ന്യൂഡൽഹി, 2026 നവംബർ 01 –

രാജ്യതലസ്ഥാനത്ത് ഇന്ത്യ സഖ്യത്തിന്റെ വൻ പ്രതിഷേധ റാലിയും ബിജെപിയുടെ ബദൽ പ്രതിഷേധ മാർച്ചും ഒരേ ദിവസം നടന്നതോടെ രാഷ്ട്രീയ തർക്കം ശക്തമായി. വോട്ടർപട്ടിക പരിഷ്കരണത്തിലെ ക്രമക്കേടുകൾ ആരോപിച്ച് മുഖ്യ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷണർ ഗ്യാനേഷ് കുമാറിന്റെ രാജി ആവശ്യപ്പെട്ടാണ് പ്രതിപക്ഷം നവംബർ ഒന്നിന് രാംലീല മൈതാനത്ത് റാലി സംഘടിപ്പിച്ചത്. അതേസമയം, 1984ലെ സിഖ് വിരുദ്ധ കലാപത്തിന്റെ വാർഷികദിനത്തിൽ കോൺഗ്രസ് റാലി സംഘടിപ്പിക്കുന്നതിനെതിരെയാണ് ബിജെപി പ്രതിഷേധിച്ചത്. ദീപാവലി വ്യാപാരത്തിന്റെ തിരക്കേറിയ സമയത്ത് നടക്കുന്ന രാഷ്ട്രീയ പരിപാടികൾ കച്ചവടത്തെ ബാധിക്കുമെന്ന ആശങ്കയും ഡൽഹിയിലെ വ്യാപാര സംഘടനകൾ ഉയർത്തി. റാലികൾ കാരണം ഗതാഗത നിയന്ത്രണങ്ങളും സുരക്ഷാ ക്രമീകരണങ്ങളും ശക്തമാക്കിയതോടെ നഗരത്തിലെ പ്രധാന വ്യാപാരകേന്ദ്രങ്ങളിലെ പ്രവർത്തനങ്ങളെക്കുറിച്ചും ചർച്ച ഉയർന്നു.

രാംലീല മൈതാനത്ത് പ്രതിപക്ഷത്തിന്റെ വൻ റാലി

ഇന്ത്യ സഖ്യത്തിന്റെ നേതൃത്വത്തിലാണ് ഡൽഹിയിലെ രാംലീല മൈതാനത്ത് പ്രതിഷേധ റാലി സംഘടിപ്പിച്ചത്. ലോക്സഭാ പ്രതിപക്ഷ നേതാവ് രാഹുൽ ഗാന്ധി, കോൺഗ്രസ് അധ്യക്ഷൻ മല്ലികാർജുൻ ഖാർഗെ എന്നിവരുൾപ്പെടെ വിവിധ പ്രതിപക്ഷ പാർട്ടികളുടെ നേതാക്കൾ പരിപാടിയിൽ പങ്കെടുത്തു. വോട്ടർപട്ടികയുടെ പ്രത്യേക തീവ്രപരിഷ്കരണമായ എസ്‌ഐആറിനെതിരെയാണ് പ്രധാന പ്രതിഷേധം. വോട്ടർപട്ടികയിൽനിന്ന് അർഹരായവരുടെ പേരുകൾ നീക്കം ചെയ്യപ്പെടുന്നുവെന്നാണ് പ്രതിപക്ഷത്തിന്റെ ആരോപണം. തിരഞ്ഞെടുപ്പ് നടപടികളിൽ സുതാര്യത ഉറപ്പാക്കണമെന്നും മുഖ്യ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷണർ രാജിവയ്ക്കണമെന്നും നേതാക്കൾ ആവശ്യപ്പെട്ടു.

മുഖ്യ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷണറുടെ രാജി ആവശ്യപ്പെട്ടു

ഗ്യാനേഷ് കുമാറിന്റെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷന്റെ പ്രവർത്തനങ്ങളെ പ്രതിപക്ഷം രൂക്ഷമായി വിമർശിച്ചു. വോട്ടർപട്ടിക പരിഷ്കരണത്തിന്റെ പേരിൽ വലിയ തോതിൽ വോട്ടർമാരെ ഒഴിവാക്കുകയാണെന്നും ഇത് ജനാധിപത്യ അവകാശങ്ങളെ ബാധിക്കുമെന്നും പ്രതിപക്ഷ നേതാക്കൾ ആരോപിച്ചു. എസ്‌ഐആർ നടപടികൾ പിൻവലിക്കണമെന്നും തിരഞ്ഞെടുപ്പ് സംവിധാനത്തിൽ കൂടുതൽ സുതാര്യത ഉറപ്പാക്കണമെന്നും അവർ ആവശ്യപ്പെട്ടു. എന്നാൽ അർഹരായ വോട്ടർമാരെ ഒഴിവാക്കുകയാണ് ലക്ഷ്യമെന്ന ആരോപണം തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷനും ബിജെപിയും നിഷേധിക്കുന്നു. മരണപ്പെട്ടവരുടെയും താമസം മാറിയവരുടെയും ആവർത്തിച്ച് രജിസ്റ്റർ ചെയ്തവരുടെയും വിവരങ്ങൾ പരിശോധിച്ച് പട്ടിക കൃത്യമാക്കാനാണ് പരിഷ്കരണമെന്നാണ് കമ്മീഷന്റെ വിശദീകരണം.

ബിജെപിയുടെ ബദൽ പ്രതിഷേധ മാർച്ച്

പ്രതിപക്ഷ റാലിക്ക് മറുപടിയായി ബിജെപിയും ഡൽഹിയിൽ പ്രതിഷേധ മാർച്ച് സംഘടിപ്പിച്ചു. പടിഞ്ഞാറൻ ഡൽഹിയിലെ ഹരിനഗർ മേഖലയിലാണ് സിഖ് സമൂഹത്തിലെ അംഗങ്ങൾക്കൊപ്പം ബിജെപി പ്രവർത്തകർ മാർച്ച് നടത്തിയത്. 1984ലെ സിഖ് വിരുദ്ധ കലാപത്തിൽ കൊല്ലപ്പെട്ടവരെ അനുസ്മരിക്കുന്ന ദിവസത്തിൽ കോൺഗ്രസ് രാഷ്ട്രീയ റാലി സംഘടിപ്പിച്ചതിനെയാണ് ബിജെപി ചോദ്യം ചെയ്തത്. കേന്ദ്രമന്ത്രി ഹർദീപ് സിങ് പുരിയുടെ നേതൃത്വത്തിലാണ് പ്രതിഷേധം ആസൂത്രണം ചെയ്തത്. കലാപബാധിതരുടെ കുടുംബങ്ങളുടെ വേദന കോൺഗ്രസ് അവഗണിക്കുകയാണെന്നാണ് ബിജെപിയുടെ ആരോപണം.

1984ലെ കലാപം വീണ്ടും രാഷ്ട്രീയ ചർച്ചയിൽ

മുൻ പ്രധാനമന്ത്രി ഇന്ദിരാഗാന്ധിയുടെ വധത്തിന് പിന്നാലെ 1984 നവംബറിൽ ഡൽഹി ഉൾപ്പെടെയുള്ള പ്രദേശങ്ങളിൽ നടന്ന സിഖ് വിരുദ്ധ കലാപമാണ് ബിജെപി പ്രതിഷേധത്തിന്റെ പ്രധാന വിഷയം. കലാപത്തിൽ കൊല്ലപ്പെട്ടവരുടെ ഓർമദിനത്തിൽ കോൺഗ്രസ് റാലി നടത്തുന്നത് അനുചിതമാണെന്ന് ബിജെപി നേതാക്കൾ ആരോപിച്ചു. കലാപത്തിന് ഇരയായ കുടുംബങ്ങൾക്ക് നീതി ലഭ്യമാക്കേണ്ടതിന്റെ ആവശ്യകതയും അവർ ഉയർത്തിക്കാട്ടി. എന്നാൽ പ്രതിപക്ഷത്തിന്റെ റാലി വോട്ടർപട്ടിക പരിഷ്കരണത്തെയും തിരഞ്ഞെടുപ്പ് സംവിധാനത്തെയും സംബന്ധിച്ച വിഷയങ്ങളിലാണ് കേന്ദ്രീകരിക്കുന്നതെന്ന് ഇന്ത്യ സഖ്യ നേതാക്കൾ വ്യക്തമാക്കി.

ദീപാവലി വ്യാപാരത്തെ ബാധിക്കുമെന്ന് ആശങ്ക

രാഷ്ട്രീയ റാലികൾ നടക്കുന്ന സമയത്തെക്കുറിച്ച് ഡൽഹിയിലെ വ്യാപാര സംഘടനകൾ ആശങ്ക പ്രകടിപ്പിച്ചു. ദീപാവലി അടുത്തുവരുന്നതിനാൽ നഗരത്തിലെ പ്രധാന വ്യാപാരകേന്ദ്രങ്ങളിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ കച്ചവടം നടക്കുന്ന സമയമാണിത്. വലിയ ജനക്കൂട്ടങ്ങളും ഗതാഗത നിയന്ത്രണങ്ങളും കാരണം ഉപഭോക്താക്കൾക്ക് കടകളിലെത്താൻ ബുദ്ധിമുട്ടുണ്ടാകുമെന്നാണ് വ്യാപാരികളുടെ ആശങ്ക. രാഷ്ട്രീയ പരിപാടികൾ ഉത്സവകാല വ്യാപാരത്തെ പ്രതികൂലമായി ബാധിക്കാതിരിക്കാൻ നടപടി സ്വീകരിക്കണമെന്ന് സംഘടനകൾ ആവശ്യപ്പെട്ടു.

റാലി മാറ്റിവയ്ക്കണമെന്ന് വ്യാപാരികളുടെ ആവശ്യം

കിരാന കമ്മിറ്റി ഡൽഹി ഉൾപ്പെടെയുള്ള വ്യാപാര സംഘടനകൾ പ്രതിപക്ഷ നേതാക്കൾക്ക് കത്തയച്ച് റാലി ദീപാവലിക്കുശേഷം നടത്തണമെന്ന് ആവശ്യപ്പെട്ടിരുന്നു. സമാജ്‌വാദി പാർട്ടി അധ്യക്ഷൻ അഖിലേഷ് യാദവ്, പശ്ചിമ ബംഗാൾ മുഖ്യമന്ത്രി മമത ബാനർജി, കോൺഗ്രസ് നേതാവ് രാഹുൽ ഗാന്ധി എന്നിവരോടാണ് സംഘടനകൾ അഭ്യർഥന നടത്തിയത്. സെപ്റ്റംബർ, ഒക്ടോബർ മാസങ്ങളിലെ പ്രതിഷേധങ്ങളും ഗതാഗത നിയന്ത്രണങ്ങളും കാരണം വ്യാപാരത്തിൽ ഇതിനകം നഷ്ടമുണ്ടായെന്നാണ് സംഘടനകളുടെ അവകാശവാദം. കൂടുതൽ നിയന്ത്രണങ്ങൾ ഏർപ്പെടുത്തിയാൽ വ്യാപാരികൾക്കും ചെറുകിട കച്ചവടക്കാർക്കും വലിയ ബുദ്ധിമുട്ടുണ്ടാകുമെന്ന് അവർ മുന്നറിയിപ്പ് നൽകി.

രണ്ടര ലക്ഷം കടകൾ അടഞ്ഞുകിടക്കുമെന്ന് വ്യാപാരികളുടെ മുന്നറിയിപ്പ്

രാംലീല മൈതാനത്തിന് സമീപമുള്ള ഇരുപതോളം പ്രധാന വ്യാപാരകേന്ദ്രങ്ങളിൽ റാലി വലിയ പ്രതിസന്ധി സൃഷ്ടിക്കുമെന്ന് ചേംബർ ഓഫ് ട്രേഡ് ആൻഡ് ഇൻഡസ്ട്രി ആശങ്ക പ്രകടിപ്പിച്ചു. ഏകദേശം മൂന്ന് ലക്ഷം കടകളുള്ള ഈ മേഖലകളിൽ രണ്ടര ലക്ഷം കടകൾവരെ അടഞ്ഞുകിടക്കേണ്ടിവരുമെന്നാണ് സംഘടനയുടെ വിലയിരുത്തൽ. വ്യാപാരത്തിന്റെ 80 ശതമാനത്തോളം തടസ്സപ്പെടാമെന്നും സംഘടന അധ്യക്ഷൻ ബ്രിജേഷ് ഗോയൽ അറിയിച്ചു. എന്നാൽ ഇവ വ്യാപാര സംഘടന മുന്നോട്ടുവച്ച കണക്കുകളും ആശങ്കകളുമാണ്. യഥാർഥത്തിൽ എത്ര കടകൾ അടഞ്ഞുവെന്നോ എത്ര സാമ്പത്തിക നഷ്ടമുണ്ടായെന്നോ സ്ഥിരീകരിച്ചിട്ടില്ല.

വ്യാപാരികളെ സഹായിക്കണമെന്ന് രാഹുൽ ഗാന്ധി

വ്യാപാര സംഘടനകളുടെ ആശങ്കകൾക്ക് മറുപടിയായി റാലിയിൽ പങ്കെടുക്കാൻ ഡൽഹിയിലെത്തുന്നവർ പ്രാദേശിക കടകളിൽനിന്ന് സാധനങ്ങൾ വാങ്ങണമെന്ന് രാഹുൽ ഗാന്ധി ആവശ്യപ്പെട്ടു. ദീപാവലി, ഛഠ്, ഭായ് ദൂജ് ആഘോഷങ്ങൾ അടുത്തുവരുന്ന സാഹചര്യത്തിൽ ചെറുകിട വ്യാപാരികൾക്ക് പിന്തുണ നൽകണമെന്നാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ അഭ്യർഥന. പ്രതിഷേധത്തിൽ പങ്കെടുക്കുന്നതിനൊപ്പം കടകളിൽനിന്ന് സാധനങ്ങൾ വാങ്ങാനും അദ്ദേഹം ആഹ്വാനം ചെയ്തു. റാലി വ്യാപാരികൾക്ക് ദോഷകരമാകില്ലെന്ന നിലപാടാണ് രാഹുൽ ഗാന്ധി സ്വീകരിച്ചത്. എന്നാൽ റാലിയുടെ ഗതാഗത നിയന്ത്രണങ്ങൾ കച്ചവടത്തെ ബാധിക്കുമെന്ന ആശങ്കയിൽ വ്യാപാര സംഘടനകൾ ഉറച്ചുനിന്നു.

പ്രധാന വ്യാപാരകേന്ദ്രങ്ങളിൽ ഗതാഗത നിയന്ത്രണം

രാംലീല മൈതാനത്തിന് സമീപമുള്ള സദർ ബസാർ, ചാന്ദ്നി ചൗക്ക്, ഖാരി ബാവ്ലി, ചാവ്ഡി ബസാർ, അജ്മേരി ഗേറ്റ് തുടങ്ങിയ വ്യാപാരകേന്ദ്രങ്ങളിലാണ് നിയന്ത്രണങ്ങളെക്കുറിച്ച് പ്രധാന ആശങ്ക ഉയർന്നത്. ഈ പ്രദേശങ്ങളിലേക്ക് ദിവസേന വലിയ തോതിൽ ഉപഭോക്താക്കളും ചരക്കുവാഹനങ്ങളും എത്താറുണ്ട്. പ്രതിഷേധ റാലിയുടെ ഭാഗമായി സമീപത്തെ പ്രധാന റോഡുകളിൽ ഗതാഗത നിയന്ത്രണങ്ങളും വഴിതിരിച്ചുവിടലുകളും ഏർപ്പെടുത്തി. സുരക്ഷാ ആവശ്യങ്ങൾക്കുള്ള നിയന്ത്രണങ്ങൾ സാധാരണക്കാരുടെയും വ്യാപാരികളുടെയും യാത്രയെ ബാധിക്കാതിരിക്കാൻ നടപടികൾ സ്വീകരിക്കണമെന്നാണ് വ്യാപാരികളുടെ ആവശ്യം.

സുരക്ഷയ്ക്ക് ആയിരക്കണക്കിന് പൊലീസുകാർ

രാഷ്ട്രീയ റാലികളുടെ പശ്ചാത്തലത്തിൽ ഡൽഹിയിൽ വിപുലമായ സുരക്ഷാ ക്രമീകരണങ്ങളാണ് ഒരുക്കിയത്. രാംലീല മൈതാനത്തും റാലി കടന്നുപോകുന്ന വഴികളിലും പൊലീസിനെയും കേന്ദ്ര സായുധ പൊലീസ് സേനാംഗങ്ങളെയും വിന്യസിച്ചു. ജനക്കൂട്ടത്തെ നിരീക്ഷിക്കുന്നതിനായി സിസിടിവി ക്യാമറകളും മറ്റ് സുരക്ഷാ സംവിധാനങ്ങളും ഏർപ്പെടുത്തി. റാലിക്കെത്തുന്നവരുടെയും സാധാരണ യാത്രക്കാരുടെയും സുരക്ഷ ഉറപ്പാക്കുന്നതിനൊപ്പം ഗതാഗതക്കുരുക്ക് നിയന്ത്രിക്കാനുമാണ് പൊലീസിന്റെ ശ്രമം. പ്രധാന റോഡുകളിൽ യാത്ര ചെയ്യുന്നവർ ഗതാഗത നിർദേശങ്ങൾ പാലിക്കണമെന്നും അധികൃതർ അറിയിച്ചു.

വ്യാപാരികളുടെ ആശങ്കയിൽ രാഷ്ട്രീയ തർക്കം

വ്യാപാര സംഘടനകളുടെ പ്രതിഷേധവും ബിജെപിയും കോൺഗ്രസും തമ്മിലുള്ള ആരോപണപ്രത്യാരോപണങ്ങൾക്ക് കാരണമായി. വ്യാപാരികളുടെ ബുദ്ധിമുട്ടുകൾ പരിഗണിക്കാതെയാണ് പ്രതിപക്ഷം റാലി സംഘടിപ്പിക്കുന്നതെന്ന് ബിജെപി വിമർശിച്ചു. എന്നാൽ ബിജെപിയും തിരക്കേറിയ വ്യാപാരമേഖലകളിൽ പ്രതിഷേധ പരിപാടികൾ സംഘടിപ്പിക്കുന്നുണ്ടെന്ന് കോൺഗ്രസ് തിരിച്ചടിച്ചു. വ്യാപാരികളുടെ ആശങ്കകളെ രാഷ്ട്രീയ ലക്ഷ്യങ്ങൾക്കായി ഉപയോഗിക്കരുതെന്ന ആവശ്യവും ഉയർന്നു. ഒരു രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടിയുടെയും പ്രതിനിധികളല്ലെന്നും വ്യാപാരികളുടെ ഉപജീവനമാണ് പ്രധാന വിഷയമെന്നും വ്യാപാര സംഘടനകൾ വ്യക്തമാക്കി.

ഡൽഹിയിലെ രാഷ്ട്രീയ തർക്കം കൂടുതൽ ശക്തം

വോട്ടർപട്ടിക പരിഷ്കരണത്തിനെതിരായ പ്രതിപക്ഷ പ്രതിഷേധവും സിഖ് വിരുദ്ധ കലാപത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ബിജെപിയുടെ പ്രതിഷേധവും ഒരേ ദിവസം നടന്നത് ഡൽഹിയിലെ രാഷ്ട്രീയ തർക്കത്തിന് പുതിയ സാഹചര്യം സൃഷ്ടിച്ചു. തിരഞ്ഞെടുപ്പ് സംവിധാനത്തിന്റെ വിശ്വാസ്യതയാണ് പ്രതിപക്ഷം പ്രധാന വിഷയമാക്കുന്നത്. അതേസമയം, കോൺഗ്രസിന്റെ രാഷ്ട്രീയ നിലപാടുകളെയും റാലിയുടെ സമയത്തെയും ബിജെപി ചോദ്യം ചെയ്യുന്നു. ഇതിനിടയിൽ വ്യാപാരികൾ ഉയർത്തിയ ആശങ്കകൾ രാഷ്ട്രീയ പരിപാടികളുടെ സാമ്പത്തിക പ്രത്യാഘാതങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള ചർച്ചയ്ക്കും വഴിയൊരുക്കി. പ്രതിഷേധിക്കാനുള്ള അവകാശവും സാധാരണക്കാരുടെ ഉപജീവനവും ഒരുപോലെ പരിഗണിക്കേണ്ടതിന്റെ ആവശ്യകതയാണ് ഈ സംഭവങ്ങൾ മുന്നോട്ടുവയ്ക്കുന്നത്.