2026 സെപ്റ്റംബർ 29

2022-ൽ സ്തനാർബുദം ബാധിച്ച ഒരു സ്ത്രീ കേരള ഹൈക്കോടതിയെ സമീപിക്കുന്നു. റിബോസിക്ലിബ് എന്ന മരുന്നിന് മാസം ലക്ഷങ്ങൾ വേണം, താങ്ങാൻ വയ്യ എന്നായിരുന്നു പരാതി. കേസ് നടക്കുന്നതിനിടെ ആ സ്ത്രീ മരിച്ചു. പക്ഷേ കൊച്ചിയിലിരുന്ന് 2026 സെപ്റ്റംബർ 29-ന് കോടതി ആ കേസ് അവസാനിപ്പിച്ചില്ല. പൊതുജനാരോഗ്യത്തിന്റെ പ്രശ്നമായി കണ്ട് സ്വമേധയാ നടപടി തുടർന്നു. പേറ്റന്റ് ഉള്ളതുകൊണ്ട് മാത്രം ഒരു കമ്പനിക്ക് ജീവൻരക്ഷാ മരുന്നിന് കൊള്ളവില ഈടാക്കാൻ കഴിയില്ലെന്നും, അമിതവിലയാണെങ്കിൽ പേറ്റന്റ് നിയമത്തിലെ 100-ാം വകുപ്പ് ഉപയോഗിച്ച് കേന്ദ്രസർക്കാരിന് തന്നെ ആ മരുന്ന് നിർമ്മിച്ച് ജനങ്ങൾക്ക് നൽകാമെന്നും കോടതി വ്യക്തമാക്കി.

സുകൃതം മുതൽ റിബോസിക്ലിബ് വരെ

വിധി എഴുതുന്നതിനിടെ ജഡ്ജി എം.ടി. വാസുദേവൻ നായരുടെ സുകൃതം എന്ന സിനിമയെ ഓർമ്മിപ്പിച്ചു. മുപ്പത് വർഷം മുൻപ് ക്യാൻസർ രോഗിയുടെ ചികിത്സാ ചെലവ് എങ്ങനെ കുടുംബത്തെ തകർക്കുന്നു എന്ന് ആ സിനിമ പറഞ്ഞു. ഇന്നും സ്ഥിതി മാറിയിട്ടില്ല എന്നാണ് കോടതി പറയുന്നത്. റിബോസിക്ലിബിന്റെ പേറ്റന്റ് കഴിഞ്ഞ പാൽബോസിക്ലിബ് എന്ന വിലകുറഞ്ഞ മരുന്ന് പകരം ഉപയോഗിക്കാമെന്ന് കമ്പനി വാദിച്ചെങ്കിലും, വിദഗ്ധ സമിതിയുടെ അഭിപ്രായം കേട്ട് രണ്ടും ഒരുപോലെയല്ലെന്ന് കോടതി പറഞ്ഞു. ഒപ്പം ഭരണഘടനയിലെ 21-ാം അനുച്ഛേദത്തിലെ ജീവിക്കാനുള്ള അവകാശവും 47-ാം അനുച്ഛേദത്തിലെ പൊതുജനാരോഗ്യം സംരക്ഷിക്കാനുള്ള സർക്കാരിന്റെ ഉത്തരവാദിത്തവും കോടതി ചൂണ്ടിക്കാട്ടി.

പേറ്റന്റ് വേണ്ടെന്ന് വെച്ച മനുഷ്യർ

ഇവിടെയാണ് ചരിത്രം ഓർക്കേണ്ടത്.

1928-ൽ അലക്സാണ്ടർ ഫ്ലെമിംഗ് പെൻസിലിൻ കണ്ടുപിടിച്ചപ്പോൾ പേറ്റന്റ് എടുത്തില്ല. അത് മനുഷ്യരാശിക്കുള്ളതാണെന്ന് അദ്ദേഹം കരുതി.

1921-ൽ ഇൻസുലിൻ കണ്ടുപിടിച്ച ഫ്രെഡറിക് ബാന്റിംഗ് അതിന്റെ പേറ്റന്റ് ടൊറന്റോ സർവകലാശാലയ്ക്ക് വെറും ഒരു ഡോളറിന് കൈമാറി. ഒരു രോഗിക്കും ഇൻസുലിൻ കിട്ടാതെ പോകരുത് എന്നായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റെ ചിന്ത.

1955-ൽ പോളിയോ വാക്സിൻ കണ്ടുപിടിച്ച ജോനാസ് സാൽക്കിനോട് ആരാണ് പേറ്റന്റ് ഉടമ എന്ന് ചോദിച്ചപ്പോൾ അദ്ദേഹം പറഞ്ഞത്, സൂര്യന് പേറ്റന്റ് എടുക്കാൻ പറ്റുമോ എന്നാണ്. വാക്സിൻ ജനങ്ങളുടേതാണ് എന്നായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റെ നിലപാട്.

അന്ന് ശാസ്ത്രം ലാഭത്തിന് വേണ്ടി ആയിരുന്നില്ല, ജീവന് വേണ്ടി ആയിരുന്നു.

100-ാം വകുപ്പ് പറയുന്നത് എന്ത്

പേറ്റന്റ് നിയമത്തിലെ 100-ാം വകുപ്പ് സർക്കാരിന് ഒരു പ്രത്യേക അധികാരം നൽകുന്നുണ്ട്. പൊതുജന താല്പര്യം മുൻനിർത്തി പേറ്റന്റ് ഉള്ള ഏതൊരു കണ്ടുപിടുത്തവും സർക്കാരിന് ഉപയോഗിക്കാം അല്ലെങ്കിൽ സർക്കാർ ചുമതലപ്പെടുത്തുന്ന ആർക്കും ഉപയോഗിക്കാൻ അനുവദിക്കാം. ഇതിന് കമ്പനിക്ക് റോയൽറ്റി കൊടുക്കേണ്ടി വരും, പക്ഷേ മരുന്ന് വിലകുറച്ച് ജനങ്ങളിലെത്തിക്കാൻ കഴിയും. റിബോസിക്ലിബിന്റെ വില ഇപ്പോൾ തന്നെ കുറയ്ക്കാൻ കോടതി ഉത്തരവിട്ടിട്ടില്ല. അത് നയപരമായ തീരുമാനമാണ്, സർക്കാർ ആശുപത്രികളിൽ നിന്ന് വിവരങ്ങൾ ശേഖരിച്ച് എത്ര പേർക്ക് മരുന്ന് കിട്ടുന്നില്ല, നിലവിലെ സഹായ പദ്ധതികൾ എത്രത്തോളം ഫലപ്രദമാണ് എന്നൊക്കെ പഠിച്ചിട്ട് തീരുമാനിക്കാൻ കോടതി കേന്ദ്രത്തോട് പറഞ്ഞു.

Sources

1. The Patents Act, 1970 – Section 100 – Government use of inventions
2. Constitution of India – Article 21 and Article 47
3. Historical records of penicillin discovery by Alexander Fleming
4. University of Toronto archives on Frederick Banting insulin patent transfer
5. Salk Institute and public broadcast records of Jonas Salk interview on polio vaccine patent