുടെ കാലത്ത് മുംഗേർ കൂടുതൽ ശക്തമായി. കോട്ടയ്ക്കുള്ളിൽ ആയുധങ്ങളുടെ തിളക്കവും പുറത്തേക്ക് വ്യാപാരത്തിന്റെ തിരക്കുമായിരുന്നു. എത്രയോ മുഖങ്ങൾ ഞാൻ കണ്ടു! ആരും എന്നെ ഓർത്തില്ല. പക്ഷേ എല്ലാവരെയും ഞാൻ ഓർത്തുവെച്ചു.

1762-ൽ ഒരു പുതിയ അധ്യായം തുടങ്ങി. മീർ ഖാസിം തന്റെ തലസ്ഥാനം ഇവിടെത്തിച്ചു. നഗരം പെട്ടെന്ന് മാറി. രാത്രിയും പകലും ആയുധങ്ങൾ നിർമ്മിച്ചു. ഇരുമ്പ് ഉരുകുന്ന ചൂട് കാറ്റിൽ കലർന്നു. സൈനികർ പരിശീലനം നടത്തി. യുദ്ധത്തിന്റെ മണം ഞാൻ ആദ്യമായി അത്ര വ്യക്തമായി അനുഭവിച്ചു.

രണ്ട് വർഷം കഴിഞ്ഞപ്പോൾ ബക്സാറിലേക്കുള്ള യുദ്ധത്തിന്റെ ചുവടുകൾ ഞാൻ കേട്ടു. ചിലർ വിജയത്തിന്റെ സ്വപ്നവുമായി പോയി. ചിലർ മടങ്ങിവന്നില്ല. ചരിത്രം ജയപരാജയങ്ങൾ രേഖപ്പെടുത്തി. ഞാൻ നഷ്ടപ്പെട്ട ജീവനുകളെ മാത്രം ഓർത്തുവെച്ചു.

പിന്നീട് ബ്രിട്ടീഷുകാർ വന്നു. അവരുടെ പതാക ഉയർന്നു. അവരുടെ നിയമങ്ങൾ വന്നു. യൂണിഫോം ധരിച്ച അനേകം ആളുകൾ എന്റെ മുന്നിലൂടെ നടന്നു. അവരുടെ കാൽച്ചുവടുകൾ ഇന്നും ഈ മണ്ണിൽ എവിടെയോ ഉറങ്ങുന്നുണ്ടാവാം.

1857-ൽ രാജ്യമൊട്ടാകെ തീ പടർന്നു. സ്വാതന്ത്ര്യത്തിന്റെ ആദ്യ നിലവിളി ഞാൻ കാറ്റിലൂടെ കേട്ടു. തോക്കുകളുടെ ശബ്ദവും മനുഷ്യരുടെ പ്രതീക്ഷയും ഒരുമിച്ച് ഈ മണ്ണിൽ മുഴങ്ങി. ആ ശബ്ദങ്ങൾ വർഷങ്ങൾക്കിപ്പുറവും എന്റെ ശാഖകളിൽ പ്രതിധ്വനിക്കുന്നതുപോലെ എനിക്ക് തോന്നാറുണ്ട്.

എന്നാൽ എന്നെ ഏറ്റവും കൂടുതൽ വിറപ്പിച്ചത് മനുഷ്യരുടെ യുദ്ധമല്ല.

1934 ജനുവരി 15.

അന്ന് ഭൂമി തന്നെ വിറച്ചു.

എന്റെ വേരുകൾക്കടിയിലെ മണ്ണ് ഇളകി. ഗംഗയുടെ തിരമാലകൾ അസ്വാഭാവികമായി ചലിച്ചു. മുംഗേർ കോട്ടയുടെ ഭാഗങ്ങൾ തകർന്നുവീണു. പഴയ കെട്ടിടങ്ങൾ പൊടിയായി. മനുഷ്യർ ഭയന്ന് ഓടി. ഞാൻ ആദ്യമായി ഭൂമിയുടെ വേദന അനുഭവിച്ചു. ആ ദിവസം എന്റെ ചില ശാഖകൾ ഒടിഞ്ഞു. ഇലകൾ കൊഴിഞ്ഞു. പക്ഷേ എന്റെ വേരുകൾ മണ്ണിനെ വിട്ടില്ല. ഞാൻ നിലകൊണ്ടു. കാരണം ചരിത്രം ഇനിയും അവസാനിച്ചിരുന്നില്ല.

1942-ൽ വീണ്ടും മുദ്രാവാക്യങ്ങൾ ഉയർന്നു.

“ഭാരത് ഛോഡോ…”

ആ വാക്കുകൾ കാറ്റിലൂടെ പറന്ന് എന്റെ ഇലകളെ തൊട്ടുപോയി.

അഞ്ച് വർഷത്തിനുശേഷം മറ്റൊരു പ്രഭാതം ഉദിച്ചു. സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ പതാക താഴ്ന്നു. പുതിയൊരു ത്രിവർണ പതാക ആകാശത്തേക്ക് ഉയർന്നു. മനുഷ്യരുടെ കണ്ണുകളിൽ ഞാൻ ആദ്യമായി സ്വാതന്ത്ര്യത്തിന്റെ കണ്ണുനീർ കണ്ടു.

സ്വാതന്ത്ര്യത്തിനുശേഷവും ഞാൻ ഇവിടെത്തന്നെ നിന്നു. കുട്ടികൾ എന്റെ വേരുകളിൽ കളിച്ചു. യാത്രക്കാർ വിശ്രമിച്ചു. പക്ഷികൾ എന്റെ ശാഖകളിൽ കൂടുകൂട്ടി. കാലം മനുഷ്യരുടെ മുടി നരപ്പിച്ചു. പക്ഷേ ഓരോ പുതിയ വേരിറക്കലിലും ഞാൻ വീണ്ടും ചെറുപ്പമായി.

ഒരു ദിവസം ശാസ്ത്രജ്ഞർ വന്നു.

അവർ എന്നോട് കഥകൾ ചോദിച്ചില്ല. എന്റെ പഴക്കം എത്രയെന്ന് ചോദിച്ചില്ല. എന്റെ ഉള്ളിലെ മരക്കഷണങ്ങളിൽ ഒളിഞ്ഞിരുന്ന സമയത്തോടാണ് അവർ സംസാരിച്ചത്.

റേഡിയോ കാർബൺ പരിശോധന പൂർത്തിയായപ്പോൾ അവർ ലോകത്തോട് പറഞ്ഞു—

“ഇവൻ ഏകദേശം 700 വർഷം പ്രായമുള്ളവൻ.”

ഞാൻ പുഞ്ചിരിച്ചു.

എനിക്ക് അതൊരു പുതിയ വാർത്തയല്ലായിരുന്നു.

കാരണം ഓരോ പ്രഭാതവും, ഓരോ മഴയും, ഓരോ വേനലും എണ്ണിക്കൊണ്ടാണ് ഞാൻ ഇത്രയും കാലം ജീവിച്ചത്.

ഇന്ന് ആളുകൾ എന്നെ കാണാൻ വരുന്നു. അവർ എന്റെ ചിത്രങ്ങൾ എടുക്കുന്നു. എന്റെ പ്രായത്തെക്കുറിച്ച് സംസാരിക്കുന്നു. ചിലർ എന്നെ ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും പഴക്കമുള്ളതായി ശാസ്ത്രീയമായി സ്ഥിരീകരിച്ച ആൽമരം എന്ന് വിളിക്കുന്നു.

പക്ഷേ ഞാൻ എന്നെ അങ്ങനെ വിളിക്കാറില്ല.

ഞാൻ എന്നെ വിളിക്കുന്നത് മറ്റൊരു പേരിലാണ്.

“മുംഗേറിന്റെ ഓർമ.”

കാരണം കോട്ടയുടെ കല്ലുകൾ തകർന്നാലും, രാജാക്കന്മാരുടെ കൊട്ടാരങ്ങൾ മണ്ണിലായാലും, സാമ്രാജ്യങ്ങൾ ചരിത്രപുസ്തകങ്ങളിലെ ഏതാനും വരികളായി ചുരുങ്ങിയാലും, അവരുടെയെല്ലാം കഥകൾ ഇന്നും എന്റെ ഇലകളിൽ കാറ്റായി ചലിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്നു.

ഞാൻ ഒരു മരം മാത്രമല്ല.

സമയം മറക്കാത്ത ഒരു സാക്ഷിയാണ്.

ചരിത്രം എഴുതാത്ത പല കഥകളുടെയും അവസാനത്തെ ഓർമയാണ്.