റാഞ്ചി, 2026 നവംബർ 04 –

കുട്ടിയുടെ ആരോഗ്യകരമായ വളർച്ചയ്ക്ക് അച്ഛന്റെയും അമ്മയുടെയും സ്നേഹവും പരിചരണവും ഒരുപോലെ ആവശ്യമാണെന്ന് ജാർഖണ്ഡ് ഹൈക്കോടതി. മാതാപിതാക്കളുടെ സ്നേഹവും സംരക്ഷണവും ലഭിക്കുന്നത് കുട്ടിയുടെ അടിസ്ഥാന മനുഷ്യാവകാശമാണെന്നും കോടതി വ്യക്തമാക്കി. പ്രായപൂർത്തിയാകാത്ത മകന്റെ താൽക്കാലിക സംരക്ഷണാവകാശം ആവശ്യപ്പെട്ട് പിതാവ് സമർപ്പിച്ച അപ്പീൽ പരിഗണിക്കുകയായിരുന്നു കോടതി. ജസ്റ്റിസ് സുജിത് നാരായൺ പ്രസാദ്, ജസ്റ്റിസ് അഖിൽ കുമാർ എന്നിവരടങ്ങിയ ഡിവിഷൻ ബെഞ്ചാണ് കേസ് പരിഗണിച്ചത്. കുട്ടിയുടെ സംരക്ഷണാവകാശം അമ്മയിൽനിന്ന് മാറ്റാൻ വിസമ്മതിച്ച കോടതി, പിതാവിന് മാസത്തിലൊരിക്കൽ കുട്ടിയെ കാണാനും ഫോണിലൂടെ സംസാരിക്കാനും അനുവദിച്ച കുടുംബകോടതി ഉത്തരവ് ശരിവച്ചു. മാതാപിതാക്കളുടെ അവകാശങ്ങളെക്കാൾ കുട്ടിയുടെ ക്ഷേമത്തിനാണ് മുൻഗണന നൽകേണ്ടതെന്ന് കോടതി വ്യക്തമാക്കി.

കുട്ടിയുടെ സംരക്ഷണാവകാശം ആവശ്യപ്പെട്ട് പിതാവ്

2012 ജൂലൈ 16നാണ് കേസിലെ ദമ്പതികൾ വിവാഹിതരായത്. 2021 മാർച്ച് 24ന് ഇവർക്ക് ഒരു ആൺകുട്ടി ജനിച്ചു. എന്നാൽ ദാമ്പത്യബന്ധത്തിൽ പ്രശ്നങ്ങളുണ്ടായതിനെ തുടർന്ന് 2023 ഓഗസ്റ്റ് 19ന് ഭാര്യ കുട്ടിയുമായി ഭർത്താവിന്റെ വീട്ടിൽനിന്ന് പോയെന്നാണ് പിതാവിന്റെ വാദം. ഭാര്യ തന്നെ ഉപേക്ഷിച്ചെന്നും മറ്റൊരു ബന്ധത്തിൽ കഴിയുകയാണെന്നും അദ്ദേഹം ആരോപിച്ചു. കുട്ടിയെ കാണാൻ നിരവധി തവണ ശ്രമിച്ചിട്ടും ഭാര്യ അനുവദിച്ചില്ലെന്നും പിതാവ് കോടതിയിൽ അറിയിച്ചു. ഭാര്യയുടെയും മകന്റെയും ജീവിതച്ചെലവുകൾ താൻ വഹിക്കുന്നുണ്ടെന്നും ഇരുവരെയും തിരികെ സ്വീകരിക്കാൻ തയ്യാറാണെന്നും അദ്ദേഹം വ്യക്തമാക്കി.

താൽക്കാലിക സംരക്ഷണാവകാശം കുടുംബകോടതി നിഷേധിച്ചു

1955ലെ ഹിന്ദു വിവാഹ നിയമത്തിലെ 26-ാം വകുപ്പ് പ്രകാരമാണ് പിതാവ് റാഞ്ചി കുടുംബകോടതിയെ സമീപിച്ചത്. മകന്റെ താൽക്കാലിക സംരക്ഷണാവകാശം തനിക്ക് നൽകണമെന്നായിരുന്നു പ്രധാന ആവശ്യം. എന്നാൽ 2024 സെപ്റ്റംബർ 23ന് കുടുംബകോടതി ഈ ആവശ്യം നിരസിച്ചു. അമ്മയോടൊപ്പം കഴിയുന്ന കുട്ടിയെ പെട്ടെന്ന് മറ്റൊരു സാഹചര്യത്തിലേക്ക് മാറ്റുന്നത് മാനസികവും വൈകാരികവുമായ വളർച്ചയെ പ്രതികൂലമായി ബാധിക്കുമെന്ന് കോടതി നിരീക്ഷിച്ചു. അതേസമയം, പിതാവിന് കുട്ടിയെ കാണാനുള്ള അവകാശം കുടുംബകോടതി അംഗീകരിച്ചു. മാസത്തിലൊരിക്കൽ രണ്ട് മണിക്കൂർ നേരിട്ട് കാണാനും വാട്സ്ആപ്പ് വഴി ഫോണിൽ സംസാരിക്കാനുമാണ് അനുമതി നൽകിയത്.

കുടുംബകോടതി ഉത്തരവിനെതിരെ ഹൈക്കോടതിയിൽ അപ്പീൽ

കുട്ടിയുടെ സംരക്ഷണാവകാശം ലഭിക്കാത്തതിനെ തുടർന്നാണ് പിതാവ് ജാർഖണ്ഡ് ഹൈക്കോടതിയിൽ അപ്പീൽ നൽകിയത്. കുട്ടിയുടെ സ്വാഭാവിക രക്ഷിതാവെന്ന നിലയിൽ തനിക്ക് അവകാശങ്ങളുണ്ടെന്ന് അദ്ദേഹം വാദിച്ചു. എന്നാൽ കുട്ടിയുടെ ക്ഷേമമാണ് സംരക്ഷണാവകാശ തർക്കങ്ങളിൽ ഏറ്റവും പ്രധാനമെന്ന് ഹൈക്കോടതി വ്യക്തമാക്കി. മാതാപിതാക്കൾ തമ്മിലുള്ള തർക്കമോ അവരുടെ വ്യക്തിപരമായ അവകാശങ്ങളോ മാത്രം പരിഗണിച്ച് കുട്ടിയുടെ സംരക്ഷണാവകാശം തീരുമാനിക്കാനാവില്ലെന്നും കോടതി നിരീക്ഷിച്ചു.

അമ്മയോടൊപ്പമുള്ള ജീവിതം തുടരുന്നതാണ് ഉചിതമെന്ന് കോടതി

1956ലെ ഹിന്ദു മൈനോറിറ്റി ആൻഡ് ഗാർഡിയൻഷിപ്പ് നിയമത്തിലെ ആറ്, പതിമൂന്ന് വകുപ്പുകളാണ് ഹൈക്കോടതി പരിശോധിച്ചത്. പിതാവിനെ സ്വാഭാവിക രക്ഷിതാവായി നിയമം അംഗീകരിക്കുന്നുണ്ടെങ്കിലും കുട്ടിയുടെ ക്ഷേമത്തിനാണ് പരമപ്രാധാന്യമെന്ന് കോടതി വ്യക്തമാക്കി. മാതാപിതാക്കൾ വേർപിരിഞ്ഞതുമുതൽ കുട്ടി അമ്മയോടൊപ്പമാണ് താമസിക്കുന്നത്. കുടുംബകോടതി ഉത്തരവ് പുറപ്പെടുവിക്കുമ്പോൾ കുട്ടിക്ക് ഏകദേശം മൂന്നര വയസ്സായിരുന്നു. ഈ പ്രായത്തിൽ നിലവിലുള്ള താമസവും പരിചരണവും മാറ്റുന്നത് കുട്ടിയുടെ മാനസികാവസ്ഥയെ പ്രതികൂലമായി ബാധിക്കാമെന്ന് കോടതി വിലയിരുത്തി. അതിനാൽ കുട്ടിയുടെ സംരക്ഷണാവകാശം അമ്മയിൽനിന്ന് മാറ്റേണ്ട സാഹചര്യമില്ലെന്ന് ഡിവിഷൻ ബെഞ്ച് കണ്ടെത്തി.

മാതാപിതാക്കളുടെ സ്നേഹം കുട്ടിയുടെ മനുഷ്യാവകാശം

കുട്ടിക്ക് ഇപ്പോൾ ഏകദേശം അഞ്ചര വയസ്സായെന്നും ഈ പ്രായത്തിൽ അച്ഛന്റെയും അമ്മയുടെയും സ്നേഹവും പരിചരണവും ഒരുപോലെ പ്രധാനമാണെന്നും കോടതി നിരീക്ഷിച്ചു. മാതാപിതാക്കളുടെ സാന്നിധ്യവും സംരക്ഷണവും ലഭിക്കുന്നത് കുട്ടിയുടെ വളർച്ചയ്ക്കുള്ള ആവശ്യകത മാത്രമല്ല, അടിസ്ഥാന മനുഷ്യാവകാശം കൂടിയാണെന്ന് ബെഞ്ച് വ്യക്തമാക്കി. കുട്ടിയുടെ ജീവിതത്തിൽ അച്ഛനും അമ്മയ്ക്കും പ്രധാന പങ്കുണ്ട്. ഒരാളുടെ സംരക്ഷണത്തിൽ കുട്ടി കഴിയുന്നുവെന്ന കാരണത്താൽ മറ്റേ രക്ഷിതാവുമായുള്ള ബന്ധം പൂർണമായി ഇല്ലാതാക്കരുതെന്നും കോടതി നിർദേശിച്ചു.

കുട്ടിയുടെ ക്ഷേമത്തിനാണ് നിയമപരമായ മുൻഗണന

കുട്ടികളുടെ സംരക്ഷണാവകാശവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട കേസുകളിൽ മാതാപിതാക്കളുടെ താൽപര്യങ്ങളെക്കാൾ കുട്ടിയുടെ ക്ഷേമത്തിനാണ് പ്രാധാന്യം നൽകേണ്ടതെന്ന് ഹൈക്കോടതി വ്യക്തമാക്കി. ഇത്തരം തർക്കങ്ങളിൽ കുട്ടിയുടെ താൽപര്യങ്ങൾ സംരക്ഷിക്കുന്ന രക്ഷിതാവിന്റെ ഉത്തരവാദിത്വം കോടതിക്കുണ്ടെന്നും ബെഞ്ച് നിരീക്ഷിച്ചു. ആവശ്യമായ സാഹചര്യങ്ങളിൽ മാതാപിതാക്കളുടെ വ്യക്തിപരമായ ആവശ്യങ്ങളെക്കാൾ കുട്ടിയുടെ സുരക്ഷയ്ക്കും മാനസിക വളർച്ചയ്ക്കും കോടതി മുൻഗണന നൽകണം. അമ്മയുടെ സംരക്ഷണത്തിൽ തുടരുന്നതാണ് കുട്ടിക്ക് ഉചിതമെന്ന കുടുംബകോടതിയുടെ കണ്ടെത്തൽ ശരിയാണെന്നും ഹൈക്കോടതി വിലയിരുത്തി.

സുപ്രീം കോടതിയുടെ മുൻവിധിയും പരിഗണിച്ചു

യഷിത സാഹു വേഴ്സസ് രാജസ്ഥാൻ സർക്കാർ എന്ന കേസിൽ സുപ്രീം കോടതി പുറപ്പെടുവിച്ച വിധിയും ഹൈക്കോടതി പരിഗണിച്ചു. കുട്ടിയുടെ സംരക്ഷണാവകാശം ഒരു രക്ഷിതാവിന് ലഭിച്ചാലും മറ്റേ രക്ഷിതാവുമായി സാമൂഹികവും ശാരീരികവും മാനസികവുമായ ബന്ധം നിലനിർത്താൻ മതിയായ അവസരം നൽകണമെന്നാണ് സുപ്രീം കോടതിയുടെ നിലപാട്. കുട്ടിയുടെ ജീവിതത്തിൽനിന്ന് അച്ഛനെയോ അമ്മയെയോ പൂർണമായി അകറ്റുന്നത് ഒഴിവാക്കണം. ഈ തത്വം പരിഗണിച്ചാണ് പിതാവിന് പ്രതിമാസ സന്ദർശനാവകാശവും ഫോണിലൂടെ സംസാരിക്കാനുള്ള സൗകര്യവും അനുവദിച്ച കുടുംബകോടതി ഉത്തരവ് ഹൈക്കോടതി ശരിവച്ചത്.

പിതാവിന്റെ അപ്പീൽ തള്ളി ഹൈക്കോടതി

കുടുംബകോടതിയുടെ ഉത്തരവിൽ നിയമവിരുദ്ധതയോ ഏകപക്ഷീയതയോ കണ്ടെത്താനായില്ലെന്ന് ഹൈക്കോടതി വ്യക്തമാക്കി. കുട്ടിയുടെ പ്രായം, നിലവിലുള്ള താമസസാഹചര്യം, മാനസികക്ഷേമം, മാതാപിതാക്കളുമായുള്ള ബന്ധം എന്നിവ കുടുംബകോടതി ശരിയായി പരിഗണിച്ചിട്ടുണ്ടെന്ന് ബെഞ്ച് നിരീക്ഷിച്ചു. അതിനാൽ ഉത്തരവിൽ ഇടപെടേണ്ടതില്ലെന്ന് വ്യക്തമാക്കി പിതാവിന്റെ അപ്പീൽ തള്ളി. പിതാവിനുവേണ്ടി അഭിഭാഷകൻ നിഖിൽ രഞ്ജനും എതിർകക്ഷിക്കുവേണ്ടി അഭിഭാഷകരായ മനോജ് കുമാർ ചൗബേ, മാധവ് പ്രസാദ് എന്നിവരും ഹാജരായി. കുട്ടി അമ്മയോടൊപ്പം തുടരുകയും പിതാവിന് അനുവദിച്ച സന്ദർശനാവകാശം നിലനിൽക്കുകയും ചെയ്യും.