ന്യൂഡൽഹി, 2026 ഓഗസ്റ്റ് 13:

ഉപഭോക്തൃ കമ്മിഷൻ അംഗങ്ങളുടെ ശമ്പളവും ആനുകൂല്യങ്ങളും സംബന്ധിച്ച് സ്വമേധയാ എടുത്ത കേസിലാണ് 2026 ഓഗസ്റ്റ് 13ന് സുപ്രീംകോടതി ഇടക്കാല നിർദേശങ്ങൾ നൽകിയത്. ചീഫ് ജസ്റ്റിസ് സൂര്യകാന്ത്, ജസ്റ്റിസ് ജോയ്മല്യ ബാഗ്ചി, ജസ്റ്റിസ് വി. മോഹന എന്നിവരടങ്ങിയ ബെഞ്ചാണ് കേസ് പരിഗണിച്ചത്. സാധാരണ ഹർജിക്കാരനും എതിർകക്ഷിയുമുള്ള കേസല്ലിത്. കോടതിയെ സഹായിക്കാൻ മുതിർന്ന അഭിഭാഷകൻ ഗോപാൽ ശങ്കരനാരായണൻ അമിക്കസ് ക്യൂറിയായി ഹാജരായി.

കേസുകളുടെ എണ്ണവും തീർപ്പാക്കൽ വേഗവും രണ്ടാഴ്ചയ്ക്കകം അറിയിക്കണം

ദേശീയ ഉപഭോക്തൃ തർക്കപരിഹാര കമ്മിഷനിൽ ആകെ എത്ര കേസുകൾ കെട്ടിക്കിടക്കുന്നു, കമ്മിഷന്റെ അംഗബലം എത്രയാണ്, ശരാശരി എത്ര കേസുകൾ തീർപ്പാക്കുന്നു, മുഴുവൻ കുടിശ്ശികയും തീർക്കാൻ എത്ര സമയം വേണ്ടിവരും എന്നീ വിവരങ്ങൾ അധ്യക്ഷൻ നൽകണം. റിപ്പോർട്ട് രണ്ടാഴ്ചയ്ക്കകം സമർപ്പിക്കണമെന്നാണ് നിർദേശം.

സംസ്ഥാന കമ്മിഷനുകളുടെ കണക്ക് പ്രത്യേകം സമർപ്പിക്കും

സംസ്ഥാന ഉപഭോക്തൃ കമ്മിഷനുകളിലെ കെട്ടിക്കിടക്കുന്ന കേസുകളുടെ വിവരങ്ങൾ പ്രത്യേകം നൽകണം. കണക്കുകൾ ശേഖരിക്കാൻ അതത് സംസ്ഥാന സർക്കാരുകളുടെ ഉപഭോക്തൃകാര്യ വകുപ്പുകൾ സഹായിക്കണം. ഓരോ സംസ്ഥാന കമ്മിഷൻ അധ്യക്ഷനും തങ്ങളുടെ കീഴിലുള്ള ജില്ലാ കമ്മിഷനുകളുടെ കഴിഞ്ഞ മൂന്നു വർഷത്തെ പ്രവർത്തനം വിലയിരുത്തണമെന്നും കോടതി നിർദേശിച്ചു.

വർഷങ്ങളോളം വാദം കേൾക്കാത്തത് ഗുരുതരമെന്ന് ബെഞ്ച്

2019ൽ നൽകിയ ഒരു ഉപഭോക്തൃ കേസ് 2022ൽ ഒരിക്കൽ മാത്രം പട്ടികയിലെത്തിയെന്നും 2026 മധ്യമായിട്ടും അടുത്ത തീയതി ലഭിച്ചില്ലെന്നുമുള്ള വാർത്ത ബെഞ്ച് ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. വർഷങ്ങളോളം വാദം കേൾക്കാത്ത സാഹചര്യം അസ്വസ്ഥപ്പെടുത്തുന്നതാണെന്ന് ചീഫ് ജസ്റ്റിസ് പറഞ്ഞു. ജില്ലാ കമ്മിഷനുകളിൽ പരാതിയുടെ സ്വഭാവവും കാര്യകാരണങ്ങളും വിലയിരുത്തുന്നതിൽ നിലവാരപ്രശ്നമുണ്ടെന്നും നിരീക്ഷിച്ചു.

അംഗബലം കൂട്ടലും സർക്യൂട്ട് ബെഞ്ചുകളും പരിഗണനയിൽ

ദേശീയ കമ്മിഷന്റെ അംഗബലം കൂട്ടുന്നതും കൂടുതൽ പരാതികളുള്ള സ്ഥലങ്ങളിൽ സർക്യൂട്ട് ബെഞ്ചുകൾ തുടങ്ങുന്നതും കുടിശ്ശിക കുറയ്ക്കാനുള്ള വഴികളായി ചീഫ് ജസ്റ്റിസ് മുന്നോട്ടുവച്ചു. എന്നാൽ ഇവ നടപ്പാക്കാൻ കോടതി ഇപ്പോൾ ഉത്തരവിട്ടിട്ടില്ല. ലഭിക്കുന്ന കണക്കുകളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ പിന്നീട് പരിഗണിക്കാവുന്ന സാധ്യതകൾ മാത്രമാണിത്.

സൗകര്യമില്ലാതെ പ്രവർത്തനം വിലയിരുത്താനാവില്ലെന്ന് കോടതി

നിയമനങ്ങൾക്കൊപ്പം ഉത്തരവാദിത്വവും പ്രവർത്തനവിലയിരുത്തലും വേണമെന്ന് കോടതി വ്യക്തമാക്കി. വിരമിച്ച ജഡ്ജിമാരുടെ പുനരധിവാസ കേന്ദ്രങ്ങളായി കമ്മിഷനുകൾ മാറുന്നത് അംഗീകരിക്കാനാവില്ലെന്നും പറഞ്ഞു. അതേസമയം ജീവനക്കാരും അടിസ്ഥാനസൗകര്യങ്ങളും ഇല്ലാതെ അംഗങ്ങളിൽ അമിതസമ്മർദം ചെലുത്തരുത്. ചില കമ്മിഷൻ കെട്ടിടങ്ങളിൽ വനിതാ ശൗചാലയംപോലും ഇല്ലെന്ന് അമിക്കസ് ക്യൂറി അറിയിച്ചു.

അന്തിമവിധിയില്ല; റിപ്പോർട്ടിനുശേഷം തുടർപരിശോധന

കേസ് അന്തിമമായി തീർപ്പാക്കിയിട്ടില്ല. ദേശീയ, സംസ്ഥാന, ജില്ലാ കമ്മിഷനുകളുടെ കണക്കുകളും പ്രവർത്തനവിലയിരുത്തലും ലഭിച്ചശേഷമാണ് തുടർനടപടി. അതിനാൽ അംഗബലം കൂട്ടുന്നതിലോ സർക്യൂട്ട് ബെഞ്ചുകൾ സ്ഥാപിക്കുന്നതിലോ ഇപ്പോൾ അന്തിമ തീരുമാനമില്ല.

രാജ്യവ്യാപക പ്രവർത്തനവിലയിരുത്തലിന് തുടക്കമാകുന്ന നിർദേശം

ഇത് ഉപഭോക്തൃനിയമത്തിൽ പുതിയ അവകാശമോ നിയമമാനദണ്ഡമോ പ്രഖ്യാപിക്കുന്ന അന്തിമവിധിയല്ല. രാജ്യത്തെ കമ്മിഷനുകളുടെ പ്രവർത്തനം കണക്കുകളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ പരിശോധിക്കുന്ന ജുഡീഷ്യൽ നടപടിയാണിത്. ഉപഭോക്താക്കൾക്ക് വേഗത്തിൽ പരിഹാരം ലഭിക്കണമെന്ന സാമൂഹിക ലക്ഷ്യവും കമ്മിഷനുകളിൽ ഉത്തരവാദിത്വം ഉറപ്പാക്കേണ്ട ജുഡീഷ്യൽ ആവശ്യവും നിർദേശങ്ങളിൽ വ്യക്തമാണ്.