പതിനാറ് വർഷം മുമ്പ് നടന്ന ഒരു സ്വത്ത് ലേലം സുപ്രീംകോടതി റദ്ദാക്കിയിരിക്കുകയാണ്. കാരണം കോടികളുടെ തട്ടിപ്പോ, ലേലക്കൃത്രിമമോ, ബാങ്ക് ഉദ്യോഗസ്ഥരുടെ അഴിമതിയോ അല്ല. മറിച്ച്, ലേലത്തിൽ വിജയിച്ച വ്യക്തി നിയമം അനുവദിച്ച സമയത്തിനുള്ളിൽ പണം പൂർണമായി അടച്ചില്ല എന്നതാണ്.

സർഫാസി (SARFAESI) നിയമപ്രകാരമുള്ള ലേലങ്ങളിൽ നിശ്ചയിച്ചിരിക്കുന്ന സമയപരിധികൾ നിർബന്ധമാണെന്നും, അവ ലംഘിച്ചാൽ ലേലം നിയമപരമായി നിലനിൽക്കില്ലെന്നും സുപ്രീംകോടതി വ്യക്തമാക്കി. അതിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിലാണ് 16 വർഷം പഴക്കമുള്ള ലേലവിൽപ്പന കോടതി റദ്ദാക്കിയത്.

കേസിന്റെ പശ്ചാത്തലം

വായ്പ തിരിച്ചടക്കാത്തതിനെ തുടർന്ന് ബാങ്ക് സർഫാസി നിയമപ്രകാരം പണയംവെച്ച സ്വത്ത് ലേലത്തിന് വച്ചു. ലേലത്തിൽ ഒരു വ്യക്തി വിജയിക്കുകയും നിശ്ചിത തുകയുടെ 25 ശതമാനം അടയ്ക്കുകയും ചെയ്തു.

സർഫാസി നിയമപ്രകാരമുള്ള Security Interest (Enforcement) Rules, 2002 ലെ Rule 9(4) അനുസരിച്ച്, ശേഷിക്കുന്ന 75 ശതമാനം തുക 15 ദിവസത്തിനുള്ളിൽ അടയ്ക്കണം. എന്നാൽ ഈ കേസിൽ വിജയിച്ച ലേലക്കാരൻ ആ സമയപരിധി പാലിച്ചില്ല. ബാക്കി തുക അഞ്ച് ദിവസം വൈകിയാണ് അടച്ചത്.

എന്നിരുന്നാലും ബാങ്ക് പണം സ്വീകരിക്കുകയും പിന്നീട് വിൽപ്പന പൂർത്തിയാക്കുകയും ചെയ്തു.

തുടർന്നാണ് വായ്പക്കാരൻ കോടതിയെ സമീപിച്ചത്.

സുപ്രീംകോടതി പരിശോധിച്ച പ്രധാന ചോദ്യം

കോടതിയുടെ മുന്നിലുണ്ടായിരുന്ന പ്രധാന നിയമചോദ്യം ഇതായിരുന്നു:

സർഫാസി നിയമം നിശ്ചയിച്ച 15 ദിവസത്തെ സമയപരിധി കഴിഞ്ഞ് അടച്ച പണം ബാങ്കിന് സ്വീകരിക്കാമോ?

അല്ലെങ്കിൽ

അത്തരം സാഹചര്യത്തിൽ ലേലം സ്വമേധയാ അസാധുവാകുമോ?

സുപ്രീംകോടതി നൽകുന്ന നിയമ വ്യക്തത വരുത്തലുകൾ

സുപ്രീംകോടതി വ്യക്തമാക്കിയത് Rule 9(4) ലെ സമയപരിധി ഒരു ഔപചാരികത മാത്രമല്ല എന്നതാണ്.

ലേലത്തിൽ വിജയിച്ച വ്യക്തി ബാക്കി തുക നിശ്ചിത സമയത്തിനുള്ളിൽ അടയ്ക്കാത്ത പക്ഷം വിൽപ്പന പൂർണമാകുന്നില്ല.

നിയമം നിശ്ചയിച്ച സമയക്രമം ബാങ്കിനോ ലേല ഉദ്യോഗസ്ഥനോ സ്വന്തം ഇഷ്ടപ്രകാരം മാറ്റാനാവില്ലെന്നും കോടതി പറഞ്ഞു.

അഞ്ച് ദിവസത്തെ വൈകിപ്പിക്കൽ എന്തുകൊണ്ട് ഇത്ര ഗൗരവമായി?

പലർക്കും ഇത് സാങ്കേതികമായ ഒരു പിഴവായി തോന്നാം.

എന്നാൽ സുപ്രീംകോടതിയുടെ കാഴ്ചപ്പാട് വ്യത്യസ്തമായിരുന്നു.

കോടതി പറഞ്ഞു:

സർഫാസി നിയമം ബാങ്കുകൾക്ക് അസാധാരണ അധികാരങ്ങൾ നൽകുന്നു.

സാധാരണ സിവിൽ കോടതിയിൽ പോകാതെ തന്നെ ബാങ്കുകൾക്ക് സ്വത്ത് പിടിച്ചെടുക്കാനും വിൽക്കാനും കഴിയുന്നു.

ഇത്രയും വലിയ അധികാരം നൽകിയിരിക്കുന്നതിനാൽ, നിയമം നിർദേശിക്കുന്ന നടപടിക്രമങ്ങൾ കൃത്യമായി പാലിക്കേണ്ടത് നിർബന്ധമാണ്.

അതിൽ ഇളവ് അനുവദിച്ചാൽ വായ്പക്കാരന്റെ അവകാശങ്ങൾ അപകടത്തിലാകും.

വായ്പക്കാരന്റെ അവകാശം എങ്ങനെ തിരിച്ചുവന്നു?

കോടതി കണ്ടെത്തിയത്, നിയമാനുസൃതമായ വിൽപ്പന ഒരിക്കലും പൂർത്തിയായിട്ടില്ല എന്നതാണ്.

കാരണം ലേലക്കാരൻ സമയപരിധി ലംഘിച്ചു.

അതിനാൽ വിൽപ്പന നിയമപരമായി സാധുവാകുന്നില്ല.

വിൽപ്പന സാധുവല്ലെങ്കിൽ വായ്പക്കാരന്റെ “Right of Redemption” അഥവാ കടം തീർത്ത് സ്വത്ത് തിരിച്ചുപിടിക്കാനുള്ള അവകാശം നഷ്ടപ്പെടുന്നില്ലെന്നും കോടതി വ്യക്തമാക്കി

Rule 9(4), Security Interest (Enforcement) Rules, 2002

ഈ വ്യവസ്ഥ അനുസരിച്ച്:

ലേലത്തിൽ വിജയിച്ചയാൾ ആദ്യം 25% തുക അടയ്ക്കണം.
ശേഷിക്കുന്ന 75% തുക 15 ദിവസത്തിനുള്ളിൽ അടയ്ക്കണം.

ഈ സമയക്രമം ലംഘിക്കപ്പെട്ടാൽ ഗുരുതരമായ നിയമപരമായ പ്രത്യാഘാതങ്ങൾ ഉണ്ടാകുമെന്ന് കോടതി വ്യക്തമാക്കി.

SARFAESI Act, Section 13(8)

വായ്പക്കാരന് തന്റെ സ്വത്ത് തിരിച്ചുപിടിക്കാനുള്ള അവകാശവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പ്രധാന വകുപ്പ് ഇതാണ്.

സാധുവായ വിൽപ്പന പൂർത്തിയാകാത്ത സാഹചര്യത്തിൽ ഈ അവകാശം പൂർണമായും ഇല്ലാതാകില്ലെന്ന് കോടതി ചൂണ്ടിക്കാട്ടി.

16 വർഷത്തിന് ശേഷം എന്തുകൊണ്ട് ഇടപെട്ടു?

കേസിലെ ഏറ്റവും ശ്രദ്ധേയമായ ഭാഗം ഇതാണ്.

ലേലം നടന്നിട്ട് 16 വർഷം കഴിഞ്ഞിരുന്നു.

എന്നിരുന്നാലും കോടതി പറഞ്ഞത്:

നിയമവിരുദ്ധമായ ഒരു നടപടി ഏറെക്കാലം നിലനിന്നു എന്ന കാരണത്താൽ അത് നിയമപരമാകില്ല.

സമയത്തിന്റെ ദൈർഘ്യം നിയമലംഘനത്തെ സാധൂകരിക്കില്ല.

അടിസ്ഥാന നിയമലംഘനം സംഭവിച്ചിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ കോടതി അതിന് പരിഹാരം കാണേണ്ട ബാധ്യതയുണ്ടെന്നും സുപ്രീംകോടതി വ്യക്തമാക്കി.

ബാങ്കുകൾക്കും ലേലവാങ്ങുന്നവർക്കും

ഈ വിധി ബാങ്കുകൾക്കും ലേലവാങ്ങുന്നവർക്കും ഒരുപോലെ ശക്തമായ സന്ദേശമാണ് നൽകുന്നത്.

“സർഫാസി നിയമത്തിലെ സമയപരിധികൾ വെറും മാർഗനിർദേശങ്ങളല്ല; അവ നിർബന്ധിത നിയമ വ്യവസ്ഥകളാണ്.”

ബാങ്കുകൾക്ക് നടപടിക്രമങ്ങളിൽ ഇഷ്ടാനുസൃത ഇളവുകൾ അനുവദിക്കാനാവില്ല.

ലേലത്തിൽ പങ്കെടുക്കുന്നവർ നിയമം നിശ്ചയിച്ച സമയപരിധി കർശനമായി പാലിക്കണം.

അല്ലാത്തപക്ഷം, വർഷങ്ങൾക്കുശേഷവും ലേലം അസാധുവാകാൻ സാധ്യതയുണ്ടെന്ന് സുപ്രീംകോടതി വ്യക്തമാക്കിയിരിക്കുകയാണ്

ബാങ്കുകൾക്ക് അധികാരം നൽകിയിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ, അതിനൊപ്പം നിയമം നിർദേശിച്ച നിയന്ത്രണങ്ങളും കർശനമായി പാലിക്കണം.

അഞ്ച് ദിവസത്തെ വൈകിപ്പിക്കൽ ചെറിയ കാര്യമാണെന്ന് തോന്നാമെങ്കിലും, സുപ്രീംകോടതിയുടെ കാഴ്ചപ്പാടിൽ അത് നിയമം നിർദേശിച്ച സുരക്ഷാ സംവിധാനത്തിന്റെ ലംഘനമായിരുന്നു.

അതുകൊണ്ടാണ് പതിനാറ് വർഷം പഴക്കമുള്ള ലേലവിൽപ്പന പോലും കോടതി റദ്ദാക്കിയത്.