ന്യൂഡൽഹി, 2026 സെപ്റ്റംബർ 7:

അരാവലി മലനിരകളുടെ നിർവചനവും സംരക്ഷണവും പരിശോധിക്കുന്ന ഉന്നതാധികാര വിദഗ്ധ സമിതിക്ക് റിപ്പോർട്ട് സമർപ്പിക്കാൻ ആറുമാസം കൂടി അനുവദിക്കണമെന്ന ആവശ്യം 2026 സെപ്റ്റംബർ 7ന് സുപ്രീംകോടതി നിരസിച്ചു. ചീഫ് ജസ്റ്റിസ് സൂര്യകാന്ത് അധ്യക്ഷനായ ബെഞ്ചാണ് സമിതി 2026 നവംബർ 30നകം അന്തിമ റിപ്പോർട്ട് സമർപ്പിക്കണമെന്ന് നിർദേശിച്ചത്. 2025ൽ സുപ്രീംകോടതി സ്വമേധയാ എടുത്ത അരാവലി മലനിരകളുടെ നിർവചനവും അനുബന്ധ വിഷയങ്ങളും സംബന്ധിച്ച കേസിലാണ് നടപടി. സമിതി 2027 ഫെബ്രുവരി 28 വരെ സമയം ആവശ്യപ്പെട്ടെങ്കിലും കോടതി അനുവദിച്ചില്ല. സെപ്റ്റംബർ 7ലെ റിപ്പോർട്ടിൽ ഹാജരായ അഭിഭാഷകരുടെ പേരുകൾ പ്രത്യേകം രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടില്ല.

ഫെബ്രുവരി വരെ സമയം വേണമെന്ന ആവശ്യം തള്ളി; ഇനി നീട്ടിനൽകില്ലെന്ന് കോടതി

അരാവലി മലനിരകളെ എങ്ങനെ നിർവചിക്കണം, ഏതൊക്കെ പ്രദേശങ്ങൾക്ക് സംരക്ഷണം ലഭിക്കണം തുടങ്ങിയ വിഷയങ്ങളിൽ വിശദമായ പഠനം പൂർത്തിയാക്കാൻ 2027 ഫെബ്രുവരി 28 വരെ സമയം വേണമെന്നായിരുന്നു വിദഗ്ധ സമിതിയുടെ ആവശ്യം. എന്നാൽ ഇത്രയും നീണ്ട സമയം അനുവദിക്കാനാകില്ലെന്ന് വ്യക്തമാക്കിയ കോടതി നവംബർ 30 അന്തിമ സമയപരിധിയായി നിശ്ചയിച്ചു. കൂടുതൽ സമയം അനുവദിക്കില്ലെന്നും സമിതി സമയബന്ധിതമായി പ്രവർത്തിക്കണമെന്നും കോടതി വ്യക്തമാക്കി.

ചീഫ് ജസ്റ്റിസ് സൂര്യകാന്ത് സമയപരിധി നീട്ടാനുള്ള ആവശ്യത്തെ രൂക്ഷമായി ചോദ്യം ചെയ്തു. ആവശ്യപ്പെട്ട സമയം തന്റെ വിരമിക്കലിന് ശേഷത്തേക്കാണെന്ന് ചീഫ് ജസ്റ്റിസ് ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. നിശ്ചിത സമയത്തിനുള്ളിൽ ജോലി പൂർത്തിയാക്കാൻ കഴിയുന്നില്ലെങ്കിൽ സമിതി പുനഃസംഘടിപ്പിക്കുന്ന കാര്യവും പരിഗണിക്കാമെന്ന് കോടതി സൂചിപ്പിച്ചു. നവംബർ 30നകം നടപടികൾ പൂർത്തിയാക്കാൻ സമിതി അതിവേഗം പ്രവർത്തിക്കണമെന്നാണ് നിർദേശം.

രാജസ്ഥാനിലെയും ഗുജറാത്തിലെയും ആദിവാസികളുടെയും അഭിപ്രായം കേൾക്കണം

റിപ്പോർട്ട് തയ്യാറാക്കുന്നത് വിദഗ്ധരുടെ സാങ്കേതിക പരിശോധനയിൽ മാത്രം ഒതുങ്ങരുതെന്നും സുപ്രീംകോടതി വ്യക്തമാക്കി. അരാവലി മേഖലയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട തീരുമാനങ്ങൾ ബാധിക്കാവുന്ന എല്ലാ വിഭാഗങ്ങളുമായും സമിതി വിശദമായ കൂടിയാലോചന നടത്തണം. പ്രത്യേകിച്ച് രാജസ്ഥാനിലെയും ഗുജറാത്തിലെയും ആദിവാസി സമൂഹങ്ങളുടെ അഭിപ്രായവും കേൾക്കണമെന്ന് കോടതി നിർദേശിച്ചു.

അടിയന്തരമായി കോടതി ഇടപെടേണ്ട പ്രത്യേക വിഷയങ്ങൾ കണ്ടെത്തിയാൽ അന്തിമ റിപ്പോർട്ട് വരെ കാത്തിരിക്കേണ്ടതില്ല. അത്തരം വിഷയങ്ങളിൽ ഇടക്കാല റിപ്പോർട്ടുകൾ പ്രത്യേകം സമർപ്പിക്കാനും സമിതിക്ക് അനുമതി നൽകി. ഇതിലൂടെ അരാവലിയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട അടിയന്തര വിഷയങ്ങൾ സുപ്രീംകോടതിക്ക് വേർതിരിച്ച് പരിഗണിക്കാൻ കഴിയും.

അരാവലിയുടെ നിർവചനം പുനഃപരിശോധിക്കാൻ അഞ്ചംഗ വിദഗ്ധ സമിതി

അരാവലി മലനിരകളുടെ നിർവചനവും അതിർത്തി നിർണയവും സമഗ്രമായി പുനഃപരിശോധിക്കാനാണ് സുപ്രീംകോടതി അഞ്ചംഗ ഉന്നതാധികാര വിദഗ്ധ സമിതി രൂപീകരിച്ചത്. ഇന്ത്യൻ കൗൺസിൽ ഓഫ് ഫോറസ്ട്രി റിസർച്ച് ആൻഡ് എജ്യുക്കേഷന്റെ ഡയറക്ടർ ജനറലാണ് സമിതിയുടെ അധ്യക്ഷൻ. മുൻ ഫോറസ്റ്റ് സർവേ ഓഫ് ഇന്ത്യ ഡയറക്ടർ ജനറൽ ഡോ. സുഭാഷ് അശുതോഷ്, മുൻ ജിയോളജിക്കൽ സർവേ ഓഫ് ഇന്ത്യ ഡയറക്ടർ ഡോ. രാജേന്ദ്ര കുമാർ ശർമ, കേന്ദ്ര പരിസ്ഥിതി മന്ത്രാലയത്തിലെ മുൻ ജോയിന്റ് സെക്രട്ടറി ബ്രിജ് മോഹൻ സിങ് റാത്തോർ, ഡൽഹി സർവകലാശാലയിലെ സസ്യശാസ്ത്ര വിഭാഗം മുൻ മേധാവി പ്രൊഫസർ അശോക് കെ. ഭട്നാഗർ എന്നിവരാണ് മറ്റ് അംഗങ്ങൾ.

നിലവിലെ നിർവചനം കാരണം പരിസ്ഥിതി സംരക്ഷണം ലഭിക്കുന്ന അരാവലി പ്രദേശങ്ങളുടെ വിസ്തൃതി കുറയുമോ, ഖനനം ഉൾപ്പെടെയുള്ള പ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക് കൂടുതൽ പ്രദേശങ്ങൾ തുറന്നുകൊടുക്കപ്പെടുമോ തുടങ്ങിയ ആശങ്കകളാണ് സമിതി പ്രധാനമായും പരിശോധിക്കുന്നത്. രാജസ്ഥാനിലെ 12,081 മലകളിൽ 100 മീറ്റർ ഉയരമെന്ന മാനദണ്ഡം പാലിക്കുന്നത് 1,048 എണ്ണം മാത്രമാണെന്ന വാദവും ശാസ്ത്രീയമായി പരിശോധിക്കണമെന്നാണ് നേരത്തെയുള്ള കോടതി നിർദേശം.

നവംബർ 30ന് റിപ്പോർട്ട്; ഡിസംബർ 2ന് വീണ്ടും സുപ്രീംകോടതിയിൽ

സെപ്റ്റംബർ 7ലെ ഉത്തരവോടെ സമിതിക്ക് ലഭിച്ചിരുന്ന സമയപരിധി സംബന്ധിച്ച അനിശ്ചിതത്വം അവസാനിച്ചു. 2026 നവംബർ 30നകം റിപ്പോർട്ട് സമർപ്പിക്കണം. കേസ് 2026 ഡിസംബർ 2ന് വീണ്ടും പരിഗണിക്കും. അന്ന് സമിതിയുടെ കണ്ടെത്തലുകളും അതിൽ ഉയരുന്ന വിഷയങ്ങളും സുപ്രീംകോടതി പരിശോധിക്കുമെന്നാണ് നിലവിലെ നടപടി.

അരാവലി സംരക്ഷണത്തിന്റെ തുടർനയം നിർണയിക്കുന്ന റിപ്പോർട്ടിന് സമയപരിധി കർശനമാക്കി

സുപ്രീംകോടതി ഇപ്പോൾ അരാവലിയുടെ അന്തിമ നിർവചനം പുതുക്കി നിശ്ചയിച്ചിട്ടില്ല; വിദഗ്ധ സമിതിയുടെ പഠനം വേഗത്തിൽ പൂർത്തിയാക്കുന്നതിനുള്ള സമയപരിധിയാണ് കർശനമാക്കിയിരിക്കുന്നത്. അതിനാൽ ഖനനം, പരിസ്ഥിതി സംരക്ഷണം, ഭൂമിയുടെ വർഗീകരണം തുടങ്ങിയ വിഷയങ്ങളിൽ അന്തിമ മാറ്റം എന്തായിരിക്കുമെന്ന് സമിതിയുടെ റിപ്പോർട്ടും തുടർന്നുള്ള കോടതി ഉത്തരവുകളും നിർണയിക്കും. എല്ലാ ബാധിത വിഭാഗങ്ങളുടെയും അഭിപ്രായം കേൾക്കണമെന്ന നിർദേശം പരിസ്ഥിതി തീരുമാനങ്ങളിൽ ശാസ്ത്രീയ പരിശോധനയ്ക്കൊപ്പം പൊതുപങ്കാളിത്തത്തിനും പ്രാധാന്യം നൽകുന്നു.