2026 ഒക്ടോബർ 2
1986 സെപ്റ്റംബർ അഞ്ചിന് പുലർച്ചെ മുംബൈയിൽ നിന്ന് ന്യൂയോർക്കിലേക്ക് പറന്ന പാൻ ആം 73 വിമാനത്തെ കറാച്ചി വിമാനത്താവളത്തിൽ വെച്ച് നാല് ആയുധധാരികൾ റാഞ്ചുകയായിരുന്നു. അമേരിക്കൻ യാത്രക്കാരെ ലക്ഷ്യമിട്ട് ലിബിയൻ പിന്തുണയുള്ള അബു നിദാൽ സംഘടന നടത്തിയ ഈ ആക്രമണത്തിൽ 380 യാത്രക്കാർ പതിനേഴ് മണിക്കൂർ ബന്ദികളായി. വിമാനത്തിനുള്ളിൽ ഉണ്ടായിരുന്ന 23 വയസ്സുകാരിയായ മുഖ്യപരിചാരിക നീർജ ഭാനോട്ട് ആണ് ആ രാത്രിയെ മാനവികതയുടെ ചരിത്രമാക്കി മാറ്റിയത്.
കറാച്ചിയിൽ നിലച്ച ചിറകുകൾ
വിമാനം കറാച്ചിയിൽ ഇറങ്ങി ഇന്ധനം നിറയ്ക്കാനായി നിർത്തിയതായിരുന്നു. സുരക്ഷാ വേഷത്തിൽ എത്തിയ നാല് പേർ വെടിയുതിർത്ത് വിമാനത്തിനുള്ളിൽ കയറി. അവർ വിമാനത്തിന്റെ വാതിലുകൾ അടപ്പിച്ചു. അമേരിക്കൻ പൗരന്മാരെ കണ്ടെത്താൻ അവർ പാസ്‌പോർട്ടുകൾ ആവശ്യപ്പെട്ടു.
പാസ്‌പോർട്ട് ഒളിപ്പിച്ച മകൾ
ഈ നിമിഷമാണ് നീർജയുടെ ധീരത പുറത്തുവന്നത്. അമേരിക്കൻ യാത്രക്കാരെ തിരിച്ചറിയാതിരിക്കാൻ അവർ 41 അമേരിക്കൻ പാസ്‌പോർട്ടുകൾ ശേഖരിച്ച് വിമാനത്തിന്റെ ഇരിപ്പിടത്തിനടിയിലും മാലിന്യക്കുഴലിലും ഒളിപ്പിച്ചു. തുടർന്ന് കോക്ക്പിറ്റിലുള്ള മൂന്ന് വിമാനികൾക്ക് രഹസ്യമായി സൂചന നൽകി അവരെ രക്ഷപ്പെടാൻ സഹായിച്ചു. വിമാനികൾ ഇറങ്ങിയതോടെ വിമാനം അനങ്ങാതെയായി.
ഇരുട്ടിൽ മുഴങ്ങിയ വെടിയൊച്ച
പതിനേഴ് മണിക്കൂറിന് ശേഷം വൈദ്യുതി നിലച്ചപ്പോൾ തീവ്രവാദികൾ പരിഭ്രാന്തരായി വെടിയുതിർക്കാൻ തുടങ്ങി. നീർജ വിമാനത്തിന്റെ അടിയന്തര വാതിൽ തുറന്നു. സ്വന്തം ജീവൻ നോക്കി ഓടാതെ അവർ യാത്രക്കാരെ പുറത്തേക്ക് തള്ളിവിട്ടു. മൂന്ന് ചെറിയ കുട്ടികളെ ശരീരം കൊണ്ട് മറച്ച് അവരെ രക്ഷിക്കുന്നതിനിടെ അവരുടെ നെഞ്ചിൽ വെടിയേറ്റു.
ഇരുപത്തിമൂന്നിൽ കൊഴിഞ്ഞ ജീവിതം
ആക്രമണത്തിൽ 20 പേർക്ക് ജീവൻ നഷ്ടമായി, 120 പേർക്ക് പരിക്കേറ്റു. നീർജയുടേത് ഉൾപ്പെടെ. രണ്ട് ദിവസം കഴിഞ്ഞ് അവരുടെ ഇരുപത്തിമൂന്നാം പിറന്നാൾ ആയിരുന്നു. രാജ്യം അവർക്ക് സമാധാനകാലത്തെ ഏറ്റവും വലിയ ധീരതയ്ക്കുള്ള അശോകചക്രം നൽകി. അമേരിക്കയും പാകിസ്ഥാനും അവരെ ആദരിച്ചു.
നീർജ ഭാനോട്ട്
1963 സെപ്റ്റംബർ ഏഴിന് ചണ്ഡീഗഡിൽ ഒരു പഞ്ചാബി കുടുംബത്തിൽ ജനിച്ച, മുംബൈയിലെ സെന്റ് സേവ്യേഴ്സ് കലാലയത്തിൽ പഠിച്ച, 23 വയസ്സുകാരിയായ പാൻ ആം വിമാനത്തിലെ മുഖ്യപരിചാരിക നീർജ ഭാനോട്ട് എന്ന പെൺകുട്ടിയാണ് 1986 സെപ്റ്റംബർ അഞ്ചിന് കറാച്ചി വിമാനത്താവളത്തിൽ വെച്ച് നാല് ആയുധധാരികൾ മുംബൈയിൽ നിന്ന് ന്യൂയോർക്കിലേക്ക് പോയ 73-ാം നമ്പർ വിമാനം റാഞ്ചിയപ്പോൾ 380 യാത്രക്കാരെ 17 മണിക്കൂർ ബന്ദികളാക്കിയ സംഭവത്തിൽ അമേരിക്കൻ യാത്രക്കാരെ തിരിച്ചറിയാതിരിക്കാൻ പാസ്‌പോർട്ടുകൾ ഒളിപ്പിച്ച്, സ്വന്തം ജീവൻ നൽകി 360 പേരെ രക്ഷിച്ചത്. അമേരിക്കൻ പൗരന്മാരെ ലക്ഷ്യമിട്ട് ലിബിയൻ പിന്തുണയുള്ള അബു നിദാൽ സംഘം നടത്തിയ ആക്രമണമായിരുന്നു അത്.
ചണ്ഡീഗഡിൽ നിന്ന് മുംബൈയിലേക്ക് വന്ന ലാഡോ
നീർജ ജനിച്ചത് ചണ്ഡീഗഡിലാണ്. അച്ഛൻ ഹരീഷ് ഭാനോട്ട് ഹിന്ദുസ്ഥാൻ ടൈംസ് പത്രത്തിലെ മാധ്യമപ്രവർത്തകൻ, അമ്മ രമ ഭാനോട്ട് വീട്ടമ്മ. വീട്ടിൽ എല്ലാവരും അവളെ ലാഡോ എന്നാണ് വിളിച്ചിരുന്നത്. രണ്ട് മൂത്ത സഹോദരന്മാർ അഖിൽ ഭാനോട്ടും അനീഷ് ഭാനോട്ടും. കുടുംബത്തിൽ ഇളയവൾ. ആദ്യ വിദ്യാഭ്യാസം ചണ്ഡീഗഡിലെ സേക്രഡ് ഹാർട്ട് വിദ്യാലയത്തിൽ. പിന്നീട് കുടുംബം മുംബൈയിലേക്ക് മാറിയപ്പോൾ ബോംബെ സ്കോട്ടിഷ് വിദ്യാലയത്തിലും പിന്നീട് സെന്റ് സേവ്യേഴ്സ് കലാലയത്തിലും പഠനം. പതിനെട്ടാം വയസ്സിൽ ഒരു ചിത്രഗ്രാഹകൻ കണ്ടെത്തിയതോടെ പരസ്യ മാതൃകയായി. അമുൽ, ബിനാക, ഗോദ്റെജ് തുടങ്ങിയ വലിയ കമ്പനികളുടെ മുഖമായി.
രണ്ട് മാസം മാത്രം നീണ്ട കല്യാണജീവിതം
1985 മാർച്ചിൽ പത്രപരസ്യത്തിലൂടെ കണ്ടെത്തിയ നരേഷ് മിശ്രയുമായി കല്യാണം. ഷാർജയിലേക്ക് പോയി. എന്നാൽ സ്ത്രീധനത്തിന്റെ പേരിൽ മാനസികവും ശാരീരികവുമായ പീഡനം. രണ്ട് മാസത്തിനുള്ളിൽ മുംബൈയിലെ സ്വന്തം വീട്ടിലേക്ക് തിരിച്ചുവന്നു. ആ ബന്ധം അവിടെ അവസാനിച്ചു. തകർന്ന മനസ്സുമായി നിന്ന അവളെയാണ് പാൻ ആം വിമാനക്കമ്പനി തിരഞ്ഞെടുത്തത്. മയാമിയിൽ പരിശീലനം കഴിഞ്ഞ് മുഖ്യപരിചാരികയായി.
Sources
- Aviation Safety Network – Pan Am Flight 73 Hijacking Description
- Federal Bureau of Investigation Records – Pan Am 73 Case Files
- Government of India Ashoka Chakra Citation – Neerja Bhanot 1987
- United States Department of Justice – Abu Nidal Organization Archive
- Encyclopaedia Britannica – Aircraft Hijacking History
- Government of India Ashoka Chakra Citation 1987 – Neerja Bhanot
- Aviation Safety Network – Pan Am Flight 73 Hijacking Record
- Federal Bureau of Investigation Records – Abu Nidal Organization Case Files
- Panjab University Archives – Neerja Bhanot Hostel Inauguration Documents
- Flight Safety Foundation Heroism Award Archive 1987
