ന്യൂഡൽഹി, 2026 നവംബർ 07 –

കോൺഗ്രസ് നേതാവ് സോണിയ ഗാന്ധിയുടെ ജീവിതത്തിലെ നിർണായക അനുഭവങ്ങളും രാഷ്ട്രീയ തീരുമാനങ്ങളും വിവരിക്കുന്ന ആത്മകഥയായ ബിലോങ്ങിങ്: എ ജേർണി ഓഫ് ലവ് നവംബർ പത്തിന് പുറത്തിറങ്ങും. ഇറ്റലിയിലെ ബാല്യകാലം മുതൽ രാജീവ് ഗാന്ധിയുമായുള്ള പ്രണയം, ഇന്ത്യയിലെ കുടുംബജീവിതം, ഇന്ദിരാ ഗാന്ധിയുടെയും രാജീവ് ഗാന്ധിയുടെയും വധം, കോൺഗ്രസ് നേതൃത്വത്തിലേക്കുള്ള വരവ്, പ്രധാനമന്ത്രി സ്ഥാനം നിരസിച്ച തീരുമാനം എന്നിവയാണ് പുസ്തകത്തിലെ പ്രധാന വിഷയങ്ങൾ. ഇന്ത്യയിൽ ഹാർപ്പർകോളിൻസ് പ്രസിദ്ധീകരിക്കുന്ന ആത്മകഥയുടെ പ്രകാശനത്തിന് മുന്നോടിയായി പുസ്തകത്തിലെ ഭാഗങ്ങളും സോണിയ ഗാന്ധിയുമായി നടത്തിയ അഭിമുഖങ്ങളും പുറത്തുവന്നിട്ടുണ്ട്. മുതിർന്ന മാധ്യമപ്രവർത്തകൻ എൻ. റാമിന് നൽകിയ അഭിമുഖത്തിൽ വ്യക്തിജീവിതത്തിനൊപ്പം രാജ്യത്തെ നിലവിലെ രാഷ്ട്രീയ സാഹചര്യത്തെക്കുറിച്ചും സോണിയ ഗാന്ധി പ്രതികരിച്ചു.

തന്റെ ജീവിതത്തെക്കുറിച്ച് മറ്റുള്ളവർ നിരവധി പുസ്തകങ്ങൾ എഴുതിയിട്ടുണ്ടെന്നും സ്വന്തം കഥ പറയേണ്ട സമയം എത്തിയെന്ന് തോന്നിയതുകൊണ്ടാണ് ആത്മകഥ തയ്യാറാക്കിയതെന്നും സോണിയ ഗാന്ധി വ്യക്തമാക്കി. പത്തുവർഷത്തിലേറെ മുമ്പാണ് പുസ്തകത്തിന്റെ രചന ആരംഭിച്ചത്. എന്നാൽ അഞ്ചുവർഷം മുമ്പാണ് ഗൗരവമായി എഴുത്തിൽ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിച്ചത്. രാഷ്ട്രീയത്തെ പശ്ചാത്തലമാക്കി വ്യക്തിപരമായ ജീവിതാനുഭവങ്ങൾ അവതരിപ്പിക്കുന്ന പുസ്തകമാണിതെന്നാണ് സോണിയയുടെ വിശദീകരണം.

രാജീവ് ഗാന്ധിയുമായുള്ള പ്രണയത്തിൽ തുടങ്ങിയ ജീവിതയാത്ര

1965ൽ ഇംഗ്ലണ്ടിലെ കേംബ്രിഡ്ജിൽവെച്ചാണ് സോണിയ മൈനോയും രാജീവ് ഗാന്ധിയും പരിചയപ്പെടുന്നത്. അന്ന് സോണിയയ്ക്ക് 19 വയസ്സായിരുന്നു. ഇരുവരുടെയും പരിചയം പ്രണയമായി വളരുകയും പിന്നീട് വിവാഹത്തിലേക്ക് എത്തുകയും ചെയ്തു. രാജീവ് ഗാന്ധിയുമായുള്ള ബന്ധമാണ് സോണിയയെ ഇന്ത്യയിലേക്കും നെഹ്റു-ഗാന്ധി കുടുംബത്തിലേക്കും എത്തിച്ചത്.

ഇന്ത്യയിലെത്തിയ ആദ്യകാല അനുഭവങ്ങളും പുതിയ ഭാഷയും സംസ്കാരവും ജീവിതരീതികളും മനസ്സിലാക്കാൻ നടത്തിയ ശ്രമങ്ങളും ആത്മകഥയിൽ വിവരിക്കുന്നുണ്ട്. രാജീവിനോടുള്ള സ്നേഹം ക്രമേണ അദ്ദേഹത്തിന്റെ കുടുംബത്തോടും ഇന്ത്യയോടുമുള്ള ആഴത്തിലുള്ള ആത്മബന്ധമായി മാറിയെന്നാണ് സോണിയയുടെ വിശദീകരണം. ഇന്ത്യയെ സ്വന്തം വീടായി സ്വീകരിച്ച ജീവിതയാത്രയാണ് പുസ്തകത്തിന്റെ കേന്ദ്രപ്രമേയം.

ഇന്ദിരാ ഗാന്ധിയിൽനിന്ന് പഠിച്ച പാഠങ്ങൾ

ഇന്ദിരാ ഗാന്ധിയുമായുള്ള ബന്ധം തന്റെ ജീവിതത്തെ വലിയ രീതിയിൽ സ്വാധീനിച്ചതായി സോണിയ ഗാന്ധി ആത്മകഥയിൽ വിവരിക്കുന്നു. ഇന്ത്യയിലെ കുടുംബജീവിതത്തെയും രാഷ്ട്രീയ സാഹചര്യങ്ങളെയും അടുത്തറിയാൻ ഇന്ദിരാ ഗാന്ധിയുമായുള്ള ബന്ധം സഹായിച്ചു. നെഹ്റു-ഗാന്ധി കുടുംബത്തിനുള്ളിലെ സ്വകാര്യജീവിതവും പൊതുജീവിതവും തമ്മിലുള്ള വ്യത്യാസങ്ങളും പുസ്തകത്തിൽ പ്രതിപാദിക്കുന്നുണ്ട്.

ഇന്ദിരാ ഗാന്ധിയുടെ രാഷ്ട്രീയജീവിതവും അവർ നേരിട്ട വെല്ലുവിളികളും സോണിയയുടെ അനുഭവങ്ങളുടെ ഭാഗമാണ്. എന്നാൽ കുടുംബത്തിലെ രാഷ്ട്രീയപാരമ്പര്യം ഉണ്ടായിരുന്നിട്ടും പൊതുജീവിതത്തിലേക്ക് കടക്കാൻ തനിക്ക് ആദ്യം താൽപര്യമില്ലായിരുന്നുവെന്നാണ് സോണിയയുടെ വിശദീകരണം.

കുടുംബത്തിലെ ദുരന്തങ്ങൾ ജീവിതം മാറ്റിമറിച്ചു

സഞ്ജയ് ഗാന്ധിയുടെയും ഇന്ദിരാ ഗാന്ധിയുടെയും രാജീവ് ഗാന്ധിയുടെയും മരണങ്ങൾ സോണിയയുടെ ജീവിതത്തെ ആഴത്തിൽ ബാധിച്ച സംഭവങ്ങളാണ്. 1984ൽ ഇന്ദിരാ ഗാന്ധി വധിക്കപ്പെട്ടതും 1991ൽ രാജീവ് ഗാന്ധി കൊല്ലപ്പെട്ടതും കുടുംബത്തിന്റെ ജീവിതം മാറ്റിമറിച്ചു. ഈ ദുരന്തങ്ങൾക്കുശേഷമുള്ള വ്യക്തിപരമായ വേദനയും ഉത്തരവാദിത്തങ്ങളും ആത്മകഥയിൽ വിശദീകരിക്കുന്നുണ്ട്.

സ്വകാര്യജീവിതം സംരക്ഷിക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ചിരുന്ന സോണിയ ഗാന്ധി പിന്നീട് പൊതുജീവിതത്തിലേക്കും രാഷ്ട്രീയത്തിലേക്കും എത്തുകയായിരുന്നു. കുടുംബത്തിലെ നഷ്ടങ്ങളും കോൺഗ്രസ് പ്രവർത്തകരുടെ ആവശ്യങ്ങളും രാഷ്ട്രീയ സാഹചര്യങ്ങളും ഈ തീരുമാനത്തെ സ്വാധീനിച്ചു. വ്യക്തിപരമായ ആഗ്രഹങ്ങൾക്കും പൊതുജീവിതത്തിലെ ഉത്തരവാദിത്തങ്ങൾക്കും ഇടയിലുണ്ടായ സംഘർഷവും പുസ്തകത്തിലെ പ്രധാന വിഷയമാണ്.

രാഷ്ട്രീയത്തിൽ പ്രവേശിക്കാൻ ആദ്യം താൽപര്യമില്ലായിരുന്നു

രാഷ്ട്രീയത്തോട് തനിക്ക് ആദ്യകാലത്ത് താൽപര്യമുണ്ടായിരുന്നില്ലെന്ന് സോണിയ ഗാന്ധി ആത്മകഥയിൽ വ്യക്തമാക്കുന്നു. രാജീവ് ഗാന്ധിയുടെ മരണശേഷം കോൺഗ്രസ് നേതൃത്വം ഏറ്റെടുക്കണമെന്ന ആവശ്യം ഉയർന്നെങ്കിലും വർഷങ്ങളോളം അവർ അതിൽനിന്ന് വിട്ടുനിന്നു. പിന്നീട് 1998ലാണ് കോൺഗ്രസ് അധ്യക്ഷസ്ഥാനം ഏറ്റെടുത്തത്.

പാർട്ടിയുടെ നേതൃത്വം ഏറ്റെടുക്കാനുള്ള തീരുമാനത്തിന് പിന്നിലെ വ്യക്തിപരമായ ആശങ്കകളും രാഷ്ട്രീയ സാഹചര്യങ്ങളും പുസ്തകത്തിൽ വിവരിക്കുന്നുണ്ട്. കോൺഗ്രസിനെ നയിക്കേണ്ട ഉത്തരവാദിത്തം ഏറ്റെടുക്കുന്നത് എളുപ്പമായിരുന്നില്ലെന്നും എന്നാൽ ആ സാഹചര്യത്തിൽ അതിൽനിന്ന് മാറിനിൽക്കാൻ കഴിയില്ലെന്ന് തിരിച്ചറിഞ്ഞുവെന്നുമാണ് സോണിയയുടെ വിശദീകരണം.

വിദേശജന്മത്തെച്ചൊല്ലിയ വിവാദം വേദനിപ്പിച്ചു

1999ൽ കോൺഗ്രസിനുള്ളിൽ സോണിയ ഗാന്ധിയുടെ വിദേശജന്മത്തെക്കുറിച്ച് ഉയർന്ന വിമർശനങ്ങളും ആത്മകഥയിൽ ഉൾപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. ശരദ് പവാർ ഉൾപ്പെടെയുള്ള നേതാക്കൾ വിദേശത്ത് ജനിച്ച വ്യക്തി ഇന്ത്യയിലെ ഉയർന്ന ഭരണപദവി വഹിക്കുന്നതിനെ എതിർത്തിരുന്നു. ഈ വിവാദത്തെ തുടർന്ന് സോണിയ കോൺഗ്രസ് അധ്യക്ഷസ്ഥാനം രാജിവച്ചെങ്കിലും പിന്നീട് തീരുമാനം പിൻവലിച്ചു.

വർഷങ്ങളോളം ഇന്ത്യയിൽ ജീവിച്ചിട്ടും തന്നെ പുറത്തുനിന്നെത്തിയ ഒരാളായി ചിലർ കണ്ടത് വേദനിപ്പിച്ചുവെന്ന് സോണിയ ഗാന്ധി വ്യക്തമാക്കി. എന്നാൽ പിന്നീട് ആ നേതാക്കൾക്ക് അവരുടേതായ കാരണങ്ങളുണ്ടായിരിക്കാമെന്ന് തിരിച്ചറിഞ്ഞതായും അവർ പറഞ്ഞു. വ്യക്തിപരമായ വേദന രാഷ്ട്രീയ ഉത്തരവാദിത്തങ്ങളിൽനിന്ന് പിന്തിരിപ്പിക്കരുതെന്ന തീരുമാനമാണ് തുടർന്നുള്ള പ്രവർത്തനങ്ങളെ സ്വാധീനിച്ചതെന്നും സോണിയ വിശദീകരിച്ചു.

പ്രധാനമന്ത്രി സ്ഥാനം നിരസിച്ച തീരുമാനം

2004ലെ ലോക്സഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ കോൺഗ്രസ് നേതൃത്വത്തിലുള്ള സഖ്യം വിജയിച്ചതിനുശേഷം സോണിയ ഗാന്ധിയെ പ്രധാനമന്ത്രിയാക്കണമെന്ന ആവശ്യം ഉയർന്നിരുന്നു. എന്നാൽ അവർ സ്ഥാനം ഏറ്റെടുക്കാൻ തയ്യാറായില്ല. പകരം മൻമോഹൻ സിങ്ങാണ് പ്രധാനമന്ത്രിയായത്. ഈ തീരുമാനത്തിലേക്ക് നയിച്ച സാഹചര്യങ്ങളും ആത്മകഥയിൽ വിവരിക്കുന്നുണ്ട്.

പ്രധാനമന്ത്രി സ്ഥാനം ഏറ്റെടുത്തിരുന്നെങ്കിൽ സർക്കാരിന്റെ നയങ്ങളിൽ മാറ്റമുണ്ടാകുമായിരുന്നോ എന്ന ചോദ്യത്തിന് അത്തരമൊരു ചിന്ത തനിക്കുണ്ടായിട്ടില്ലെന്നാണ് സോണിയയുടെ മറുപടി. മൻമോഹൻ സിങ് സർക്കാരിനെ നയിക്കുകയും താൻ പാർട്ടിയെ നയിക്കുകയും ചെയ്തതിലൂടെ വ്യക്തമായ ഉത്തരവാദിത്തവിഭജനം ഉണ്ടായിരുന്നുവെന്നും അവർ പറഞ്ഞു. കോൺഗ്രസ് നേതൃത്വത്തിലുള്ള സർക്കാരിന്റെ പ്രവർത്തനാനുഭവം പൊതുവെ നല്ലതായിരുന്നുവെന്നാണ് സോണിയയുടെ വിലയിരുത്തൽ.

അടിയന്തരാവസ്ഥയെക്കുറിച്ചും ആത്മപരിശോധന

1975 മുതൽ 1977 വരെ ഇന്ത്യയിൽ നിലനിന്ന അടിയന്തരാവസ്ഥയെക്കുറിച്ചുള്ള സോണിയ ഗാന്ധിയുടെ ഓർമകളും പുസ്തകവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട അഭിമുഖത്തിൽ ചർച്ചയായി. അടിയന്തരാവസ്ഥക്കാലത്ത് ജനാധിപത്യാവകാശങ്ങൾ നിയന്ത്രിക്കപ്പെട്ടിരുന്നുവെന്നും വ്യക്തിസ്വാതന്ത്ര്യത്തിന് തടസ്സങ്ങളുണ്ടായിരുന്നുവെന്നും അവർ അംഗീകരിച്ചു. എന്നാൽ അന്നത്തെ സംഭവങ്ങളുടെ ഗൗരവം പൂർണമായി മനസ്സിലാക്കിയത് അടിയന്തരാവസ്ഥ അവസാനിച്ചശേഷമാണെന്നും സോണിയ വ്യക്തമാക്കി.

അക്കാലത്തെ രാഷ്ട്രീയ അസ്ഥിരതയും പ്രതിഷേധങ്ങളും ഇന്ദിരാ ഗാന്ധി നേരിട്ട സമ്മർദങ്ങളും സോണിയ പരാമർശിച്ചു. അടിയന്തരാവസ്ഥക്കാലത്തെ അതിക്രമങ്ങളിൽ ഇന്ദിരാ ഗാന്ധി പിന്നീട് ഖേദം പ്രകടിപ്പിക്കുകയും ക്ഷമാപണം നടത്തുകയും ചെയ്തിരുന്നുവെന്നും അവർ ഓർമിപ്പിച്ചു. ചരിത്രത്തിലെ വിവാദപരമായ ഈ കാലഘട്ടത്തെക്കുറിച്ചുള്ള വ്യക്തിപരമായ കാഴ്ചപ്പാടാണ് സോണിയ അവതരിപ്പിക്കുന്നത്.

ബിജെപി ഭരണത്തിനെതിരെ സോണിയ ഗാന്ധിയുടെ വിമർശനം

കഴിഞ്ഞ പന്ത്രണ്ടുവർഷത്തെ ബിജെപി-ആർഎസ്എസ് ഭരണത്തിൽ രാജ്യത്തിന്റെ ജനാധിപത്യത്തിനും ഭരണഘടനാ സ്ഥാപനങ്ങൾക്കും സാമൂഹിക ഐക്യത്തിനും വലിയ തിരിച്ചടിയുണ്ടായെന്നാണ് സോണിയ ഗാന്ധിയുടെ ആരോപണം. നിലവിലെ സർക്കാർ അധികാരത്തിൽനിന്ന് മാറിയാലും ജനാധിപത്യ സംവിധാനങ്ങൾ പുനഃസ്ഥാപിക്കാൻ സമയവും രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടികളുടെ കൂട്ടായ പരിശ്രമവും ആവശ്യമായി വരുമെന്നും അവർ അഭിപ്രായപ്പെട്ടു.

തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷൻ ഉൾപ്പെടെയുള്ള സ്ഥാപനങ്ങളുടെ സ്വാതന്ത്ര്യം, മാധ്യമങ്ങളുടെ പ്രവർത്തനം, രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടികൾക്കിടയിലെ മത്സരസാഹചര്യം എന്നിവയെക്കുറിച്ചും സോണിയ ആശങ്ക പ്രകടിപ്പിച്ചു. കോൺഗ്രസിനും മറ്റ് പ്രതിപക്ഷ പാർട്ടികൾക്കും തുല്യമായ രാഷ്ട്രീയ അവസരങ്ങൾ ലഭിക്കുന്നില്ലെന്നാണ് അവരുടെ ആരോപണം. എന്നാൽ ഈ ആരോപണങ്ങൾ കോൺഗ്രസിന്റെ രാഷ്ട്രീയ നിലപാടുകളാണെന്നും അവ സ്വതന്ത്രമായി സ്ഥിരീകരിക്കപ്പെട്ട നിഗമനങ്ങളല്ലെന്നും ശ്രദ്ധിക്കേണ്ടതുണ്ട്.

പുസ്തകത്തിന്റെ പ്രസാധകനെച്ചൊല്ലിയും വിവാദം

സോണിയ ഗാന്ധിയുടെ ആത്മകഥ ഇന്ത്യയിൽ പ്രസിദ്ധീകരിക്കുന്നതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് നേരത്തെ അനിശ്ചിതത്വം നിലനിന്നിരുന്നു. ആദ്യം പെൻഗ്വിൻ റാൻഡം ഹൗസ് ഇന്ത്യ പുസ്തകം പുറത്തിറക്കുമെന്നായിരുന്നു അറിയിപ്പ്. എന്നാൽ കൈയെഴുത്തുപ്രതിയിലെ ചില ഭാഗങ്ങൾ സംബന്ധിച്ച അഭിപ്രായവ്യത്യാസങ്ങളെ തുടർന്ന് ആ പ്രസാധകർ പിന്മാറി.

പിന്നീട് ഹാർപ്പർകോളിൻസ് ഇന്ത്യ പുസ്തകത്തിന്റെ ഇന്ത്യൻ പതിപ്പ് പ്രസിദ്ധീകരിക്കാൻ തീരുമാനിച്ചു. അന്താരാഷ്ട്ര പതിപ്പ് പെൻഗ്വിൻ റാൻഡം ഹൗസിന്റെ ആൽഫ്രഡ് എ. നോഫ് വിഭാഗമാണ് പുറത്തിറക്കുന്നത്. നവംബർ പത്തിനാണ് പുസ്തകത്തിന്റെ പ്രസിദ്ധീകരണം നിശ്ചയിച്ചിരിക്കുന്നത്.

സ്വന്തം കഥ സ്വന്തം വാക്കുകളിൽ

സോണിയ ഗാന്ധിയുടെ ജീവിതത്തെക്കുറിച്ച് മുമ്പ് നിരവധി ജീവചരിത്രങ്ങളും രാഷ്ട്രീയ പുസ്തകങ്ങളും പ്രസിദ്ധീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്. എന്നാൽ സ്വന്തം അനുഭവങ്ങൾ സ്വന്തം വാക്കുകളിൽ അവതരിപ്പിക്കുന്ന ആദ്യത്തെ പ്രധാന ആത്മകഥയാണ് ബിലോങ്ങിങ്: എ ജേർണി ഓഫ് ലവ്. വ്യക്തിജീവിതത്തിലെ സന്തോഷങ്ങളും നഷ്ടങ്ങളും കുടുംബബന്ധങ്ങളും രാഷ്ട്രീയ ഉത്തരവാദിത്തങ്ങളും ഇതിൽ ഒരുമിച്ചെത്തുന്നു.

ഇന്ത്യയിലെത്തിയ ഒരു യുവതിയിൽനിന്ന് രാജ്യത്തെ പ്രധാന രാഷ്ട്രീയ നേതാക്കളിലൊരാളായി മാറിയ ജീവിതയാത്രയാണ് പുസ്തകം അവതരിപ്പിക്കുന്നത്. സോണിയയുടെ വ്യക്തിപരമായ ഓർമകൾക്കൊപ്പം ഇന്ത്യയുടെ കഴിഞ്ഞ അഞ്ചുപതിറ്റാണ്ടിലെ രാഷ്ട്രീയവും സാമൂഹികവുമായ മാറ്റങ്ങളും ആത്മകഥയുടെ പശ്ചാത്തലമാകുന്നു.