ടെഹ്റാൻ, 2026 ഒക്ടോബർ 28 –

ഇറാനിലെ പ്രശസ്ത ചലച്ചിത്ര സംവിധായകൻ ജാഫർ പനാഹിക്ക് അഞ്ച് വർഷവും ഒരു മാസവും തടവുശിക്ഷ വിധിച്ച് ടെഹ്റാൻ വിപ്ലവ കോടതി. പനാഹിയുടെ മുഴുവൻ ജംഗമ, സ്ഥാവര സ്വത്തുക്കളും കണ്ടുകെട്ടാനും രണ്ട് വർഷത്തേക്ക് രാജ്യം വിടുന്നതും സമൂഹമാധ്യമങ്ങൾ ഉപയോഗിക്കുന്നതും വിലക്കാനും കോടതി ഉത്തരവിട്ടു. ടെഹ്റാൻ വിപ്ലവ കോടതിയുടെ 26-ാം ശാഖയാണ് പനാഹിയുടെ അസാന്നിധ്യത്തിൽ ശിക്ഷ വിധിച്ചത്. 2026 ഒക്ടോബർ 27നാണ് പുതിയ വിധിയുടെ വിവരങ്ങൾ പുറത്തുവന്നത്. വിധി പ്രസ്താവിച്ച ജഡ്ജിയുടെ പേരും ഉത്തരവിന്റെ കൃത്യമായ തീയതിയും പുറത്തുവന്ന റിപ്പോർട്ടുകളിൽ വ്യക്തമാക്കിയിട്ടില്ല. പനാഹിയുടെ അഭിഭാഷകൻ മൊസ്തഫ നിലിയാണ് വിധിയുടെ വിവരങ്ങൾ അറിയിച്ചത്. ഇറാനിലെ പ്രോസിക്യൂഷനാണ് കേസിലെ മറുകക്ഷി.

പനാഹിക്കെതിരായ പുതിയ കേസിൽ ഉന്നയിച്ചിരിക്കുന്ന കുറ്റങ്ങൾ എന്തൊക്കെയാണെന്ന് ഇതുവരെ വ്യക്തമായിട്ടില്ല. നേരത്തെ മറ്റൊരു കേസിൽ ഒരു വർഷത്തെ തടവുശിക്ഷ ലഭിച്ച സംവിധായകനാണ് പുതിയ കേസിലും ശിക്ഷ വിധിച്ചിരിക്കുന്നത്. രണ്ട് കേസുകളിലെയും ശിക്ഷ നടപ്പാക്കുന്നതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട കാര്യങ്ങളിൽ വ്യക്തത വരാനുണ്ട്.

ബാങ്ക് അക്കൗണ്ടുകൾ മരവിപ്പിച്ചതോടെ പുതിയ വിധി പുറത്തറിഞ്ഞു

ജാഫർ പനാഹിയുടെ ബാങ്ക് അക്കൗണ്ടുകൾ മരവിപ്പിച്ചതിനെത്തുടർന്നാണ് പുതിയ കോടതി നടപടിയെക്കുറിച്ച് അഭിഭാഷകൻ അന്വേഷിച്ചത്. 2026 ഒക്ടോബറിലെ മൂന്നാം വാരത്തിലാണ് അക്കൗണ്ടുകൾ മരവിപ്പിക്കപ്പെട്ടത്. തുടർന്ന് പനാഹിയും അഭിഭാഷകൻ മൊസ്തഫ നിലിയും ടെഹ്റാനിലെ സാംസ്കാരിക, മാധ്യമ പ്രോസിക്യൂട്ടറുടെ ഓഫീസിലെ ശിക്ഷ നടപ്പാക്കൽ വിഭാഗത്തെ സമീപിച്ചു. അവിടെനിന്നാണ് പുതിയ ശിക്ഷാവിധി ഉണ്ടായതായി അറിഞ്ഞതെന്ന് അഭിഭാഷകൻ അറിയിച്ചു.

കേസിന്റെ വിചാരണ തീയതി സംബന്ധിച്ച് പനാഹിക്ക് മുൻകൂട്ടി അറിയിപ്പ് നൽകിയിരുന്നില്ലെന്നാണ് അഭിഭാഷകന്റെ ആരോപണം. പനാഹി ഇറാനിന് പുറത്താണെന്ന വിവരമാണ് കോടതി രേഖകളിൽ ഉണ്ടായിരുന്നതെന്നും അദ്ദേഹം വ്യക്തമാക്കി.

ഇറാനിൽ തിരിച്ചെത്തിയിട്ടും വിചാരണ വിവരം അറിയിച്ചില്ലെന്ന് അഭിഭാഷകൻ

2026 മാർച്ച് 30ന് ജാഫർ പനാഹി ഇറാനിൽ തിരിച്ചെത്തിയിരുന്നു. എന്നാൽ അദ്ദേഹം വിദേശത്താണെന്ന വിവരത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിലാണ് അസാന്നിധ്യത്തിൽ വിചാരണ നടന്നതെന്ന് അഭിഭാഷകൻ ആരോപിച്ചു.

2026 മേയ് 20ന് മറ്റൊരു കേസുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് ടെഹ്റാൻ വിപ്ലവ കോടതിയുടെ 26-ാം ശാഖയിൽ പനാഹി ഹാജരായിരുന്നു. അതേ തീയതിയിൽ സാംസ്കാരിക, മാധ്യമ പ്രോസിക്യൂട്ടറുടെ ഓഫീസിലെ 16-ാം ശാഖ പനാഹിക്കെതിരെ അറസ്റ്റ് വാറണ്ട് പുറപ്പെടുവിച്ചതായും അഭിഭാഷകൻ അറിയിച്ചു.

2026 സെപ്റ്റംബറിലും മറ്റൊരു കേസുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് പനാഹി അന്വേഷണ ഉദ്യോഗസ്ഥർക്ക് മുന്നിൽ ഹാജരായിരുന്നു. ഇത്രയും നടപടികൾ നടന്നിട്ടും പുതിയ കേസിന്റെ വിചാരണ തീയതി അറിയിച്ചില്ലെന്നാണ് അഭിഭാഷകന്റെ വാദം.

നേരത്തെയും ഒരു വർഷത്തെ തടവുശിക്ഷ ലഭിച്ചിരുന്നു

ഇറാനിലെ ഭരണകൂടത്തിനെതിരെ പ്രചാരണം നടത്തിയെന്ന കുറ്റത്തിന് 2025 ഡിസംബറിൽ ജാഫർ പനാഹിക്ക് ഒരു വർഷത്തെ തടവുശിക്ഷ വിധിച്ചിരുന്നു. രണ്ട് വർഷത്തെ യാത്രാവിലക്കും രാഷ്ട്രീയ, സാമൂഹിക സംഘടനകളിൽ അംഗമാകുന്നതിനുള്ള നിയന്ത്രണങ്ങളും ആ വിധിയിൽ ഉൾപ്പെട്ടിരുന്നു.

പനാഹിയുടെ അസാന്നിധ്യത്തിൽ പുറപ്പെടുവിച്ച ആ വിധിക്കെതിരെ പുനർവിചാരണ ആവശ്യപ്പെട്ടെങ്കിലും 2026 ജൂണിൽ ടെഹ്റാൻ വിപ്ലവ കോടതി അപേക്ഷ നിരസിക്കുകയും ശിക്ഷ ശരിവയ്ക്കുകയും ചെയ്തു.

2022 ജൂലൈയിൽ മറ്റൊരു കേസുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് പനാഹിയെ അറസ്റ്റ് ചെയ്ത് ടെഹ്റാനിലെ എവിൻ ജയിലിൽ അടച്ചിരുന്നു. ഏകദേശം ഏഴ് മാസത്തെ തടവിനുശേഷം 2023 ഫെബ്രുവരിയിലാണ് അദ്ദേഹം മോചിതനായത്.

കാൻ ചലച്ചിത്രമേളയിൽ പുരസ്കാരം നേടിയ സംവിധായകൻ

അന്താരാഷ്ട്ര ചലച്ചിത്രരംഗത്ത് ശ്രദ്ധേയനായ സംവിധായകനാണ് ജാഫർ പനാഹി. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ‘ഇറ്റ് വാസ് ജസ്റ്റ് ആൻ ആക്സിഡന്റ്’ എന്ന ചിത്രം 2025ലെ കാൻ ചലച്ചിത്രമേളയിൽ പാം ദോർ പുരസ്കാരം നേടിയിരുന്നു. മികച്ച അന്താരാഷ്ട്ര ചിത്രത്തിനുള്ള ഓസ്കർ പുരസ്കാരത്തിനും ചിത്രം നാമനിർദേശം ചെയ്യപ്പെട്ടിരുന്നു.

‘ദി വൈറ്റ് ബലൂൺ’, ‘ദി സർക്കിൾ’, ‘ടാക്സി’ തുടങ്ങിയ ചിത്രങ്ങളിലൂടെയും പനാഹി അന്താരാഷ്ട്ര അംഗീകാരം നേടിയിട്ടുണ്ട്. ഇറാനിലെ സാമൂഹിക, രാഷ്ട്രീയ സാഹചര്യങ്ങൾ പ്രമേയമാക്കിയ ചിത്രങ്ങളുടെ പേരിൽ നേരത്തെയും അദ്ദേഹം നിയമനടപടികൾ നേരിട്ടിട്ടുണ്ട്.

മൂന്ന് കേസുകൾ നിലനിൽക്കുന്നതിനിടെ പുതിയ ശിക്ഷയും

ജാഫർ പനാഹിക്കെതിരെ നിലവിൽ മൂന്ന് നിയമക്കേസുകൾ നിലനിൽക്കുന്നുണ്ടെന്ന് അഭിഭാഷകൻ മൊസ്തഫ നിലി അറിയിച്ചു. പുതിയ വിധിയിലൂടെ അഞ്ച് വർഷവും ഒരു മാസവും തടവുശിക്ഷയ്ക്ക് പുറമേ മുഴുവൻ സ്വത്തുക്കളും കണ്ടുകെട്ടാനുള്ള ഉത്തരവും നിലവിൽ വന്നിരിക്കുകയാണ്. സമൂഹമാധ്യമ ഉപയോഗത്തിനും വിദേശയാത്രയ്ക്കുമുള്ള രണ്ട് വർഷത്തെ വിലക്കുകളും വിധിയുടെ ഭാഗമാണ്.

എന്നാൽ പുതിയ ശിക്ഷയുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ പനാഹിയെ അറസ്റ്റ് ചെയ്തതായി സ്ഥിരീകരണമില്ല. വിധിക്കെതിരെ അപ്പീൽ നൽകിയിട്ടുണ്ടോ എന്ന കാര്യത്തിലും വ്യക്തതയില്ല. പുതിയ ശിക്ഷ നേരത്തെയുള്ള ഒരു വർഷത്തെ തടവിനൊപ്പം എങ്ങനെ നടപ്പാക്കുമെന്നതും വ്യക്തമാക്കിയിട്ടില്ല.

മുൻകൂർ അറിയിപ്പില്ലാത്ത വിചാരണ നീതിനടപടികളെക്കുറിച്ച് ചോദ്യങ്ങൾ ഉയർത്തുന്നു

വിചാരണയെക്കുറിച്ച് അറിയിപ്പ് നൽകാതെയാണ് ശിക്ഷ വിധിച്ചതെന്ന അഭിഭാഷകന്റെ ആരോപണം പ്രതിക്ക് തന്റെ വാദം അവതരിപ്പിക്കാനുള്ള അവസരം ലഭിച്ചിരുന്നോ എന്ന ചോദ്യം ഉയർത്തുന്നു. നിയമപരമായി പരിശോധിക്കേണ്ട പ്രധാന വിഷയമാണിത്. എന്നാൽ പുതിയ വിധി നടപടിക്രമങ്ങളുടെ പേരിൽ അസാധുവാണെന്ന് ഏതെങ്കിലും കോടതി കണ്ടെത്തിയതായി വിവരമില്ല.

സാമൂഹിക തലത്തിൽ, അന്താരാഷ്ട്ര അംഗീകാരമുള്ള ഒരു ചലച്ചിത്ര സംവിധായകന്റെ സ്വത്തുക്കൾ കണ്ടുകെട്ടുന്നതും യാത്രയ്ക്കും സമൂഹമാധ്യമ ഉപയോഗത്തിനും വിലക്കേർപ്പെടുത്തുന്നതും അദ്ദേഹത്തിന്റെ വ്യക്തിപരവും തൊഴിൽപരവുമായ പ്രവർത്തനങ്ങളെ ബാധിക്കാവുന്ന നടപടികളാണ്. ജുഡീഷ്യറിയുടെ തലത്തിൽ, അസാന്നിധ്യത്തിൽ നടന്ന വിചാരണയുടെ നിയമസാധുതയും ശിക്ഷ നടപ്പാക്കുന്ന രീതിയും സംബന്ധിച്ച വ്യക്തതയാണ് ഇനി നിർണായകം. ഈ വിധി മറ്റ് കേസുകൾക്ക് ബാധകമായ പുതിയ നിയമമാനദണ്ഡം സൃഷ്ടിച്ചതായി നിലവിൽ വിവരമില്ല.