ഭുവനേശ്വർ, 2026 നവംബർ 2 –

ഇന്ത്യയുടെ സമ്പന്നമായ കാർഷിക പൈതൃകം സംരക്ഷിക്കാൻ ആയിരത്തിലധികം പരമ്പരാഗത നെൽവിത്തുകൾ ശേഖരിച്ച് ഒഡീഷയിലെ പരിസ്ഥിതി ഗവേഷകൻ ദേബൽ ദേബ്. വംശനാശഭീഷണി നേരിടുന്ന തദ്ദേശീയ നെല്ലിനങ്ങളെ സംരക്ഷിക്കാനായി മൂന്ന് പതിറ്റാണ്ടോളമായി അദ്ദേഹം പ്രവർത്തിച്ചുവരികയാണ്. ഒഡീഷയിലെ റായഗഡ ജില്ലയിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന വൃഹി എന്ന വിത്തുബാങ്കിലൂടെയാണ് സംരക്ഷണ പ്രവർത്തനങ്ങൾ നടത്തുന്നത്. നിലവിൽ 1,480 പരമ്പരാഗത നെല്ലിനങ്ങളാണ് ശേഖരത്തിലുള്ളത്. 1997ൽ ആരംഭിച്ച ഈ സംരംഭത്തിലൂടെ രാജ്യത്തെ 13 സംസ്ഥാനങ്ങളിലുള്ള എണ്ണായിരത്തിലധികം കർഷകർക്ക് വിത്തുകൾ ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്. വാണിജ്യവിത്തുകളുടെ വ്യാപനത്തിനിടെ ഇല്ലാതാകുന്ന തദ്ദേശീയ നെല്ലിനങ്ങളെ ഭാവിതലമുറയ്ക്കായി സംരക്ഷിക്കുകയാണ് പദ്ധതിയുടെ ലക്ഷ്യം.

ജോലി ഉപേക്ഷിച്ച് വിത്തുസംരക്ഷണത്തിനിറങ്ങിയ ഗവേഷകൻ

പരിസ്ഥിതി ഗവേഷകനായ ദേബൽ ദേബ് 1997ലാണ് പരമ്പരാഗത നെൽവിത്തുകൾ സംരക്ഷിക്കുന്നതിനായി വൃഹി വിത്തുബാങ്ക് ആരംഭിച്ചത്. ഇതിനായി അദ്ദേഹം തന്റെ ജോലി ഉപേക്ഷിക്കുകയും ചെയ്തു. 1995ൽ പശ്ചിമ ബംഗാളിലെ ഗ്രാമങ്ങളിലും ആദിവാസി മേഖലകളിലും നടത്തിയ അന്വേഷണങ്ങളാണ് ഈ പ്രവർത്തനത്തിന് തുടക്കമായത്. കർഷകർ തലമുറകളായി കൃഷി ചെയ്തുവന്നിരുന്ന നിരവധി നെല്ലിനങ്ങൾ ക്രമേണ ഇല്ലാതാകുന്നത് അദ്ദേഹം തിരിച്ചറിഞ്ഞു. തുടർന്ന് വിവിധ ഗ്രാമങ്ങളിൽനിന്ന് വിത്തുകൾ ശേഖരിക്കാൻ ആരംഭിച്ചു. ഇന്ന് ഒഡീഷയിലെ റായഗഡ ജില്ലയിലെ ബിസ്സംകട്ടക് ബ്ലോക്കിലുള്ള കെരണ്ടിഗുഡ ഗ്രാമത്തിലാണ് വിത്തുബാങ്ക് പ്രവർത്തിക്കുന്നത്.

1480 പരമ്പരാഗത നെല്ലിനങ്ങൾ സംരക്ഷിക്കുന്നു

ഇന്ത്യയിലെ വിവിധ സംസ്ഥാനങ്ങളിൽനിന്ന് ശേഖരിച്ച പരമ്പരാഗത നെല്ലിനങ്ങൾക്കൊപ്പം വിദേശരാജ്യങ്ങളിൽനിന്നുള്ള ചില ഇനങ്ങളും വൃഹി വിത്തുബാങ്കിലുണ്ട്. ബംഗ്ലാദേശ്, നേപ്പാൾ, പാകിസ്ഥാൻ, ശ്രീലങ്ക, കൊറിയ, ഇറ്റലി, ഫിലിപ്പീൻസ് തുടങ്ങിയ രാജ്യങ്ങളിൽനിന്നും വിത്തുകൾ ശേഖരിച്ചിട്ടുണ്ട്. വ്യത്യസ്ത നിറത്തിലും രൂപത്തിലും ഗുണങ്ങളിലുമുള്ള നെല്ലിനങ്ങളാണ് ഇവ. ജുഗൽ എന്ന ഇനത്തിൽ ഒരു നെൽമണിക്കുള്ളിൽ രണ്ട് അരിമണികൾ കാണപ്പെടുമ്പോൾ സതീൻ എന്ന ഇനത്തിൽ മൂന്ന് അരിമണികളാണുള്ളത്. വരൾച്ചയെയും വെള്ളപ്പൊക്കത്തെയും മണ്ണിലെ ഉപ്പിന്റെ സാന്നിധ്യത്തെയും അതിജീവിക്കാൻ കഴിവുള്ള നെല്ലിനങ്ങളും ശേഖരത്തിലുണ്ട്. ഓരോ ഇനത്തിന്റെയും പ്രത്യേകതകൾ രേഖപ്പെടുത്തുന്നതിനൊപ്പം അവയുടെ നിലനിൽപ്പും ഉറപ്പാക്കുകയാണ് ഗവേഷകന്റെ ലക്ഷ്യം.

വിത്തുകൾ സൂക്ഷിക്കുക മാത്രമല്ല കൃഷിയും ചെയ്യുന്നു

സാധാരണ വിത്തുബാങ്കുകളിൽനിന്ന് വ്യത്യസ്തമായ രീതിയിലാണ് ദേബൽ ദേബിന്റെ സംരക്ഷണ പ്രവർത്തനം. ശേഖരിച്ച വിത്തുകൾ സൂക്ഷിച്ചുവയ്ക്കുന്നതിന് പകരം എല്ലാ വർഷവും കൃഷി ചെയ്ത് പുതിയ വിത്തുകൾ ഉൽപാദിപ്പിക്കുന്നു. റായഗഡ ജില്ലയിലെ 1.7 ഏക്കർ വിസ്തൃതിയുള്ള ബസുധ ഗവേഷണ കൃഷിയിടത്തിലാണ് ഈ പ്രവർത്തനം നടക്കുന്നത്. ഓരോ നെല്ലിനത്തിനും പ്രത്യേകം സ്ഥലം കണ്ടെത്തിയാണ് കൃഷി ചെയ്യുന്നത്. വ്യത്യസ്ത ഇനങ്ങൾ തമ്മിൽ അനാവശ്യ പരാഗണം നടക്കാതിരിക്കാനും ശ്രദ്ധിക്കുന്നുണ്ട്. ഇങ്ങനെ ശേഖരത്തിലെ വിത്തുകളുടെ മുളയ്ക്കാനുള്ള ശേഷി നിലനിർത്തുകയും കർഷകർക്ക് വീണ്ടും കൃഷി ചെയ്യാൻ ആവശ്യമായ വിത്തുകൾ ലഭ്യമാക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.

പണം നൽകാതെ വിത്തുകൾ കൈമാറുന്ന രീതി

വൃഹി വിത്തുബാങ്കിന്റെ പ്രധാന പ്രത്യേകത വിത്തുകൾ വിൽക്കുന്നതിന് പകരം കൈമാറ്റം ചെയ്യുന്നതാണ്. തദ്ദേശീയ നെല്ലിനങ്ങൾ കൃഷി ചെയ്യാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്ന കർഷകർക്ക് വിത്തുകൾ സൗജന്യമായി ലഭിക്കും. പകരമായി അവരുടെ കൈവശമുള്ള മറ്റൊരു പരമ്പരാഗത നെല്ലിനത്തിന്റെ ഒരു കിലോഗ്രാം വിത്ത് നൽകണമെന്നതാണ് വ്യവസ്ഥ. കൈമാറാൻ വിത്തില്ലാത്തവർക്ക് നിശ്ചിത തുക സുരക്ഷാനിക്ഷേപമായി നൽകി വിത്തുകൾ വാങ്ങാം. വിളവെടുപ്പിനുശേഷം രണ്ട് കിലോഗ്രാം വിത്ത് തിരികെ നൽകുമ്പോൾ ഈ തുക തിരിച്ചുനൽകും. വിത്തുകൾ ഒരിടത്ത് സൂക്ഷിക്കുന്നതിനുപകരം കൂടുതൽ കർഷകരുടെ കൃഷിയിടങ്ങളിലേക്ക് എത്തിക്കുകയാണ് ഈ രീതിയുടെ ലക്ഷ്യം. 2026 ജൂൺ വരെയുള്ള കണക്കുകൾ പ്രകാരം 13 സംസ്ഥാനങ്ങളിലെ എണ്ണായിരത്തിലധികം കർഷകർക്ക് നേരിട്ടോ പരോക്ഷമായോ ഈ സംരംഭത്തിന്റെ പ്രയോജനം ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്.

കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനത്തെ നേരിടാൻ തദ്ദേശീയ വിത്തുകൾ

ആധുനിക കൃഷിയിൽ ഉയർന്ന വിളവ് നൽകുന്ന വാണിജ്യ നെല്ലിനങ്ങൾക്ക് പ്രാധാന്യം വർധിച്ചതോടെ നിരവധി പരമ്പരാഗത ഇനങ്ങൾ കൃഷിയിടങ്ങളിൽനിന്ന് അപ്രത്യക്ഷമായിട്ടുണ്ട്. എന്നാൽ ചില തദ്ദേശീയ നെല്ലിനങ്ങൾക്ക് കടുത്ത വരൾച്ചയെയും വെള്ളപ്പൊക്കത്തെയും കീടബാധയെയും അതിജീവിക്കാനുള്ള കഴിവുണ്ട്. ഇവയുടെ ജനിതക വൈവിധ്യം ഭാവിയിലെ ഭക്ഷ്യസുരക്ഷയ്ക്കും കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനത്തെ നേരിടുന്നതിനും സഹായകരമാണ്. ഓരോ പരമ്പരാഗത വിത്തും കർഷകരുടെ തലമുറകളായുള്ള അറിവിന്റെയും പ്രാദേശിക ഭക്ഷണസംസ്കാരത്തിന്റെയും ഭാഗമാണെന്നാണ് ദേബൽ ദേബിന്റെ നിലപാട്. വൃഹി വിത്തുബാങ്കിന്റെ പ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക് 2009ൽ ദേശീയ പ്ലാന്റ് ജീനോം സേവിയർ പുരസ്കാരവും ലഭിച്ചിരുന്നു. പരമ്പരാഗത നെല്ലിനങ്ങൾ സംരക്ഷിക്കുന്നതിനൊപ്പം അവ കർഷകരിലേക്ക് തിരിച്ചെത്തിക്കുന്ന പ്രവർത്തനങ്ങളുമായി ദേബൽ ദേബ് മുന്നോട്ടുപോകുകയാണ്.