ടെഹ്റാൻ, 2026 ഒക്ടോബർ 29 –

അമേരിക്കയുമായുള്ള സംഘർഷത്തിൽ യുദ്ധവുമില്ല, സമാധാനവുമില്ല എന്ന അനിശ്ചിതാവസ്ഥ അവസാനിപ്പിക്കാൻ ഇറാൻ നീക്കം ആരംഭിച്ചു. ഇറാന്റെ പരമോന്നത നേതാവ് ആയത്തുല്ല മൊജ്തബ ഖമനേയിയുടെ നിർദേശം നടപ്പാക്കുമെന്ന് പ്രസിഡന്റ് മസൂദ് പെസെഷ്കിയാൻ പ്രഖ്യാപിച്ചു. ഇതിനിടെ അമേരിക്കൻ വൈസ് പ്രസിഡന്റ് ജെ.ഡി. വാൻസ് ഇറാനുമായി രഹസ്യ നയതന്ത്രബന്ധം സ്ഥാപിക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നതായും റിപ്പോർട്ടുണ്ട്. ഒക്ടോബർ 28ന് നടന്ന മന്ത്രിസഭാ യോഗത്തിലാണ് ഖമനേയിയുടെ നിർദേശം നടപ്പാക്കാനുള്ള തീരുമാനം പെസെഷ്കിയാൻ വ്യക്തമാക്കിയത്.

ഏത് സാഹചര്യവും നേരിടാൻ തയ്യാറാകണം

അമേരിക്കയുമായുള്ള സംഘർഷം പരിഹരിക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നതിനൊപ്പം പുതിയ ഭീഷണികളെയും ഉപരോധങ്ങളെയും നേരിടാൻ രാജ്യം സജ്ജമായിരിക്കണമെന്ന് പ്രസിഡന്റ് പെസെഷ്കിയാൻ മന്ത്രിമാർക്ക് നിർദേശം നൽകി. സർക്കാർ വകുപ്പുകളും ഉന്നത ഉദ്യോഗസ്ഥരും പൂർണ സജ്ജരായിരിക്കണമെന്നും നിലവിലുള്ള വിഭവങ്ങൾ പരമാവധി പ്രയോജനപ്പെടുത്തി രാജ്യത്തിന്റെ ശക്തി വർധിപ്പിക്കണമെന്നും അദ്ദേഹം ആവശ്യപ്പെട്ടു.

പുറത്തുനിന്നുള്ള സമ്മർദത്തിലൂടെ ഇറാനെ കീഴടങ്ങാൻ നിർബന്ധിക്കാമെന്ന് ആരും കരുതേണ്ടതില്ലെന്നും പെസെഷ്കിയാൻ വ്യക്തമാക്കി. സംഘർഷം അവസാനിപ്പിക്കാനുള്ള നീക്കം നിരുപാധികമായ സമാധാന വാഗ്ദാനമല്ലെന്നും ഇറാന്റെ ആവശ്യങ്ങൾ അംഗീകരിക്കപ്പെടണമെന്ന നിലപാടിൽ മാറ്റമില്ലെന്നും ഭരണകൂടം അറിയിച്ചു.

ഇറാൻ സുരക്ഷാ മേധാവിയുമായി വാൻസിന്റെ ബന്ധപ്പെടൽ

ഇറാന്റെ സുപ്രീം ദേശീയ സുരക്ഷാ കൗൺസിൽ സെക്രട്ടറി മൊഹ്സെൻ റെസായിയുമായി അമേരിക്കൻ വൈസ് പ്രസിഡന്റ് ജെ.ഡി. വാൻസ് ബന്ധപ്പെട്ടതായാണ് റിപ്പോർട്ട്. പുതിയ ചർച്ചകൾ ആരംഭിക്കാനുള്ള സാധ്യത പരിശോധിക്കുന്നതിനായി റെസായിക്ക് വാൻസ് കത്തയച്ചെന്നാണ് വിവരം. മുൻ ഇസ്ലാമിക് റെവല്യൂഷണറി ഗാർഡ് കോർപ്സ് കമാൻഡറായ റെസായി ഇറാന്റെ സുരക്ഷാ സംവിധാനത്തിലെ പ്രധാന വ്യക്തിയാണ്.

എന്നാൽ വാൻസിന്റെ സന്ദേശത്തിൽ വിശദമായ സമാധാന നിർദേശങ്ങൾ ഉണ്ടായിരുന്നില്ലെന്നാണ് റിപ്പോർട്ട്. ചർച്ചകൾ പുനരാരംഭിക്കണമെങ്കിൽ ഇറാന്റെ ആണവപദ്ധതി പ്രധാന വിഷയമാകണമെന്ന അമേരിക്കയുടെ നിലപാടും സന്ദേശത്തിൽ വ്യക്തമാക്കിയതായാണ് വിവരം.

സമാധാന ചർച്ചയല്ലെന്ന് ട്രംപ്

ഇറാനുമായി വാൻസ് ബന്ധപ്പെട്ടത് തന്റെ അനുമതിയോടെയാണെന്ന് അമേരിക്കൻ പ്രസിഡന്റ് ഡൊണാൾഡ് ട്രംപ് സ്ഥിരീകരിച്ചു. എന്നാൽ സമാധാന ചർച്ചകൾ പുനരാരംഭിക്കാനാണ് വാൻസ് ശ്രമിച്ചതെന്ന റിപ്പോർട്ടുകൾ ട്രംപ് തള്ളി. ഇറാനിലേക്ക് വൈദ്യസഹായ സാമഗ്രികൾ എത്തിക്കുന്നതിനുള്ള ശ്രമത്തിന്റെ ഭാഗമായിരുന്നു ബന്ധപ്പെടലെന്നാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ വിശദീകരണം.

ഇതോടെ അമേരിക്കയുടെ നീക്കത്തിന്റെ യഥാർഥ ലക്ഷ്യം സംബന്ധിച്ച് വ്യക്തതയില്ലാത്ത സാഹചര്യം തുടരുകയാണ്. ഇരുരാജ്യങ്ങളും തമ്മിൽ ഔദ്യോഗിക സമാധാന ചർച്ചകൾ ആരംഭിക്കുന്നതിനുള്ള ധാരണ ഇതുവരെ പ്രഖ്യാപിച്ചിട്ടില്ല.

ചർച്ചകളിൽ റെസായിക്ക് നിർണായക പങ്ക്

അമേരിക്കയുമായുള്ള സംഘർഷം അവസാനിപ്പിക്കുന്നതിനുള്ള ഇറാന്റെ വ്യവസ്ഥകൾ മുന്നോട്ടുവയ്ക്കാൻ മൊഹ്സെൻ റെസായിയെ ഖമനേയി ചുമതലപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. അതേസമയം, അമേരിക്കയും അദ്ദേഹവുമായി ബന്ധപ്പെടാൻ ശ്രമിക്കുന്നതിനാൽ പുതിയ നയതന്ത്ര നീക്കങ്ങളിൽ റെസായി പ്രധാന വ്യക്തിയായി മാറിയിരിക്കുകയാണ്.

ഇറാൻ വിദേശകാര്യ മന്ത്രി അബ്ബാസ് അരാഗ്ചി ഖത്തറും പാകിസ്ഥാനും ഉൾപ്പെടെയുള്ള രാജ്യങ്ങളുമായി നടത്തിയ നയതന്ത്ര ബന്ധപ്പെടലുകളെക്കുറിച്ച് മന്ത്രിസഭയെ അറിയിച്ചു. സംഘർഷം പരിഹരിക്കാൻ ഇടനിലക്കാരുടെ സഹായത്തോടെയുള്ള ചർച്ചകളും പരിഗണിക്കുന്നതായാണ് റിപ്പോർട്ടുകൾ.

ഉപരോധം നീക്കണമെന്ന് ഇറാന്റെ ആവശ്യം

അമേരിക്കയുമായുള്ള ധാരണയുടെ ഭാഗമായി സാമ്പത്തിക ഉപരോധങ്ങൾ പിൻവലിക്കണമെന്നും മരവിപ്പിച്ച ഇറാന്റെ ആസ്തികൾ വിട്ടുനൽകണമെന്നും അമേരിക്കൻ നാവിക ഉപരോധം അവസാനിപ്പിക്കണമെന്നും ടെഹ്റാൻ ആവശ്യപ്പെടുന്നു. എന്നാൽ ഇറാന്റെ ആണവപദ്ധതി സംബന്ധിച്ച നിയന്ത്രണങ്ങൾ ചർച്ചയുടെ ഭാഗമാക്കണമെന്ന നിലപാടിലാണ് വാഷിങ്ടൺ.

ഫെബ്രുവരിയിൽ അമേരിക്കയും ഇസ്രയേലും ഇറാനെതിരെ നടത്തിയ സൈനിക നടപടികൾക്ക് പിന്നാലെയാണ് സംഘർഷം ശക്തമായത്. ഇതിന്റെ പ്രത്യാഘാതങ്ങൾ പശ്ചിമേഷ്യയിലെ ഊർജവിതരണത്തെയും ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിലൂടെയുള്ള അന്താരാഷ്ട്ര കപ്പൽഗതാഗതത്തെയും ബാധിച്ചിട്ടുണ്ട്.

നവംബർ മൂന്നിന് അമേരിക്കയിൽ ഇടക്കാല തിരഞ്ഞെടുപ്പ് നടക്കാനിരിക്കെ ഇരുരാജ്യങ്ങളും സ്വീകരിക്കുന്ന തുടർനടപടികൾ നിർണായകമാണ്. പുതിയ നയതന്ത്ര ബന്ധപ്പെടലുകൾ ഔദ്യോഗിക ചർച്ചകളിലേക്ക് നയിക്കുമോയെന്ന കാര്യത്തിൽ ഇതുവരെ വ്യക്തതയില്ല.