അമരാവതി, 2026 ഒക്ടോബർ 14-

വിധവാ പെൻഷന് അർഹതയുള്ള സ്ത്രീയുടെ അപേക്ഷ സർക്കാർ നടപടികളിലെ കാലതാമസം കാരണം തീർപ്പാക്കാതിരുന്നാൽ ആ കാലയളവിലെ പെൻഷൻ നിഷേധിക്കാനാവില്ലെന്ന് ആന്ധ്രപ്രദേശ് ഹൈക്കോടതി. പെൻഷന് അപേക്ഷിച്ച തീയതി മുതൽ പ്രതിമാസ പെൻഷൻ ലഭിച്ചുതുടങ്ങിയതുവരെയുള്ള കുടിശ്ശിക എട്ട് ആഴ്ചയ്ക്കകം നൽകണമെന്ന് ജസ്റ്റിസ് കെ. ശ്രീനിവാസ റെഡ്ഡി ഉത്തരവിട്ടു. തഡിസെട്ടി തിരുപ്പതമ്മ ആന്ധ്രപ്രദേശ് സർക്കാരിനും ബന്ധപ്പെട്ട ഉദ്യോഗസ്ഥർക്കുമെതിരെ നൽകിയ ഹർജിയിലാണ് വിധി. ഹർജിക്കാരിക്കുവേണ്ടി അഭിഭാഷകൻ ഷെയ്ഖ് ഷഹേദാസ് ഹാജരായി. സർക്കാരിനുവേണ്ടി പഞ്ചായത്ത് രാജ്, ഗ്രാമവികസന, റവന്യൂ വകുപ്പുകളിലെ സർക്കാർ അഭിഭാഷകരും സ്റ്റാൻഡിങ് കൗൺസലുമാരായ ഹരി ബാബു മഗുലൂരി, മട്ടെഗുണ്ട സുധീർ എന്നിവരും ഹാജരായി. 2026 ഒക്ടോബർ 14ന് പുറത്തുവന്ന വിധിവിവരത്തിലാണ് ഉത്തരവിന്റെ വിശദാംശങ്ങളുള്ളത്.

അപേക്ഷ നൽകിയത് 2024ൽ; പെൻഷൻ ലഭിച്ചത് 2026ൽ

ഭിന്നശേഷിക്കാർക്കുള്ള പെൻഷൻ വാങ്ങിയിരുന്ന തിരുപ്പതമ്മയുടെ ഭർത്താവ് 2023 ജൂലൈ 14നാണ് മരിച്ചത്. ഭർത്താവിന്റെ മരണത്തെ തുടർന്ന് വിധവാ പെൻഷൻ ലഭിക്കുന്നതിനായി 2024 മാർച്ച് 16ന് വൈഎസ്ആർ പെൻഷൻ കാനുക പദ്ധതിയിൽ അവർ അപേക്ഷ നൽകി. എന്നാൽ പലതവണ അധികൃതരെ സമീപിച്ചിട്ടും അപേക്ഷയിൽ തീരുമാനമുണ്ടായില്ല. പെൻഷന് ആവശ്യമായ യോഗ്യതകളെല്ലാം ഉണ്ടായിരുന്നിട്ടും ആനുകൂല്യം ലഭിക്കാത്തതിനെ തുടർന്നാണ് അവർ ഹൈക്കോടതിയെ സമീപിച്ചത്.

2025 ജനുവരി എട്ടിന് തിരുപ്പതമ്മയുടെ അപേക്ഷ പരിഗണിക്കാൻ ഹൈക്കോടതി അധികൃതർക്ക് നിർദേശം നൽകിയിരുന്നു. ഇതിന് പിന്നാലെ പ്രതിമാസം 4,000 രൂപ പെൻഷൻ അനുവദിച്ചെങ്കിലും പണം ലഭിച്ചുതുടങ്ങിയത് 2026 മാർച്ച് ഒന്നിനാണ്. അപേക്ഷ നൽകി ഏകദേശം രണ്ട് വർഷത്തിനുശേഷമാണ് പെൻഷൻ ലഭിച്ചതെന്നും അതുവരെയുള്ള കുടിശ്ശിക നൽകണമെന്നുമായിരുന്നു ഹർജിക്കാരിയുടെ ആവശ്യം.

തിരഞ്ഞെടുപ്പ് പെരുമാറ്റച്ചട്ടം പറഞ്ഞ് പെൻഷൻ വൈകിപ്പിച്ചു

2024ലെ പൊതുതിരഞ്ഞെടുപ്പുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് മാതൃകാ പെരുമാറ്റച്ചട്ടം നിലവിൽ വന്നതിനാലാണ് അപേക്ഷയിൽ തീരുമാനമെടുക്കാൻ കഴിയാതിരുന്നതെന്നായിരുന്നു സർക്കാർ വിശദീകരണം. പെൻഷൻ അനുവദിക്കുന്നതിൽ ഭരണപരവും നയപരവുമായ തടസ്സങ്ങളുണ്ടായിരുന്നുവെന്നും അധികൃതർ കോടതിയെ അറിയിച്ചു. അപേക്ഷ നൽകിയ തീയതി മുതൽ മുൻകാല പ്രാബല്യത്തോടെ പെൻഷൻ കുടിശ്ശിക നൽകാൻ പദ്ധതിയിൽ വ്യവസ്ഥയില്ലെന്നും സർക്കാർ വാദിച്ചു.

എന്നാൽ തിരുപ്പതമ്മയ്ക്ക് പെൻഷൻ ലഭിക്കാനുള്ള യോഗ്യതയുണ്ടെന്ന കാര്യത്തിൽ സർക്കാരിന് തർക്കമില്ലെന്ന് കോടതി കണ്ടെത്തി. അപേക്ഷകയുടെ ഭാഗത്തുനിന്നുള്ള വീഴ്ചയല്ല പെൻഷൻ അനുവദിക്കാൻ വൈകിയതിന്റെ കാരണമെന്നും കോടതി വ്യക്തമാക്കി. തിരഞ്ഞെടുപ്പ് പെരുമാറ്റച്ചട്ടം മൂലമുള്ള താൽക്കാലിക നിയന്ത്രണങ്ങൾ അർഹതപ്പെട്ട പെൻഷൻ ആനുകൂല്യം ഇല്ലാതാക്കില്ലെന്നും ജസ്റ്റിസ് കെ. ശ്രീനിവാസ റെഡ്ഡി നിരീക്ഷിച്ചു.

അപേക്ഷയിൽ 21 പ്രവൃത്തിദിവസത്തിനകം തീരുമാനമെടുക്കണം

2019 ഡിസംബർ 13ലെ സർക്കാർ ഉത്തരവിലൂടെയാണ് പെൻഷൻ പദ്ധതിയുടെ യോഗ്യതാ മാനദണ്ഡങ്ങൾ നിശ്ചയിച്ചത്. തുടർന്ന് 2022 സെപ്റ്റംബർ ഒമ്പതിന് പുറത്തിറക്കിയ പുതുക്കിയ മാർഗനിർദേശപ്രകാരം പെൻഷൻ അപേക്ഷ ലഭിച്ച് 21 പ്രവൃത്തിദിവസത്തിനകം നടപടികൾ പൂർത്തിയാക്കണം. എന്നാൽ തിരുപ്പതമ്മയുടെ അപേക്ഷയിൽ തീരുമാനമെടുക്കാൻ അധികൃതർ ഏറെ വൈകിയതായി കോടതി കണ്ടെത്തി.

സർക്കാർ തന്നെ നിശ്ചയിച്ച സമയപരിധിക്കുള്ളിൽ അപേക്ഷ പരിഗണിക്കാതിരുന്നതിന്റെ ആനുകൂല്യം സർക്കാരിന് ലഭിക്കരുതെന്ന് കോടതി വ്യക്തമാക്കി. അപേക്ഷകയ്ക്ക് അർഹതയുണ്ടായിട്ടും ഉദ്യോഗസ്ഥരുടെ ഭാഗത്തുനിന്നുണ്ടായ കാലതാമസത്തിന്റെ പേരിൽ പെൻഷൻ നിഷേധിക്കുന്നത് അംഗീകരിക്കാനാവില്ലെന്നായിരുന്നു കോടതിയുടെ നിലപാട്.

3,000 രൂപയുടെ പെൻഷൻ 4,000 രൂപയായി ഉയർത്തിയതും പരിഗണിക്കണം

2024 ജൂൺ 13ന് ആന്ധ്രപ്രദേശ് സർക്കാർ പുറത്തിറക്കിയ ഉത്തരവിലൂടെ പെൻഷൻ പദ്ധതി എൻടിആർ ഭരോസ പെൻഷൻ പദ്ധതിയായി പുനഃസ്ഥാപിക്കുകയും വിധവകൾ ഉൾപ്പെടെയുള്ള വിഭാഗങ്ങളുടെ പ്രതിമാസ പെൻഷൻ 3,000 രൂപയിൽനിന്ന് 4,000 രൂപയായി വർധിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തിരുന്നു. വർധിപ്പിച്ച പെൻഷന് 2024 ഏപ്രിൽ ഒന്ന് മുതൽ പ്രാബല്യമുണ്ടാകുമെന്നും ജൂലൈ ഒന്ന് മുതൽ മൂന്ന് മാസത്തെ കുടിശ്ശികയോടൊപ്പം വിതരണം ചെയ്യുമെന്നും സർക്കാർ ഉത്തരവിൽ വ്യക്തമാക്കിയിരുന്നു.

ഈ വ്യവസ്ഥ ഹൈക്കോടതി പ്രത്യേകം പരിശോധിച്ചു. വർധിപ്പിച്ച പെൻഷൻ ഏപ്രിൽ ഒന്ന് മുതൽ നൽകാൻ സർക്കാർ തന്നെ തീരുമാനിച്ച സാഹചര്യത്തിൽ അപേക്ഷ പരിഗണിക്കാൻ വൈകിയതിന്റെ പേരിൽ ആനുകൂല്യം നിഷേധിക്കാനാവില്ലെന്ന് കോടതി വ്യക്തമാക്കി. അതിനാൽ അപേക്ഷ നൽകിയ 2024 മാർച്ച് 16 മുതൽ ഓരോ കാലയളവിലും നിലവിലുണ്ടായിരുന്ന സർക്കാർ ഉത്തരവുകളിലെ നിരക്കുകൾ അനുസരിച്ചാണ് കുടിശ്ശിക കണക്കാക്കേണ്ടത്.

എട്ട് ആഴ്ചയ്ക്കകം പെൻഷൻ കുടിശ്ശിക നൽകണം

2026 സെപ്റ്റംബർ മൂന്നിന് പുറപ്പെടുവിച്ച അന്തിമ ഉത്തരവിലൂടെ തിരുപ്പതമ്മയുടെ ഹർജി ഹൈക്കോടതി അനുവദിച്ചു. 2024 മാർച്ച് 16 മുതൽ സ്ഥിരമായി പെൻഷൻ ലഭിച്ചുതുടങ്ങിയതുവരെയുള്ള കുടിശ്ശിക ബന്ധപ്പെട്ട കാലയളവിലെ നിരക്കുകൾ അനുസരിച്ച് കണക്കാക്കണം. ഇതിനകം നൽകിയ തുക കുറച്ചശേഷം ശേഷിക്കുന്ന പണം ഉത്തരവിന്റെ പകർപ്പ് ലഭിച്ച് എട്ട് ആഴ്ചയ്ക്കകം നൽകണമെന്നാണ് നിർദേശം.

പെൻഷൻ പദ്ധതിയിലെ യോഗ്യതാ മാനദണ്ഡങ്ങൾ പാലിക്കാത്തവർക്ക് ഈ വിധിയുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ ആനുകൂല്യം ആവശ്യപ്പെടാനാവില്ലെന്നും കോടതി വ്യക്തമാക്കി. അർഹത തെളിയിക്കപ്പെട്ട ഹർജിക്കാരിക്ക് ഭരണപരമായ കാലതാമസത്തിന്റെ പേരിൽ ആനുകൂല്യം നിഷേധിക്കരുതെന്നതാണ് ഉത്തരവിന്റെ കാതൽ.

പെൻഷൻ വൈകിപ്പിക്കുന്ന സർക്കാർ നടപടികൾക്ക് നിയന്ത്രണം

ആന്ധ്രപ്രദേശിലെ സാമൂഹികസുരക്ഷാ പെൻഷൻ പദ്ധതികളിൽ അപേക്ഷകൾ അനാവശ്യമായി വൈകിപ്പിക്കുന്നതിനെതിരായ നിയമപരമായ നിലപാടാണ് ഈ വിധി വ്യക്തമാക്കുന്നത്. അർഹരായ അപേക്ഷകരുടെ പെൻഷൻ അപേക്ഷകൾ നിശ്ചിത സമയത്തിനകം പരിഗണിക്കണമെന്നും സർക്കാർ നടപടികളിലെ കാലതാമസം മൂലം നഷ്ടപ്പെട്ട ആനുകൂല്യങ്ങൾ അനുവദിക്കേണ്ടിവരുമെന്നും വിധിയിൽ വ്യക്തമാകുന്നു.

സാമൂഹികമായി, വിധവകൾ ഉൾപ്പെടെയുള്ള സാമ്പത്തികമായി പിന്നാക്കം നിൽക്കുന്ന അർഹരായ ഗുണഭോക്താക്കളുടെ ജീവിതസുരക്ഷയ്ക്ക് ഈ വിധി പ്രാധാന്യമുള്ളതാണ്. ജുഡീഷ്യറിയുടെ തലത്തിൽ, സാമൂഹികസുരക്ഷാ പെൻഷൻ മാന്യമായി ജീവിക്കാനുള്ള അവകാശവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടതാണെന്ന മുൻവിധികളിലെ നിലപാട് കോടതി വീണ്ടും പരിഗണിച്ചു. സമാന സാഹചര്യങ്ങളിലുള്ള പെൻഷൻ തർക്കങ്ങളിൽ ഈ വിധി ആശ്രയിക്കാമെങ്കിലും ഓരോ അപേക്ഷകന്റെയും യോഗ്യതയും ബാധകമായ സർക്കാർ ഉത്തരവുകളും പ്രത്യേകം പരിശോധിക്കേണ്ടതുണ്ട്.