പട്ന, 2026 ഒക്ടോബർ 14-

കോവിഡ് ബാധിച്ച് മരിച്ചയാളുടെ കുടുംബത്തിന് ലഭിക്കേണ്ട ധനസഹായം ആശുപത്രി രേഖയിലെ തീയതിവ്യത്യാസത്തിന്റെ പേരിൽ മാത്രം നിഷേധിക്കാനാവില്ലെന്ന് പട്ന ഹൈക്കോടതി. ജസ്റ്റിസ് അലോക് കുമാറാണ് ഉത്തരവ് പുറപ്പെടുവിച്ചത്. ഭർത്താവ് രാം ഭജൻ ചൗധരിയുടെ മരണത്തെ തുടർന്ന് നാല് ലക്ഷം രൂപയുടെ ധനസഹായം ആവശ്യപ്പെട്ട് ശാന്തി ദേവി നൽകിയ ഹർജിയിലാണ് നടപടി. ബിഹാർ സർക്കാരും ബന്ധപ്പെട്ട ആരോഗ്യവകുപ്പ് അധികൃതരുമാണ് എതിർകക്ഷികൾ. ഹർജിക്കാരിക്കുവേണ്ടി അഭിഭാഷകൻ ദിനകർ കുമാർ ഹാജരായി. സംസ്ഥാന ആരോഗ്യ സൊസൈറ്റിക്കുവേണ്ടി അഭിഭാഷകരായ ഡോ. ആനന്ദ് കുമാർ, കാമ്യ ഠാക്കൂർ എന്നിവരും മറ്റ് എതിർകക്ഷികൾക്കുവേണ്ടി അഡ്വക്കേറ്റ് ജനറലിന്റെ അസിസ്റ്റന്റ് കൗൺസൽ രാഹുൽ കുമാറും ഹാജരായി. ആശുപത്രിയിലെ പരിശോധനാ റിപ്പോർട്ടിൽ തീയതി തെറ്റായി രേഖപ്പെടുത്തിയതുകൊണ്ടുമാത്രം ധനസഹായ അപേക്ഷ തള്ളിയത് നിലനിൽക്കില്ലെന്ന് കോടതി വ്യക്തമാക്കി. ശാന്തി ദേവിയുടെ അപേക്ഷ വീണ്ടും പരിശോധിക്കാനും അർഹത കണ്ടെത്തിയാൽ നാല് ലക്ഷം രൂപയും അനുബന്ധ ആനുകൂല്യങ്ങളും നൽകാനുമാണ് ഉത്തരവ്. വിധിയുടെ കൃത്യമായ തീയതി ലഭ്യമായ റിപ്പോർട്ടിൽ വ്യക്തമാക്കിയിട്ടില്ല.

ജനുവരി അഞ്ചിന് മരണം; പരിശോധനാ റിപ്പോർട്ടിൽ ജനുവരി ആറ്

2022 ജനുവരി അഞ്ചിനാണ് ശാന്തി ദേവിയുടെ ഭർത്താവ് രാം ഭജൻ ചൗധരിയെ പട്നയിലെ നളന്ദ മെഡിക്കൽ കോളേജ് ആശുപത്രിയിലെ അത്യാഹിത വിഭാഗത്തിൽ പ്രവേശിപ്പിച്ചത്. അഞ്ച് ദിവസമായി പനിയും ചുമയും ക്ഷീണവും അനുഭവപ്പെട്ടിരുന്ന അദ്ദേഹത്തെ വൈകിട്ട് 5.36നാണ് ഡോക്ടർമാർ പരിശോധിച്ചത്. ആശുപത്രിയിൽ പ്രവേശിപ്പിക്കുന്നതിന് മുമ്പ് ആർടിപിസിആർ പരിശോധന നടത്താൻ നിർദേശിച്ചിരുന്നു. എന്നാൽ ആരോഗ്യനില വഷളായതിനെ തുടർന്ന് അതേ ദിവസം വൈകിട്ട് 6.20ന് അദ്ദേഹം മരിച്ചു.

മരണശേഷം ലഭിച്ച കോവിഡ് പരിശോധനാ റിപ്പോർട്ടിൽ സാമ്പിൾ ശേഖരിച്ചതും പരിശോധിച്ചതും ജനുവരി ആറിനാണെന്ന് രേഖപ്പെടുത്തിയിരുന്നു. അതായത് മരണം സംഭവിച്ചതിന്റെ പിറ്റേദിവസത്തെ തീയതിയാണ് പരിശോധനാ രേഖയിലുണ്ടായിരുന്നത്. ഈ വ്യത്യാസമാണ് പിന്നീട് കുടുംബത്തിന് ലഭിക്കേണ്ട ധനസഹായം നിഷേധിക്കാൻ അധികൃതർ കാരണമായി ചൂണ്ടിക്കാട്ടിയത്.

എല്ലാ രേഖകളും നൽകിയിട്ടും ധനസഹായം നിഷേധിച്ചു

2022 മാർച്ച് ഏഴിനാണ് ശാന്തി ദേവി കോവിഡ് മരണധനസഹായത്തിന് അപേക്ഷ നൽകിയത്. മരണസർട്ടിഫിക്കറ്റ്, കോവിഡ് പോസിറ്റീവ് പരിശോധനാ റിപ്പോർട്ട്, കുടുംബവിവരങ്ങൾ, ബാങ്ക് രേഖകൾ, ആധാർ കാർഡുകൾ, ചികിത്സാരേഖകൾ എന്നിവ അപേക്ഷയ്ക്കൊപ്പം സമർപ്പിച്ചിരുന്നു. എന്നാൽ 2023 ഫെബ്രുവരി മൂന്നിലെ ഉത്തരവിലൂടെ അധികൃതർ അപേക്ഷ അംഗീകരിക്കാത്തവരുടെ പട്ടികയിൽ ഉൾപ്പെടുത്തി.

മരണം നടന്നത് ജനുവരി അഞ്ചിനും കോവിഡ് പരിശോധനാ റിപ്പോർട്ടിലെ തീയതി ജനുവരി ആറിനുമാണെന്നായിരുന്നു അപേക്ഷ തള്ളാനുള്ള കാരണം. സംസ്ഥാന ആരോഗ്യ സൊസൈറ്റിയുടെ മൂന്നംഗ സമിതി ഈ തീയതിവ്യത്യാസം ചൂണ്ടിക്കാട്ടിയാണ് ധനസഹായം നിരസിച്ചതെന്ന് സർക്കാർ കോടതിയെ അറിയിച്ചു. ആശുപത്രിയുടെ ഭാഗത്തുനിന്നുണ്ടായ രേഖപ്പെടുത്തൽ പിഴവിന് കുടുംബത്തെ ഉത്തരവാദിയാക്കാനാവില്ലെന്നായിരുന്നു ശാന്തി ദേവിയുടെ വാദം.

മരണത്തിന് മുമ്പുതന്നെ കോവിഡ് പരിശോധന നിർദേശിച്ചിരുന്നതായി രേഖ

ആശുപത്രിയിലെ അത്യാഹിത വിഭാഗത്തിൽ രജിസ്റ്റർ ചെയ്ത രേഖയാണ് ഹർജിക്കാരി പ്രധാന തെളിവായി കോടതിയിൽ സമർപ്പിച്ചത്. രാം ഭജൻ ചൗധരിയുടെ മരണത്തിന് മുമ്പുതന്നെ ആർടി 57779 എന്ന സാമ്പിൾ നമ്പർ ആശുപത്രി രേഖയിൽ ഉൾപ്പെടുത്തിയിരുന്നു. ഇതിലൂടെ പരിശോധനയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട നടപടികൾ മരണത്തിന് മുമ്പ് ആരംഭിച്ചിരുന്നുവെന്നാണ് ഹർജിക്കാരി ചൂണ്ടിക്കാട്ടിയത്.

2024 ഫെബ്രുവരി എട്ടിന് നളന്ദ മെഡിക്കൽ കോളേജ് ആശുപത്രിയിലെ മൈക്രോബയോളജി വിഭാഗം നൽകിയ കത്തും കോടതിയിൽ ഹാജരാക്കി. രാം ഭജൻ ചൗധരിയുടെ സാമ്പിൾ കോവിഡ് പോസിറ്റീവായിരുന്നുവെന്ന് ആശുപത്രി സ്ഥിരീകരിച്ചിരുന്നു. പരിശോധനയിൽ സിടി മൂല്യം 21.3 ആയിരുന്നുവെന്നും രേഖപ്പെടുത്തി. ആശുപത്രി തന്നെ രോഗബാധ സ്ഥിരീകരിച്ചിട്ടും പരിശോധനാ റിപ്പോർട്ടിലെ തീയതിവ്യത്യാസം മാത്രം പരിഗണിച്ച് അപേക്ഷ നിരസിച്ചതാണ് കോടതി പരിശോധിച്ചത്.

ആശുപത്രി രേഖയിലെ പിഴവിന് കുടുംബത്തെ ശിക്ഷിക്കരുത്

ആശുപത്രി രേഖയിലെ ഒരു ദിവസത്തെ തീയതിവ്യത്യാസം മാത്രം അടിസ്ഥാനമാക്കി കോവിഡ് മരണധനസഹായം നിഷേധിച്ചത് നിയമപരമായി നിലനിൽക്കില്ലെന്ന് കോടതി വ്യക്തമാക്കി. സുപ്രീംകോടതിയുടെ ഗൗരവ് കുമാർ ബൻസാൽ കേസിലെ നിർദേശങ്ങൾ പ്രകാരം കോവിഡ് പരിശോധനാഫലവും രോഗം സ്ഥിരീകരിച്ച സാഹചര്യങ്ങളും ചികിത്സാരേഖകളും പരിഗണിക്കേണ്ടതുണ്ട്. എന്നാൽ ഈ കേസിൽ മരണത്തിന് മുമ്പുള്ള ആശുപത്രി രജിസ്ട്രേഷൻ രേഖയും പിന്നീട് ആശുപത്രി നൽകിയ കോവിഡ് സ്ഥിരീകരണവും അധികൃതർ വേണ്ടവിധം പരിശോധിച്ചില്ലെന്ന് ജസ്റ്റിസ് അലോക് കുമാർ കണ്ടെത്തി.

ആശുപത്രി ജീവനക്കാരുടെ ഭാഗത്തുനിന്നുണ്ടായിരിക്കാവുന്ന രേഖപ്പെടുത്തൽ പിഴവിന്റെ പേരിൽ ഒരു കുടുംബത്തിന്റെ ന്യായമായ ധനസഹായ അപേക്ഷ തള്ളാനാവില്ലെന്നും കോടതി നിരീക്ഷിച്ചു. കോവിഡ് മരണവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ധനസഹായം അനുവദിക്കുമ്പോൾ സാങ്കേതിക പിഴവുകൾ മാത്രം നോക്കാതെ യഥാർഥ ചികിത്സാരേഖകളും സുപ്രീംകോടതി നിശ്ചയിച്ച യോഗ്യതാ മാനദണ്ഡങ്ങളും പരിശോധിക്കണമെന്നാണ് ഉത്തരവിന്റെ കാതൽ.

ജനങ്ങളുടെ ദുരിതം നോക്കിനിൽക്കാനല്ല സർക്കാരെന്ന് ഹൈക്കോടതി

ജനങ്ങളുടെ ക്ഷേമവും അന്തസ്സും സംരക്ഷിക്കാൻ സർക്കാരിന് ഭരണഘടനാപരമായ ഉത്തരവാദിത്വമുണ്ടെന്ന് ജസ്റ്റിസ് അലോക് കുമാർ വ്യക്തമാക്കി. ഭരണഘടനയുടെ 21ാം അനുച്ഛേദവും 2005ലെ ദുരന്തനിവാരണ നിയമവും പ്രകാരം ദേശീയ ആരോഗ്യപ്രതിസന്ധിയിൽ കുടുംബാംഗങ്ങളെ നഷ്ടപ്പെട്ടവർക്ക് അർഹമായ സഹായം ഉറപ്പാക്കേണ്ട ബാധ്യത സർക്കാരിനുണ്ട്.

ജനങ്ങളുടെ ദുരിതം അകലെനിന്ന് നോക്കിനിൽക്കുന്ന സംവിധാനമായല്ല ഭരണഘടന സർക്കാരിനെ കാണുന്നതെന്നും ജനക്ഷേമത്തിന്റെയും അന്തസ്സിന്റെയും സംരക്ഷകനായാണ് കാണുന്നതെന്നും കോടതി നിരീക്ഷിച്ചു. ആശുപത്രി തന്നെ കോവിഡ് സ്ഥിരീകരിച്ച സാഹചര്യത്തിൽ ഒരു രേഖയിലെ തീയതിവ്യത്യാസം മാത്രം ചൂണ്ടിക്കാട്ടി ധനസഹായം നിഷേധിക്കുന്നത് ക്ഷേമരാഷ്ട്രത്തിന്റെ ഉത്തരവാദിത്വത്തിന് വിരുദ്ധമാണെന്നും കോടതി വ്യക്തമാക്കി.

ധനസഹായം നിഷേധിച്ച തീരുമാനം റദ്ദാക്കി; നാലാഴ്ചയ്ക്കകം വീണ്ടും പരിശോധിക്കണം

2026 ഒക്ടോബർ 12ന് പുറപ്പെടുവിച്ച അന്തിമ ഉത്തരവിലൂടെ ശാന്തി ദേവിയുടെ ധനസഹായ അപേക്ഷ തള്ളിയ തീരുമാനം ഹൈക്കോടതി റദ്ദാക്കി. 2023 ജനുവരി 25ന് സംസ്ഥാന ആരോഗ്യ സൊസൈറ്റിയുടെ മൂന്നംഗ സമിതി എടുത്തതും ഫെബ്രുവരി മൂന്നിന് അറിയിച്ചതുമായ തീരുമാനമാണ് റദ്ദാക്കിയത്. ആശുപത്രിയിലെ അത്യാഹിത വിഭാഗത്തിന്റെ രജിസ്ട്രേഷൻ രേഖ, കോവിഡ് പരിശോധനാഫലം, 2024 ഫെബ്രുവരി എട്ടിലെ ആശുപത്രിയുടെ സ്ഥിരീകരണക്കത്ത് എന്നിവ പരിഗണിച്ച് അപേക്ഷ വീണ്ടും പരിശോധിക്കാനാണ് നിർദേശം.

ഉത്തരവിന്റെ സാക്ഷ്യപ്പെടുത്തിയ പകർപ്പ് ലഭിക്കുകയോ ഹാജരാക്കുകയോ ചെയ്ത തീയതി മുതൽ നാലാഴ്ചയ്ക്കകം പരിശോധന പൂർത്തിയാക്കണം. ശാന്തി ദേവി ധനസഹായത്തിന് അർഹയാണെന്ന് കണ്ടെത്തിയാൽ തുടർന്നുള്ള നാലാഴ്ചയ്ക്കകം നാല് ലക്ഷം രൂപയും ബാധകമായ അനുബന്ധ ആനുകൂല്യങ്ങളും നൽകണം. അതേസമയം നാല് ലക്ഷം രൂപ ഉടൻ നൽകണമെന്ന നേരിട്ടുള്ള ഉത്തരവല്ല കോടതി പുറപ്പെടുവിച്ചത്. യോഗ്യത വീണ്ടും പരിശോധിച്ചശേഷം പണം അനുവദിക്കണമെന്നതാണ് നിർദേശം.

കോവിഡ് ധനസഹായ കേസുകളിൽ ആശുപത്രി രേഖകൾ നിർണായകം

ബിഹാറിലെ കോവിഡ് മരണധനസഹായ അപേക്ഷകൾ പരിഗണിക്കുമ്പോൾ ആശുപത്രി രേഖകളിലെ സാങ്കേതിക പിഴവുകൾ മാത്രം അടിസ്ഥാനമാക്കി അപേക്ഷ തള്ളാനാവില്ലെന്ന നിയമവ്യാഖ്യാനമാണ് ഈ വിധി വ്യക്തമാക്കുന്നത്. സുപ്രീംകോടതി നിശ്ചയിച്ച യോഗ്യതാ മാനദണ്ഡങ്ങൾ പരിശോധിക്കാതെ അപേക്ഷ നിരസിക്കുന്നത് നിയമപരമായി നിലനിൽക്കില്ല. അതേസമയം എല്ലാ തീയതിവ്യത്യാസങ്ങളും അവഗണിക്കണമെന്നോ എല്ലാ അപേക്ഷകൾക്കും ധനസഹായം അനുവദിക്കണമെന്നോ കോടതി പറഞ്ഞിട്ടില്ല.

സാമൂഹികമായി, കോവിഡ് കാലത്ത് കുടുംബാംഗങ്ങളെ നഷ്ടപ്പെട്ടവർക്ക് അർഹമായ സഹായം ലഭിക്കുന്നതിലെ ഭരണപരമായ തടസ്സങ്ങളാണ് കേസ് ഉയർത്തിക്കാട്ടുന്നത്. ജുഡീഷ്യറിയുടെ തലത്തിൽ, സർക്കാർ രേഖകളിലെ പിഴവുകൾ വിലയിരുത്തുമ്പോൾ യഥാർഥ തെളിവുകൾക്കും ക്ഷേമപദ്ധതികളുടെ ലക്ഷ്യത്തിനും പ്രാധാന്യം നൽകണമെന്ന നിലപാടാണ് കോടതി സ്വീകരിച്ചത്. ബിഹാറിലെ സമാന കേസുകളിൽ ഈ വിധി പ്രസക്തമാകാമെങ്കിലും ഓരോ അപേക്ഷയുടെയും യോഗ്യത പ്രത്യേകം പരിശോധിക്കേണ്ടതുണ്ട്.