ഇറ്റാനഗർ, 2026 ഒക്ടോബർ 26 –

അരുണാചൽപ്രദേശിലെ സിയാങ് അണക്കെട്ട് പദ്ധതിക്കെതിരായ പ്രതിഷേധം അക്രമാസക്തമായതോടെ ഈസ്റ്റ് സിയാങ് ജില്ലയിലെ പാസിഘട്ടിൽ കനത്ത സുരക്ഷ ഏർപ്പെടുത്തി. ഒക്ടോബർ 23 വെള്ളിയാഴ്ച രാത്രി ആരംഭിച്ച സംഘർഷം ശനിയാഴ്ച പുലർച്ചെവരെ തുടർന്നു. പ്രതിഷേധത്തിനിടെ തീവെപ്പും നാശനഷ്ടങ്ങളും റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തു. 11,200 മെഗാവാട്ട് ശേഷിയുള്ള സിയാങ് അപ്പർ മൾട്ടിപർപ്പസ് പദ്ധതിക്കെതിരെയാണ് പ്രതിഷേധം. പദ്ധതി നടപ്പാക്കുന്ന എൻഎച്ച്പിസി ജനപിന്തുണ നേടാൻ ഏകദേശം 11 കോടി രൂപയുടെ പ്രചാരണ പരിപാടി നടത്തുന്നുണ്ടെങ്കിലും എതിർപ്പ് തുടരുകയാണ്. പാസിഘട്ട്, മെബോ, റുക്സിൻ എന്നിവിടങ്ങളിൽ പൊതുയോഗങ്ങൾക്കും ആളുകൾ കൂട്ടംകൂടുന്നതിനുമുള്ള നിയന്ത്രണങ്ങൾ തുടരുമെന്ന് ജില്ലാ മജിസ്ട്രേറ്റ് ജയന്തി പെർട്ടിൻ അറിയിച്ചു. സ്ഥിതിഗതികൾ നിയന്ത്രണവിധേയമാണെന്നും നാശനഷ്ടങ്ങൾ പൂർണമായി വിലയിരുത്താൻ സമയമെടുക്കുമെന്നും അധികൃതർ വ്യക്തമാക്കി.

പ്രതിഷേധക്കാർക്ക് നേരെ കണ്ണീർവാതകം; എൻഎച്ച്പിസി ഓഫീസുകൾക്ക് നാശനഷ്ടം

വെള്ളിയാഴ്ച ഗെകുവിൽ നടന്ന ബന്ദിനിടെയാണ് സംഘർഷം രൂക്ഷമായത്. സുരക്ഷാസേനയെ പിൻവലിക്കണമെന്നും അണക്കെട്ട് പദ്ധതി ഉപേക്ഷിക്കണമെന്നും ആവശ്യപ്പെട്ട പ്രതിഷേധക്കാർക്ക് നേരെ പൊലീസ് കണ്ണീർവാതകം പ്രയോഗിച്ചു. പിന്നീട് പാസിഘട്ടിൽ യുവാക്കളുടെ പ്രതിഷേധം ശക്തമായി. തീവെപ്പും നശീകരണ പ്രവർത്തനങ്ങളും റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തു. എൻഎച്ച്പിസിയുടെ ഒരു ഓഫീസ് പൂർണമായും മറ്റൊന്ന് ഭാഗികമായും കത്തിനശിച്ചതായി മുതിർന്ന ഉദ്യോഗസ്ഥൻ അറിയിച്ചു. ഒരു ജനറേറ്ററും നശിച്ചു. സുരക്ഷാ സാഹചര്യം കാരണം നാശനഷ്ടങ്ങൾ നേരിട്ട് പരിശോധിക്കാൻ ജീവനക്കാർക്ക് കഴിഞ്ഞിട്ടില്ലെന്നും അദ്ദേഹം വ്യക്തമാക്കി. സംഘർഷത്തെ തുടർന്ന് മുഖ്യമന്ത്രി പേമ ഖണ്ഡു ആശങ്ക പ്രകടിപ്പിക്കുകയും പ്രതിഷേധക്കാരുമായി ചർച്ചയ്ക്ക് തയ്യാറാണെന്ന് അറിയിക്കുകയും ചെയ്തു. പദ്ധതിയെക്കുറിച്ചുള്ള തെറ്റിദ്ധാരണകൾ മാറ്റാൻ സുതാര്യമായ വിവരങ്ങളും തുറന്ന ചർച്ചകളും ആവശ്യമാണെന്നാണ് മുഖ്യമന്ത്രിയുടെ നിലപാട്.

ജനപിന്തുണ നേടാൻ 10.91 കോടി രൂപയുടെ കരാർ

അണക്കെട്ട് പദ്ധതിക്ക് പ്രാദേശിക പിന്തുണ ഉറപ്പാക്കാനാണ് എൻഎച്ച്പിസി മുംബൈ ആസ്ഥാനമായ കോൺസെപ്റ്റ് പബ്ലിക് റിലേഷൻസ് എന്ന സ്ഥാപനത്തെ നിയോഗിച്ചത്. 2025 ജൂലൈയിൽ 8.73 കോടി രൂപയ്ക്കാണ് ഒരു വർഷത്തെ കരാർ നൽകിയത്. ഓഗസ്റ്റിൽ പ്രവർത്തനം ആരംഭിച്ചു. പിന്നീട് കരാർ മൂന്ന് മാസം കൂടി നീട്ടി നവംബർ ആറുവരെ കാലാവധി വർധിപ്പിച്ചു. ഇതോടെ ആകെ കരാർ തുക ഏകദേശം 10.91 കോടി രൂപയായി. ഡൽഹി, കൊൽക്കത്ത എന്നിവിടങ്ങളിൽ നിന്നുള്ളവർ ഉൾപ്പെടെ മുപ്പതിലധികം ജീവനക്കാരെയാണ് പ്രചാരണത്തിനായി നിയോഗിച്ചത്. എന്നാൽ സംഘർഷം രൂക്ഷമായതോടെ ഇവരിൽ ഭൂരിഭാഗത്തെയും പിൻവലിച്ചതായാണ് വിവരം. കരാറിനെക്കുറിച്ച് പ്രതികരിക്കാൻ കോൺസെപ്റ്റ് പിആർ തയ്യാറായില്ല.

ഗ്രാമമുഖ്യന്മാരെയും മാധ്യമങ്ങളെയും ഉൾപ്പെടുത്തി പ്രചാരണം

പദ്ധതിക്കെതിരായ ജനങ്ങളുടെ ആശങ്കകൾ കുറയ്ക്കാൻ വിപുലമായ പ്രചാരണമാണ് എൻഎച്ച്പിസി ആസൂത്രണം ചെയ്തത്. സിയാങ് നദീതടം, ഇറ്റാനഗർ, ന്യൂഡൽഹി എന്നീ മൂന്ന് തലങ്ങളിലായിരുന്നു പ്രവർത്തനം. ഗ്രാമമുഖ്യന്മാർ, മതനേതാക്കൾ, അധ്യാപകർ, യുവാക്കൾ, സന്നദ്ധ സംഘടനകൾ, ഗോത്രവിഭാഗങ്ങൾ എന്നിവരുമായി ആശയവിനിമയം നടത്താൻ പദ്ധതിയിട്ടു. ഓരോ മാസവും 40 ജീവനക്കാരുടെ സേവനം, രണ്ട് സന്നദ്ധ സംഘടനകളുമായുള്ള സഹകരണം, പത്ത് മാധ്യമ ഇടപെടലുകൾ, നാല് പൊതുപരിപാടികൾ, പത്ത് പ്രാദേശിക സമൂഹമാധ്യമ സ്വാധീനമുള്ള വ്യക്തികളുടെ പങ്കാളിത്തം എന്നിവയും കരാറിൽ ഉൾപ്പെടുത്തിയിരുന്നു. പത്രങ്ങൾ, ടെലിവിഷൻ, ഡിജിറ്റൽ മാധ്യമങ്ങൾ, യൂട്യൂബ് എന്നിവയിലൂടെ പദ്ധതിയുടെ ഗുണങ്ങൾ പ്രചരിപ്പിക്കാനായിരുന്നു തീരുമാനം. അനുകൂല വാർത്തകളും അഭിമുഖങ്ങളും ലേഖനങ്ങളും പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കാനും കരാറിൽ വ്യവസ്ഥയുണ്ടായിരുന്നു. എന്നാൽ ഇത്രയും വലിയ പ്രചാരണത്തിനിടയിലും പദ്ധതിക്കെതിരായ പ്രതിഷേധം കുറഞ്ഞിട്ടില്ലെന്നാണ് പുതിയ സംഭവങ്ങൾ വ്യക്തമാക്കുന്നത്.

ഭൂമി നഷ്ടപ്പെടുമെന്ന ആശങ്കയിൽ ആദിവാസി സമൂഹം

സിയാങ് നദീതീരത്ത് താമസിക്കുന്ന ആദി ഗോത്രവിഭാഗത്തിലെ ഒരു വിഭാഗമാണ് പദ്ധതിയെ ശക്തമായി എതിർക്കുന്നത്. അണക്കെട്ട് നിർമിച്ചാൽ ഗ്രാമങ്ങളും കൃഷിയിടങ്ങളും വെള്ളത്തിനടിയിലാകുമെന്നും നിരവധി കുടുംബങ്ങൾക്ക് വീടും ഉപജീവനമാർഗവും നഷ്ടപ്പെടുമെന്നുമാണ് ഇവരുടെ ആശങ്ക. പൂർവികരുടെ ഭൂമിയും പരമ്പരാഗത ജീവിതരീതിയും സംരക്ഷിക്കണമെന്നാണ് ആവശ്യം. പദ്ധതിക്കെതിരായ സിയാങ് ഇൻഡിജിനസ് ഫാർമേഴ്സ് ഫോറം നേരത്തെയും പ്രതിഷേധങ്ങൾ സംഘടിപ്പിച്ചിരുന്നു. 2024 മാർച്ചിൽ എൻഎച്ച്പിസിയുടെ സാമൂഹിക ഉത്തരവാദിത്വ പദ്ധതികളിലൂടെ സിയാങ് ജില്ലാ ഭരണകൂടത്തിന് അനുവദിച്ച 16.61 കോടി രൂപയും അപ്പർ സിയാങിന് അനുവദിച്ച 94.29 കോടി രൂപയും പിൻവലിക്കണമെന്നും സംഘടന ആവശ്യപ്പെട്ടിരുന്നു. സർക്കാർ പദ്ധതികൾക്കായി ഈ പണം ഉപയോഗിക്കുന്നതിനെക്കുറിച്ചും സംഘടന ചോദ്യങ്ങൾ ഉന്നയിച്ചിരുന്നു.

ചൈനയുടെ അണക്കെട്ട് പദ്ധതിയും സിയാങ് പദ്ധതിയുടെ പശ്ചാത്തലവും

ടിബറ്റിലെ യാർലുങ് സാങ്പോ നദിയിൽ ചൈന ആസൂത്രണം ചെയ്യുന്ന വൻ അണക്കെട്ട് പദ്ധതിയുടെ പശ്ചാത്തലത്തിലാണ് സിയാങ് പദ്ധതിക്ക് കേന്ദ്രസർക്കാർ പ്രാധാന്യം നൽകുന്നത്. ചൈനയുടെ അണക്കെട്ട് താഴ്ന്ന പ്രദേശങ്ങളിലെ ജലലഭ്യതയെ ബാധിക്കുമെന്ന ആശങ്കയാണ് ഇന്ത്യ ഉയർത്തുന്നത്. എന്നാൽ പദ്ധതി ഇപ്പോഴും പ്രാഥമിക സാധ്യതാപഠന ഘട്ടത്തിലാണ്. പ്രാദേശിക ജനങ്ങളുടെ ആശങ്കകൾ പരിഹരിക്കാതെ പദ്ധതി നടപ്പാക്കരുതെന്നാണ് പ്രതിഷേധക്കാരുടെ ആവശ്യം. അതേസമയം, 85 ശതമാനം പ്രദേശവാസികളും പദ്ധതിയെ അംഗീകരിക്കുന്നുണ്ടെന്ന് സംസ്ഥാന മന്ത്രി ഓജിങ് ടാസിങ് അവകാശപ്പെട്ടു. സാധ്യതാപഠനം തുടരുമെന്നും അദ്ദേഹം അറിയിച്ചു. എന്നാൽ ജനങ്ങളുമായി മതിയായ കൂടിയാലോചന നടത്തിയിട്ടില്ലെന്നാണ് അരുണാചൽപ്രദേശ് കോൺഗ്രസ് കമ്മിറ്റി അധ്യക്ഷൻ ബോസിറാം സിറാമിന്റെ ആരോപണം. ജനങ്ങളുടെ സമ്മതമില്ലാതെ പദ്ധതി നടപ്പാക്കുന്നത് ബുദ്ധിമുട്ടാകുമെന്നും അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു. ചർച്ചകളിലൂടെ പ്രശ്നം പരിഹരിക്കാനുള്ള ശ്രമങ്ങൾക്കിടയിലും സിയാങ് അണക്കെട്ടിനെച്ചൊല്ലിയുള്ള തർക്കം തുടരുകയാണ്.