ലോസ് ആഞ്ചലസിൽ തുറന്ന ഡാറ്റാലാൻഡ് ചോദിക്കുന്നത് ഒരു വലിയ ചോദ്യം. ചിത്രം വരയ്ക്കുന്നത് യന്ത്രമാണോ, അതോ മനുഷ്യന്റെ ഭാവനയോ?
ഒരു പെയിന്റിങ്ങിന്റെ മുന്നിൽ നിൽക്കുമ്പോൾ നമ്മൾ സാധാരണ എന്താണ് നോക്കുന്നത്?
അതിനപ്പുറം, ആ ചിത്രം നമ്മളിൽ എന്ത് വികാരമാണ് ഉണർത്തുന്നത് എന്നതാണ് യഥാർഥ കലാനുഭവം.
പക്ഷേ, ആ ചിത്രം ഒരു മനുഷ്യൻ വരച്ചതല്ലെന്നും അത് കൃത്രിമബുദ്ധി സൃഷ്ടിച്ചതാണെന്നും പറഞ്ഞാൽ?
അവിടെത്തന്നെ പലരും പിന്നോട്ടു മാറും.
“ഇത് യഥാർഥ കലയല്ല.”
“യന്ത്രം വരച്ച ചിത്രത്തിന് ആത്മാവില്ല.”
ഇതാണ് ഇന്ന് എഐ ചിത്രങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള ഏറ്റവും വലിയ വിമർശനം.
അപ്പോൾ ഒരു മ്യൂസിയത്തിന് ഈ ധാരണ മാറ്റാനാകുമോ?
ലോസ് ആഞ്ചലസിൽ ജൂൺ 20-ന് പൊതുജനങ്ങൾക്കായി തുറന്ന ഡാറ്റാലാൻഡ് എന്ന ലോകത്തിലെ ആദ്യ എഐ ആർട്സ് മ്യൂസിയം അതിന് മറുപടി കണ്ടെത്താനുള്ള ശ്രമത്തിലാണ്.
ഇത് ചിത്രങ്ങളുടെ മ്യൂസിയമല്ല, അനുഭവങ്ങളുടെ മ്യൂസിയമാണ്
ഡാറ്റാലാൻഡിൽ ചുമരിൽ ഫ്രെയിം ചെയ്ത ചിത്രങ്ങൾ കുറവാണ്.
പകരം നിങ്ങളാണ് ചിത്രത്തിനുള്ളിലേക്ക് നടക്കുന്നത്.
ചുറ്റും മാറിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്ന കാടുകൾ.
ആയിരക്കണക്കിന് വെളിച്ചരേഖകൾ.
ഇലകളുടെ ശബ്ദം.
മഴയുടെ ഗന്ധം.
നിങ്ങളുടെ ചലനത്തിനനുസരിച്ച് മാറുന്ന ദൃശ്യങ്ങൾ.
ഇവിടെ പ്രേക്ഷകൻ ഒരു കാണിക്കാരനല്ല.
കലാസൃഷ്ടിയുടെ ഭാഗമാണ്.
മ്യൂസിയത്തിന്റെ ആദ്യ പ്രദർശനമായ “മഷീൻ ഡ്രീംസ്: റെയിൻഫോറസ്റ്റ്” ആമസോൺ മഴക്കാടുകളുടെ ഡാറ്റയെ അടിസ്ഥാനമാക്കി നിരന്തരം മാറിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്ന ദൃശ്യലോകം സൃഷ്ടിക്കുന്നു. സന്ദർശകരുടെ ചലനവും ചില ഇൻസ്റ്റലേഷനുകളിൽ ബയോമെട്രിക് വിവരങ്ങളും അനുഭവത്തെ സ്വാധീനിക്കുന്നു. അതിനാൽ ഒരേ കലാസൃഷ്ടി രണ്ടുപേർക്കും ഒരേപോലെ അനുഭവപ്പെടണമെന്നില്ല.
എഐ ചിത്രം വരയ്ക്കുമോ, അതോ മനുഷ്യനാണോ വരയ്ക്കുന്നത്?
ഇവിടെയാണ് ഏറ്റവും വലിയ തെറ്റിദ്ധാരണ.
പലരും കരുതുന്നത്, ഒരു വാചകം എഴുതിയാൽ എഐ ചിത്രം ഉണ്ടാക്കും എന്നതാണ്.
ഡാറ്റാലാൻഡിന്റെ സ്രഷ്ടാവായ റഫിക് അനഡോൾ പറയുന്നത് അതിനേക്കാൾ വ്യത്യസ്തമാണ്.
അദ്ദേഹത്തിന്റെ അഭിപ്രായത്തിൽ എഐ ഒരു പെയിന്റ് ബ്രഷ് പോലെയാണ്.
ബ്രഷ് ചിത്രം വരയ്ക്കുന്നില്ല.
ചിത്രകാരനാണ് വരയ്ക്കുന്നത്.
അതുപോലെ എഐ ഒരു ഉപകരണമാണ്.
ഏത് ഡാറ്റയാണ് ഉപയോഗിക്കേണ്ടത്?
ഏത് ആശയമാണ് അവതരിപ്പിക്കേണ്ടത്?
ഏത് നിറവും ചലനവും സംഗീതവുമാണ് ചേർക്കേണ്ടത്?
എന്ത് വികാരമാണ് പ്രേക്ഷകനിൽ ഉണർത്തേണ്ടത്?
ഇതെല്ലാം തീരുമാനിക്കുന്നത് മനുഷ്യനാണ്. എഐ ആ ചിന്തയെ പുതിയ രൂപത്തിലേക്ക് മാറ്റാൻ സഹായിക്കുന്ന മാധ്യമം മാത്രമാണെന്നാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ നിലപാട്.
സൃഷ്ടിപരത എവിടെയാണ് ജനിക്കുന്നത്?
ഒരു ക്യാമറ വാങ്ങിയതുകൊണ്ട് എല്ലാവരും ഫോട്ടോഗ്രാഫർമാരാകില്ല.
അതുപോലെ ബ്രഷ് വാങ്ങിയതുകൊണ്ട് എല്ലാവരും ചിത്രകാരന്മാരുമാകില്ല.
എഐക്കും അതുതന്നെയാണ് ബാധകം.
ഒരേ നിർദേശം നൂറുപേർ എഐയ്ക്ക് നൽകിയാൽ നൂറ് ചിത്രങ്ങൾ ഉണ്ടാകാം.
പക്ഷേ ലോകത്തെ അത്ഭുതപ്പെടുത്തുന്ന കലാസൃഷ്ടി ഉണ്ടാകുന്നത് എപ്പോഴാണ്?
ആ നൂറിൽ ഒരാൾക്ക് മാത്രം തോന്നുന്ന ആശയം എഐയുടെ സഹായത്തോടെ രൂപം കൊടുക്കുമ്പോൾ.
അതുകൊണ്ടാണ് പല കലാചരിത്ര ഗവേഷകരും എഐയെ പുതിയ കലാമാധ്യമം എന്നാണ് വിശേഷിപ്പിക്കുന്നത്. അത് മനുഷ്യന്റെ സൃഷ്ടിപരതയെ മാറ്റിസ്ഥാപിക്കുന്നതല്ല, മറിച്ച് വികസിപ്പിക്കുന്ന ഒരു ഉപകരണമാണെന്നാണ് അവരുടെ വിലയിരുത്തൽ.
ഡാറ്റയാണ് പുതിയ നിറക്കൂട്ട്
റഫിക് അനഡോളിന്റെ സ്റ്റുഡിയോ ഉപയോഗിക്കുന്ന ലാർജ് നേച്ചർ മോഡൽ എന്ന എഐ സംവിധാനത്തിന് സാധാരണ ഇന്റർനെറ്റിൽ നിന്ന് ചിത്രങ്ങൾ വാരിക്കൂട്ടിയല്ല പരിശീലനം നൽകിയത്.
സ്മിത്ത്സോണിയൻ ഉൾപ്പെടെയുള്ള സ്ഥാപനങ്ങളിൽ നിന്ന് അനുമതിയോടെ ശേഖരിച്ച പ്രകൃതി ഡാറ്റയാണ് ഇതിനായി ഉപയോഗിച്ചത്.
അഞ്ച് പെറ്റാബൈറ്റിലധികം വിവരങ്ങൾ.
സസ്യങ്ങൾ.
പക്ഷികൾ.
മഴക്കാടുകൾ.
ജൈവവൈവിധ്യം.
അവയെല്ലാം ചേർന്നാണ് പുതിയ ദൃശ്യലോകം സൃഷ്ടിക്കുന്നത്.
വിമർശനം അവസാനിച്ചിട്ടില്ല
ഡാറ്റാലാൻഡ് തുറന്നതോടെ എഐ കലയെ എല്ലാവരും അംഗീകരിച്ചു എന്നല്ല.
പല കലാനിരൂപകരും ഇപ്പോഴും ചോദിക്കുന്നു.
വികാരം അനുഭവിക്കുന്നത് പ്രേക്ഷകനാണ്.
എഐക്കല്ല.
അപ്പോൾ കലാകാരൻ ആരാണ്?
യന്ത്രമോ?
അതിന് നിർദേശം നൽകിയ മനുഷ്യനോ?
ചിലർക്ക് ഡാറ്റാലാൻഡ് അത്ഭുതാനുഭവമാണ്.
മറ്റുചിലർക്ക് അത് സാങ്കേതികവിദ്യയുടെ പ്രകടനം മാത്രമാണ്.
കലയുടെ അളവുകോൽ വികാരമാണെങ്കിൽ, എഐയ്ക്ക് അതുണ്ടോ എന്ന ചോദ്യത്തിന് ഇന്നും ഏകകണ്ഠമായ മറുപടിയില്ല.
മ്യൂസിയം മാറ്റുന്നത് എഐയെയല്ല, നമ്മുടെ കാഴ്ചപ്പാടിനെ
ഡാറ്റാലാൻഡിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ വിജയം എഐ ചിത്രം മഹത്തായ കലയാണെന്ന് തെളിയിക്കുന്നതിലായിരിക്കണമെന്നില്ല.
പകരം ഒരു ചോദ്യം ചോദിക്കാൻ നമ്മെ നിർബന്ധിതരാക്കുന്നതിലാണ്.
കലയുടെ മൂല്യം നിർണയിക്കുന്നത് ചിത്രം വരച്ച കൈയാണോ?
അല്ലെങ്കിൽ ചിത്രം കണ്ട ശേഷം നമ്മുടെ മനസ്സിൽ ജനിക്കുന്ന വികാരമാണോ?
ഒരുകാലത്ത് ഫോട്ടോഗ്രാഫിയെയും കല എന്ന നിലയിൽ പലരും അംഗീകരിച്ചിരുന്നില്ല.
സിനിമയെയും ഡിജിറ്റൽ കലയെയും സംശയത്തോടെ കണ്ടിരുന്നു.
ഇന്ന് അതെല്ലാം കലയുടെ ഭാഗമായി മാറിയിരിക്കുന്നു.
എഐയും അതേ വഴിയിലാണോ?
അതിനുള്ള അന്തിമ ഉത്തരമറിയാൻ ഇനിയും സമയമെടുക്കും.
പക്ഷേ ലോസ് ആഞ്ചലസിലെ ഡാറ്റാലാൻഡ് ഇതിനകം ഒരു കാര്യം തെളിയിച്ചിട്ടുണ്ട്.
എഐ ചിത്രങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള ചർച്ച ഇനി കമ്പ്യൂട്ടർ സ്ക്രീനിൽ മാത്രം ഒതുങ്ങുന്നില്ല. അത് മ്യൂസിയങ്ങളിലേക്കും കലാലോകത്തിലേക്കും മനുഷ്യന്റെ ഭാവനയെക്കുറിച്ചുള്ള ഏറ്റവും വലിയ സംവാദങ്ങളിലേക്കും കടന്നിരിക്കുകയാണ്.
