25 ജൂലായ് 2026

ഒരു രാഷ്ട്രീയ നേതാവിന്റെ ഉയർച്ച പലപ്പോഴും ജനക്കൂട്ടം കാണും. എന്നാൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ വീഴ്ച തുടങ്ങുന്ന നിമിഷം പലർക്കും കാണാൻ കഴിയില്ല. അത് പതുക്കെ സംഭവിക്കും. അധികാരത്തിന്റെ ഇടനാഴികളിൽ ആദ്യം വിശ്വാസം കുറയും. പിന്നെ ചോദ്യങ്ങൾ ഉയരും. ഒടുവിൽ ഒരു സംഭവമാണ് വർഷങ്ങളായി പടുത്തുയർത്തിയ രാഷ്ട്രീയ പ്രതിച്ഛായയെ തകർത്തുകളയുക.

ധർമേന്ദ്ര പ്രധാന് സംഭവിച്ചതും അതുതന്നെയാണ്.

വർഷങ്ങളായി ബിജെപിയുടെ ഏറ്റവും വിശ്വസ്ത സംഘാടകരിൽ ഒരാളായി കണക്കാക്കപ്പെട്ട നേതാവ്. തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ ജയിപ്പിക്കുന്ന തന്ത്രജ്ഞൻ. ഒഡീഷയിൽ ബിജെപിയെ വളർത്തിയെടുത്ത മുഖം. കേന്ദ്രസർക്കാരിലെ പ്രധാന മന്ത്രാലയങ്ങൾ കൈകാര്യം ചെയ്ത നേതാവ്. എന്നാൽ ഒടുവിൽ ഒരു പരീക്ഷാ ചോദ്യപേപ്പർ ചോർച്ചയാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയ ജീവിതത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ പ്രതിസന്ധിക്ക് കാരണമായത്.

രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ ക്ലാസ് മുറിയിൽ വളർന്ന വിദ്യാർത്ഥി

ധർമേന്ദ്ര പ്രധാൻ പെട്ടെന്ന് ദേശീയ രാഷ്ട്രീയത്തിലേക്ക് എത്തിയ നേതാവല്ല.

ഒഡീഷയിലെ വിദ്യാർത്ഥി രാഷ്ട്രീയത്തിലൂടെയായിരുന്നു തുടക്കം. എബിവിപി പ്രവർത്തകനായി സംഘടനാ പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ സജീവമായി. ജനക്കൂട്ടത്തിനുമുന്നിൽ പ്രസംഗിക്കുന്നതിനേക്കാൾ സംഘടന കെട്ടിപ്പടുക്കുന്നതിലായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റെ കഴിവ്.

ബിജെപി നേതൃത്വവും അത് വളരെ വേഗം തിരിച്ചറിഞ്ഞു.

യുവമോർച്ചയുടെ ദേശീയ അധ്യക്ഷൻ, ദേശീയ സെക്രട്ടറി, വിവിധ സംസ്ഥാനങ്ങളുടെ തെരഞ്ഞെടുപ്പ് ചുമതലക്കാരൻ, ജനറൽ സെക്രട്ടറി എന്നിങ്ങനെ ഓരോ പടിയും കയറിക്കൊണ്ടാണ് അദ്ദേഹം ദേശീയ നേതൃത്വത്തിന്റെ വിശ്വാസം നേടിയത്.

മോദി-ഷാ നേതൃത്വത്തിന്റെ വിശ്വസ്തൻ

ബിജെപിയിൽ എല്ലാവരും ജനപ്രിയ നേതാക്കളാകണമെന്നില്ല.

• ചിലർ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ജയിപ്പിക്കും.
• ചിലർ പാർട്ടി വളർത്തും.
• ചിലർ പ്രശ്നങ്ങൾ പരിഹരിക്കും.

ധർമേന്ദ്ര പ്രധാൻ മൂന്നാമത്തെ വിഭാഗത്തിലായിരുന്നു.

ബുദ്ധിമുട്ടുള്ള സംസ്ഥാനങ്ങളുടെ ചുമതല അദ്ദേഹത്തിന് നൽകാറുണ്ടായിരുന്നു. പാർട്ടിക്ക് സംഘടനാ ദൗർബല്യമുള്ള മേഖലകളിൽ പ്രവർത്തകരെ ഏകോപിപ്പിക്കാനും പ്രാദേശിക നേതാക്കളെ ഒരുമിപ്പിക്കാനും തിരഞ്ഞെടുപ്പ് യന്ത്രത്തെ ശക്തിപ്പെടുത്താനുമുള്ള കഴിവാണ് അദ്ദേഹത്തെ നേതൃത്വത്തിന്റെ വിശ്വസ്തനാക്കിയത്.

അതുകൊണ്ടാണ് മന്ത്രിസഭയിലും അദ്ദേഹത്തിന് തുടർച്ചയായി പ്രധാന വകുപ്പുകൾ ലഭിച്ചത്. പെട്രോളിയം, സ്റ്റീൽ, നൈപുണ്യ വികസനം, പിന്നീട് വിദ്യാഭ്യാസം. ഓരോ സ്ഥാനക്കയറ്റവും അദ്ദേഹത്തോടുള്ള വിശ്വാസത്തിന്റെ തെളിവായിരുന്നു.

ഒഡീഷയിൽ ബിജെപിയുടെ വളർച്ചയുടെ മുഖം

ഒരു കാലത്ത് ഒഡീഷയിൽ ബിജെപി മൂന്നാം ശക്തിയായിരുന്നു.

അവിടെ പാർട്ടിയെ ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നതിൽ ധർമേന്ദ്ര പ്രധാൻ നിർണായക പങ്കുവഹിച്ചു. പ്രാദേശിക നേതാക്കളെ വളർത്തുക, പ്രവർത്തകരെ സജീവമാക്കുക, കേന്ദ്രനേതൃത്വവുമായി സംസ്ഥാന ഘടകത്തെ ബന്ധിപ്പിക്കുക തുടങ്ങിയ കാര്യങ്ങളിൽ അദ്ദേഹം നടത്തിയ ഇടപെടലുകളാണ് ബിജെപിക്ക് ഒഡീഷയിൽ ശക്തമായ അടിത്തറ ഒരുക്കാൻ സഹായിച്ചതെന്ന് പാർട്ടിക്കുള്ളിൽ തന്നെ വിലയിരുത്തപ്പെടുന്നു.

പക്ഷേ വിദ്യാഭ്യാസ മന്ത്രാലയം അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഏറ്റവും കഠിനമായ പരീക്ഷയായി

പെട്രോളിയം മന്ത്രാലയത്തിൽ തീരുമാനങ്ങൾ സാമ്പത്തിക കണക്കുകളെ ആശ്രയിച്ചായിരുന്നു.

വിദ്യാഭ്യാസ മന്ത്രാലയത്തിൽ തീരുമാനങ്ങൾ കോടിക്കണക്കിന് വിദ്യാർത്ഥികളുടെ ഭാവിയെ നേരിട്ട് ബാധിക്കുന്നവയായിരുന്നു.

അവിടെയാണ് സ്ഥിതി മാറിയത്.

നീറ്റ് ഉൾപ്പെടെ ദേശീയ പ്രവേശന പരീക്ഷകളുടെ വിശ്വാസ്യത ചോദ്യം ചെയ്യപ്പെടാൻ തുടങ്ങി. ചോദ്യപേപ്പർ ചോർച്ചകൾ ആവർത്തിച്ചു. ദേശീയ ടെസ്റ്റിംഗ് ഏജൻസിയുടെ പ്രവർത്തനം വിമർശനവിധേയമായി. വിദ്യാർത്ഥികളുടെ പ്രതിഷേധം രാജ്യവ്യാപകമായി ശക്തിപ്പെട്ടു. പരീക്ഷ എഴുതിയ ലക്ഷക്കണക്കിന് വിദ്യാർത്ഥികൾക്ക് സ്വന്തം ഭാവിയെക്കുറിച്ച് തന്നെ അനിശ്ചിതത്വം അനുഭവിക്കേണ്ടി വന്നു.

ഒരു ചോർന്ന ചോദ്യപേപ്പർ രാഷ്ട്രീയ പ്രതിസന്ധിയായി മാറിയപ്പോൾ

സാധാരണയായി ഒരു ഭരണപരമായ വീഴ്ച ഉദ്യോഗസ്ഥരുടെ തലത്തിലാണ് അവസാനിക്കാറ്.

എന്നാൽ നീറ്റ് വിവാദം അങ്ങനെ ആയിരുന്നില്ല.

ഇത് വിദ്യാഭ്യാസ സംവിധാനത്തോടുള്ള വിശ്വാസത്തിന്റെ പ്രതിസന്ധിയായി മാറി.

വിദ്യാർത്ഥികൾ തെരുവിലിറങ്ങി.

പ്രതിപക്ഷം ആക്രമണം ശക്തമാക്കി.

സാമൂഹിക മാധ്യമങ്ങളിൽ പ്രതിഷേധം വ്യാപിച്ചു.

വിദ്യാഭ്യാസ മന്ത്രാലയം വിശദീകരണങ്ങൾ നൽകിയെങ്കിലും ജനങ്ങളുടെ വിശ്വാസം തിരികെ നേടാൻ കഴിഞ്ഞില്ല. ഒടുവിൽ രാഷ്ട്രീയ ഉത്തരവാദിത്വം ഏറ്റെടുത്ത് ധർമേന്ദ്ര പ്രധാൻ രാജിവെക്കേണ്ട സാഹചര്യം രൂപപ്പെട്ടു.

അദ്ദേഹം പരാജയപ്പെട്ടത് ഭരണത്തിലോ, രാഷ്ട്രീയത്തിലോ?

ഇതാണ് ഇപ്പോൾ ഉയരുന്ന ഏറ്റവും വലിയ ചോദ്യം.

നീറ്റ് പരീക്ഷയുടെ എല്ലാ ഘട്ടങ്ങളും ഒരു മന്ത്രി നേരിട്ട് നിയന്ത്രിക്കുന്നില്ല.

എന്നാൽ ജനാധിപത്യത്തിൽ പൊതുജനങ്ങൾക്ക് മുന്നിൽ ഉത്തരവാദിത്വം മന്ത്രിക്കാണ്.

സംവിധാനം പരാജയപ്പെട്ടാൽ ആദ്യം ചോദ്യം ചെയ്യപ്പെടുന്നത് അതിന്റെ രാഷ്ട്രീയ തലവനെയാണ്.

അതുകൊണ്ടുതന്നെ ഭരണപരമായ വീഴ്ച രാഷ്ട്രീയ ബാധ്യതയായി മാറി.

ഇനി ധർമേന്ദ്ര പ്രധാൻ എന്ത്?

ഒരു രാജി രാഷ്ട്രീയജീവിതത്തിന്റെ അവസാനമാകണമെന്നില്ല.

ഇന്ത്യൻ രാഷ്ട്രീയത്തിൽ പല നേതാക്കളും വലിയ തിരിച്ചടികൾക്ക് ശേഷം വീണ്ടും ശക്തമായി തിരിച്ചുവന്നിട്ടുണ്ട്.

ധർമേന്ദ്ര പ്രധാനും പാർട്ടിക്കുള്ളിൽ ഇപ്പോഴും സംഘടനാ പരിചയമുള്ള നേതാവായി വിലയിരുത്തപ്പെടുന്നു. തിരഞ്ഞെടുപ്പ് മാനേജ്മെന്റ്, സംഘടനാ ചുമതലകൾ, സംസ്ഥാന രാഷ്ട്രീയത്തിലെ ഇടപെടലുകൾ എന്നിവയിൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ അനുഭവം ബിജെപിക്ക് ഇപ്പോഴും പ്രയോജനപ്പെടാം.

എന്നാൽ മന്ത്രിസഭയിലേക്കുള്ള മടങ്ങിവരവ് എപ്പോൾ, എങ്ങനെ എന്നത് ഒരു കാര്യത്തിലാണ് ആശ്രയിക്കുന്നത്. ഈ വിവാദത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയ ആഘാതം എത്ര വേഗത്തിൽ മങ്ങിപ്പോകുന്നു എന്നതിലും പാർട്ടി നേതൃത്വം അദ്ദേഹത്തിലേക്കുള്ള വിശ്വാസം എത്രമാത്രം നിലനിർത്തുന്നു എന്നതിലും.

രാഷ്ട്രീയത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ പാഠം

ധർമേന്ദ്ര പ്രധാൻ അധികാരം നഷ്ടപ്പെട്ടതല്ല ഈ കഥയുടെ കേന്ദ്രം.

വർഷങ്ങളായി സംഘാടന മികവുകൊണ്ട് ഉയർന്ന ഒരു നേതാവിനെ, വിദ്യാഭ്യാസ സംവിധാനത്തിലെ വിശ്വാസ പ്രതിസന്ധി എങ്ങനെ തളർത്തി എന്നതാണ് യഥാർഥ കഥ.

രാഷ്ട്രീയത്തിൽ വിജയങ്ങൾ പലരും ഓർക്കും. പക്ഷേ ഒരു നേതാവിന്റെ ഭാവി പലപ്പോഴും അദ്ദേഹം ചെയ്ത ഏറ്റവും മികച്ച പ്രവർത്തനങ്ങൾ തീരുമാനിക്കില്ല. ഒരൊറ്റ വലിയ പ്രതിസന്ധിയെ എങ്ങനെ കൈകാര്യം ചെയ്തു എന്നതാണ് തീരുമാനിക്കുക.

ധർമേന്ദ്ര പ്രധാന് ഇപ്പോൾ മുന്നിലുള്ള ഏറ്റവും വലിയ വെല്ലുവിളി കസേര തിരികെ നേടുക മാത്രമല്ല. വർഷങ്ങളായി സമ്പാദിച്ച വിശ്വാസം തിരിച്ചുപിടിക്കുകയാണ്. അതാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയ ജീവിതത്തിലെ അടുത്ത പരീക്ഷ.