ന്യൂഡൽഹി, 2026 /ഒക്ടോബർ 19 

കേന്ദ്ര സർക്കാർ ഓഫീസുകളിലെ പ്രത്യേക ശുചിത്വ പ്രചാരണം ആറാം പതിപ്പ്, 17 ദിവസത്തിനിടെ പാഴ്‌വസ്തുക്കൾ വിറ്റ് നേടിയത് 491.28 കോടി രൂപ. ഒക്ടോബർ 19 വരെയുള്ള കണക്കനുസരിച്ച് രാജ്യത്തെ 8,34,509 കേന്ദ്രങ്ങളിൽ ശുചീകരണം നടത്തി. 116 ലക്ഷം ചതുരശ്രയടി സ്ഥലം ഒഴിച്ചെടുക്കുകയും ചെയ്തു. കേന്ദ്ര സഹമന്ത്രി ഡോ. ജിതേന്ദ്ര സിങ് പദ്ധതിയുടെ ഇടക്കാല പുരോഗതി വിലയിരുത്തി. കഴിഞ്ഞ വർഷത്തെ അഞ്ചാം പതിപ്പിന്റെ ഇതേ കാലയളവിനെക്കാൾ ശുചീകരണ കേന്ദ്രങ്ങളുടെ എണ്ണത്തിലും വരുമാനത്തിലും ഒഴിച്ചെടുത്ത സ്ഥലത്തിലും മുന്നേറ്റമുണ്ടായതായി അദ്ദേഹം വ്യക്തമാക്കി.

ശുചീകരണ കേന്ദ്രങ്ങളുടെ എണ്ണത്തിൽ വൻ വർധന

കഴിഞ്ഞ വർഷം ഇതേ കാലയളവിൽ 2,75,432 കേന്ദ്രങ്ങളിലായിരുന്നു ശുചീകരണം നടത്തിയത്. ഇത്തവണ അത് 8,34,509 ആയി. അതായത് 3.03 മടങ്ങ് വർധന. പാഴ്‌വസ്തുക്കളുടെ വിൽപ്പനയിലൂടെ കഴിഞ്ഞ വർഷം ലഭിച്ചിരുന്നത് 304.72 കോടി രൂപയാണ്. ഇത്തവണ വരുമാനം 1.61 മടങ്ങായി ഉയർന്ന് 491.28 കോടി രൂപയിലെത്തി. ഒഴിച്ചെടുത്ത സ്ഥലം കഴിഞ്ഞ വർഷത്തെ 113.12 ലക്ഷം ചതുരശ്രയടിയിൽനിന്ന് 116 ലക്ഷം ചതുരശ്രയടിയായി വർധിച്ചു.

പ്രധാന സംഭാവന നൽകിയവരിൽ സ്കൂൾ വിദ്യാഭ്യാസ സാക്ഷരതാ വകുപ്പ് 4,15,353 ശുചീകരണ കേന്ദ്രങ്ങൾ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തു. റെയിൽവേ മന്ത്രാലയം മാത്രം ഒക്ടോബർ 19 വരെ പാഴ്‌വസ്തുക്കൾ വിറ്റ് 425.06 കോടി രൂപ നേടി. ഒക്ടോബർ രണ്ടിന് ആരംഭിച്ച പ്രചാരണം ഒക്ടോബർ 31 വരെ തുടരും. പുരോഗതി അവലോകനത്തിൽ അവതരിപ്പിച്ചത് ഇപ്പോഴും തുടരുന്ന ഈ പ്രവർത്തനങ്ങളുടെ ഇതുവരെയുള്ള നേട്ടങ്ങളാണ്.

ഫയലുകൾ നീക്കുന്നതിൽനിന്ന് ഇലക്ട്രോണിക് മാലിന്യ സംസ്കരണത്തിലേക്ക്

മുൻ പതിപ്പുകളുടെ അനുഭവങ്ങൾ പ്രയോജനപ്പെടുത്തി ഓരോ വർഷവും പ്രവർത്തനം മെച്ചപ്പെടുത്തുകയാണ് ലക്ഷ്യമെന്ന് മന്ത്രി പറഞ്ഞു. കടലാസ് ഫയലുകൾ തീർപ്പാക്കുന്നതിലൂടെ തുടങ്ങിയ പ്രവർത്തനം പിന്നീട് ഇലക്ട്രോണിക് ഫയലുകൾ, ഇലക്ട്രോണിക് മാലിന്യ സംസ്കരണം, ഉപയോഗശൂന്യമായ വസ്തുക്കൾ നീക്കൽ എന്നിവയിലേക്കും വ്യാപിച്ചു. പാഴ്‌വസ്തുക്കൾ വിറ്റ് വരുമാനം നേടുന്നതും ഇപ്പോൾ പദ്ധതിയുടെ പ്രധാന ഘടകമാണ്. കെട്ടിക്കിടക്കുന്ന റഫറൻസുകളും പൊതുജന പരാതികളും തീർപ്പാക്കൽ, കടലാസ്–ഇലക്ട്രോണിക് ഫയലുകൾ പരിശോധിക്കൽ, ഓഫീസ് സ്ഥലം ഉൽപ്പാദനപരമായ ആവശ്യങ്ങൾക്ക് ലഭ്യമാക്കൽ എന്നിവയും ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. ഇതോടെ ശുചീകരണത്തിനൊപ്പം സർക്കാർ ഓഫീസുകളുടെ പ്രവർത്തനം മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നതിലേക്കും പദ്ധതി വ്യാപിക്കുകയാണ്.

രാജ്യത്തുടനീളമുള്ള പ്രാദേശിക ഓഫീസുകളിലേക്കും സ്ഥാപനങ്ങളിലേക്കും പ്രവർത്തനങ്ങൾ വ്യാപിപ്പിച്ച് കൂടുതൽ പങ്കാളിത്തം ഉറപ്പാക്കാൻ സെക്രട്ടറിമാരോട് മന്ത്രി ആവശ്യപ്പെട്ടു. ഓഫീസുകളിലും സ്ഥാപനങ്ങളിലും പ്രത്യേക ഏകദിന ശുചീകരണ പരിപാടികൾ നടത്തണം. ഇതിനൊപ്പം ശുചിത്വം മെച്ചപ്പെടുത്താനും ഉപയോഗശൂന്യമായ വസ്തുക്കൾ ഫലപ്രദമായി നീക്കാനുമുള്ള പ്രവർത്തനങ്ങൾ തുടർച്ചയായി നടത്തണമെന്നും അദ്ദേഹം നിർദേശിച്ചു.

ഓഫീസ് സ്ഥലം ആവശ്യത്തിനനുസരിച്ച് ഉപയോഗിക്കണം

പേഴ്‌സണൽ മന്ത്രാലയത്തിന് കീഴിലുള്ള ഭരണപരിഷ്കാര–പൊതുപരാതി വകുപ്പ് സ്വന്തം ഓഫീസ് പരിസരത്തിലെ ഒരു നിലയിൽനിന്ന് 1,200 ചതുരശ്രയടി സ്ഥലം ഒഴിച്ചെടുത്തു. ലഭ്യമായ ഓഫീസ് സ്ഥലം പരമാവധി പ്രയോജനപ്പെടുത്തുകയും പ്രവർത്തന ആവശ്യങ്ങൾക്കനുസരിച്ച് ഉപയോഗിക്കുകയും ചെയ്യുന്നതിന്റെ ഭാഗമായാണ് നടപടി. എത്ര സ്ഥലം ലഭ്യമാണ് എന്നതിനൊപ്പം അത് എത്രത്തോളം പ്രയോജനപ്പെടുന്നു എന്നതും വിലയിരുത്തണമെന്ന് ശാസ്ത്ര സാങ്കേതിക വകുപ്പ് സെക്രട്ടറി യോഗത്തിൽ ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. സ്വന്തം മന്ത്രാലയങ്ങളിലെയും വകുപ്പുകളിലെയും സ്ഥലം പരിശോധിക്കുമ്പോൾ ഈ സമീപനം സ്വീകരിക്കണമെന്ന് ജിതേന്ദ്ര സിങ് എല്ലാ സെക്രട്ടറിമാരോടും ആവശ്യപ്പെട്ടു.

വിജയകരമായ പ്രവർത്തനങ്ങളും മികച്ച രീതികളും ഭരണപരിഷ്കാര–പൊതുപരാതി വകുപ്പുമായും മറ്റു മന്ത്രാലയങ്ങളുമായും വകുപ്പുകളുമായും പങ്കുവയ്ക്കണമെന്നും മന്ത്രി നിർദേശിച്ചു. വിജയിച്ച മാതൃകകൾ കൂടുതൽ ഇടങ്ങളിലെത്തിക്കാനും ആവർത്തിക്കാനും ഇത് സഹായിക്കും. മറ്റു വകുപ്പുകൾക്ക് ഈ അനുഭവങ്ങളിൽനിന്ന് പഠിച്ച് അനുയോജ്യമായ രീതികൾ സ്വീകരിക്കാനും അതിലൂടെ ആറാം പതിപ്പിന്റെ നടപ്പാക്കൽ ശക്തിപ്പെടുത്താനും കഴിയും. മന്ത്രാലയങ്ങൾ, വകുപ്പുകൾ, അവയുടെ പ്രാദേശിക സ്ഥാപനങ്ങൾ എന്നിവിടങ്ങളിലെ പുരോഗതി ഭരണപരിഷ്കാര–പൊതുപരാതി വകുപ്പ് സെക്രട്ടറി യോഗത്തിൽ അവതരിപ്പിച്ചു. വകുപ്പ് ഇലക്ട്രിക് വാഹനങ്ങൾ സ്വീകരിച്ചതായി പേഴ്‌സണൽ ആൻഡ് ട്രെയിനിങ് വകുപ്പും അറിയിച്ചു. ശുചിത്വ പ്രവർത്തനങ്ങളുടെയും പ്രത്യേക പ്രചാരണത്തിന്റെയും ലക്ഷ്യങ്ങൾക്ക് ഇത് സഹായകമാകുമെന്നും വകുപ്പ് വ്യക്തമാക്കി.

മാലിന്യ സംസ്കരണത്തിൽ പൊതുജന ബോധവത്കരണവും

ശുചിത്വം, ഉത്തരവാദിത്വത്തോടെയുള്ള മാലിന്യനീക്കം, പുനഃചംക്രമണം എന്നിവയിൽ പൊതുജനങ്ങൾക്ക് കൂടുതൽ അവബോധവും പ്രചോദനവും നൽകണമെന്ന് മന്ത്രി പറഞ്ഞു. ഇലക്ട്രോണിക് മാലിന്യങ്ങളുടെ ശാസ്ത്രീയ സംസ്കരണം പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കണം. ഉപയോഗിച്ച പാചക എണ്ണയും പ്ലാസ്റ്റിക്കും ഉൾപ്പെടെയുള്ള മാലിന്യങ്ങൾ വീണ്ടും ഉപയോഗിക്കാനും പുനഃചംക്രമണം ചെയ്യാനുമുള്ള സാങ്കേതികവിദ്യകൾ പരിചയപ്പെടുത്തണം. സുസ്ഥിര മാലിന്യ സംസ്കരണ രീതികളെക്കുറിച്ച് കൂടുതൽ ആളുകൾക്ക് ധാരണ നൽകാൻ ഇത് സഹായിക്കുമെന്നും അദ്ദേഹം വ്യക്തമാക്കി.

ശാസ്ത്ര സാങ്കേതികം, ഭൗമശാസ്ത്രം എന്നിവയുടെ സ്വതന്ത്ര ചുമതലയുള്ള കേന്ദ്ര സഹമന്ത്രിയാണ് ഡോ. ജിതേന്ദ്ര സിങ്. പ്രധാനമന്ത്രിയുടെ ഓഫീസ്, ആണവോർജ വകുപ്പ്, ബഹിരാകാശ വകുപ്പ്, പേഴ്‌സണൽ, പൊതുപരാതികൾ, പെൻഷൻ എന്നിവയുടെ സഹമന്ത്രി ചുമതലകളും അദ്ദേഹം വഹിക്കുന്നു.

സെക്രട്ടറിമാർ നേരിട്ടും ഓൺലൈനായും പങ്കെടുത്തു

ഭരണപരിഷ്കാര–പൊതുപരാതി വകുപ്പ് സെക്രട്ടറി നിവേദിത ശുക്ല വർമ, പേഴ്‌സണൽ ആൻഡ് ട്രെയിനിങ് വകുപ്പ് സെക്രട്ടറി രചന ഷാ, ശാസ്ത്ര സാങ്കേതിക വകുപ്പ് സെക്രട്ടറി പ്രൊഫ. ഉമേഷ് വി. വാഘ്മാരെ എന്നിവർ യോഗത്തിൽ നേരിട്ട് പങ്കെടുത്തു. ഭൗമശാസ്ത്ര മന്ത്രാലയ സെക്രട്ടറി ഡോ. ശ്രീനിവാസ കുമാർ തുമ്മല, ശാസ്ത്ര–വ്യാവസായിക ഗവേഷണ വകുപ്പ് സെക്രട്ടറി ഡോ. എൻ. കലൈശെൽവി, ബയോടെക്നോളജി വകുപ്പ് സെക്രട്ടറി ഡോ. രാജേഷ് സുധീർ ഗോഖലെ എന്നിവരും നേരിട്ടെത്തി.കേന്ദ്ര സർക്കാരിന്റെ മറ്റു സെക്രട്ടറിമാർ ഓൺലൈനായി യോഗത്തിൽ പങ്കെടുത്തു.