ഷിംല, 2026 ഒക്ടോബർ 5-

ചെക്ക് മടങ്ങിയ കേസിൽ നിയമപരമായ നോട്ടീസ് ലഭിച്ചതായി കണക്കാക്കുന്ന തീയതിക്ക് ശേഷമുള്ള 15 ദിവസത്തെ പണമടയ്ക്കൽ സമയം അവസാനിക്കുംമുമ്പ് നൽകിയ പരാതി നിലനിൽക്കില്ലെന്ന് ഹിമാചൽ പ്രദേശ് ഹൈക്കോടതി. 2026 സെപ്റ്റംബർ 7-ന് ജസ്റ്റിസ് രാകേഷ് കെയിൻത്ലയാണ് ബസന്ത് നൽകിയ പുനഃപരിശോധനാ ഹർജിയിൽ വിധി പറഞ്ഞത്. വിരേന്ദർ സിങ്ങായിരുന്നു എതിർകക്ഷി. ബസന്തിനായി അഭിഭാഷകൻ അഭയ് ഗുപ്ത, അഭിഭാഷകൻ സാർഥക് മേത്തയ്ക്ക് പകരമായി ഹാജരായി. വിരേന്ദർ സിങ്ങിനായി മുതിർന്ന അഭിഭാഷകൻ എൻ.എസ്. ചന്ദേലും അഭിഭാഷക കനിക വർമയും ഹാജരായി. വിചാരണക്കോടതി ബസന്തിനെ കുറ്റക്കാരനാക്കിയ വിധിയും അത് ശരിവച്ച സെഷൻസ് കോടതി വിധിയും ഹൈക്കോടതി റദ്ദാക്കി.

നോട്ടീസ് അയച്ചത് ഒക്ടോബർ 19ന്; പരാതി നൽകിയത് നവംബർ 8ന്

ചെക്ക് മടങ്ങിയതിനെ തുടർന്ന് 2016 ഒക്ടോബർ 19നാണ് ബസന്തിന് നിയമപരമായ നോട്ടീസ് അയച്ചത്. നോട്ടീസ് തിരികെ ലഭിച്ചിരുന്നില്ല. അതിനാൽ നോട്ടീസ് അയച്ച തീയതി മുതൽ 30 ദിവസം പൂർത്തിയായ 2016 നവംബർ 18നാണ് നോട്ടീസ് ലഭിച്ചതായി നിയമപരമായി കണക്കാക്കേണ്ടതെന്ന് ഹൈക്കോടതി വ്യക്തമാക്കി. എന്നാൽ അതിന് പത്ത് ദിവസം മുമ്പ്, 2016 നവംബർ 8ന് തന്നെ പരാതി നൽകിയിരുന്നു. അതുകൊണ്ടുതന്നെ പരാതി സമയത്തിന് മുമ്പുള്ളതാണെന്ന് കോടതി കണ്ടെത്തി.

നോട്ടീസ് ലഭിച്ചതായി കണക്കാക്കിയ ശേഷവും 15 ദിവസം നൽകണം

ചെക്ക് നൽകിയയാൾക്ക് നോട്ടീസ് ലഭിച്ചതിന് ശേഷം പണം നൽകാൻ നിയമം 15 ദിവസം അനുവദിക്കുന്നുണ്ടെന്ന് കോടതി വ്യക്തമാക്കി. നോട്ടീസ് യഥാർഥത്തിൽ ലഭിച്ച തീയതിക്ക് തെളിവില്ലെങ്കിൽ, ഈ കേസിലെ സാഹചര്യത്തിൽ നോട്ടീസ് അയച്ചതിന് 30 ദിവസം കഴിഞ്ഞാണ് അത് ലഭിച്ചതായി കണക്കാക്കുന്നത്. അതിന് ശേഷമാണ് 15 ദിവസത്തെ പണമടയ്ക്കൽ സമയം കണക്കാക്കേണ്ടത്. ഈ സമയം അവസാനിക്കുന്നതിന് മുമ്പ് ചെക്ക് മടങ്ങിയ കുറ്റം അടിസ്ഥാനമാക്കി പരാതി നൽകാനുള്ള സാഹചര്യം ഉണ്ടാകില്ലെന്നും കോടതി വ്യക്തമാക്കി.

സമയം തീരുംമുമ്പുള്ള പരാതിയിൽ മജിസ്ട്രേറ്റിന് നടപടിയെടുക്കാനാവില്ല

15 ദിവസത്തെ നിർബന്ധിത സമയം പൂർത്തിയാകുന്നതിന് മുമ്പ് നൽകിയ പരാതിയുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ മജിസ്ട്രേറ്റിന് കുറ്റം പരിഗണിച്ച് നടപടിയെടുക്കാനുള്ള അധികാരമില്ലെന്ന് ഹൈക്കോടതി വ്യക്തമാക്കി. പരാതി നൽകിയ ശേഷം 15 ദിവസം പൂർത്തിയായി എന്നതുകൊണ്ട് ഈ പിഴവ് പരിഹരിക്കപ്പെടില്ല. പരാതി നൽകുന്ന ദിവസം തന്നെ നിയമം നിർദേശിക്കുന്ന എല്ലാ മുൻവ്യവസ്ഥകളും പൂർത്തിയായിരിക്കണം.

അഞ്ച് ലക്ഷത്തി ഇരുപത്തയ്യായിരം രൂപയുടെ ആപ്പിൾ ഇടപാടാണ് കേസിന് തുടക്കം

പരാതിക്കാരനിൽ നിന്ന് 300 പെട്ടി ആപ്പിൾ അഞ്ച് ലക്ഷത്തി ഇരുപത്തയ്യായിരം രൂപയ്ക്ക് വാങ്ങിയെന്നായിരുന്നു കേസ്. ഒരു ലക്ഷത്തി ഇരുപത്തയ്യായിരം രൂപ പണമായി നൽകിയെന്നും ശേഷിച്ച നാല് ലക്ഷം രൂപയ്ക്കായി ചെക്ക് നൽകിയെന്നുമായിരുന്നു പരാതി. അക്കൗണ്ടിൽ മതിയായ പണമില്ലാത്തതിനാൽ ചെക്ക് മടങ്ങിയതിനെ തുടർന്നാണ് നെഗോഷ്യബിൾ ഇൻസ്ട്രുമെന്റ്സ് നിയമത്തിലെ വകുപ്പ് 138 പ്രകാരം കേസ് നൽകിയത്.

ഒരു വർഷം തടവും നാല് ലക്ഷത്തി എഴുപതിനായിരം രൂപ നഷ്ടപരിഹാരവും റദ്ദായി

ചോപാലിലെ ജുഡീഷ്യൽ മജിസ്ട്രേറ്റ് ഫസ്റ്റ് ക്ലാസ് കോടതി 2022 ഒക്ടോബർ 19ന് ബസന്തിനെ കുറ്റക്കാരനാക്കിയിരുന്നു. 2022 ഒക്ടോബർ 28ന് ഒരു വർഷത്തെ ലളിത തടവും നാല് ലക്ഷത്തി എഴുപതിനായിരം രൂപ നഷ്ടപരിഹാരവും വിധിച്ചു. നഷ്ടപരിഹാരം നൽകാത്ത പക്ഷം ആറുമാസം കൂടി ലളിത തടവും നിർദേശിച്ചിരുന്നു. 2025 മാർച്ച് 25ന് ഷിംലയിലെ സെഷൻസ് ജഡ്ജി ഈ വിധി ശരിവച്ചു. ഇതിനെതിരെയാണ് ബസന്ത് ഹൈക്കോടതിയെ സമീപിച്ചത്.

സമയത്തിന് മുമ്പുള്ള പരാതി അധികാരപരിധിയുടെ പ്രശ്നമെന്ന് ഹൈക്കോടതി

പരാതി സമയത്തിന് മുമ്പ് നൽകിയെന്ന വാദം കീഴ്ക്കോടതികളിൽ ഉന്നയിച്ചിരുന്നില്ലെന്ന എതിർവാദവും ഹൈക്കോടതി തള്ളി. പരാതി നിയമപരമായ സമയത്തിനുള്ളിലാണോ എന്നത് കോടതിയുടെ അധികാരപരിധിയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ചോദ്യമാണെന്നും അതിനാൽ പുനഃപരിശോധനാ ഹർജിയിലും ഈ വിഷയം ഉന്നയിക്കാമെന്നും കോടതി വ്യക്തമാക്കി. കീഴ്ക്കോടതികൾ ഈ നിർണായക വിഷയം പരിശോധിച്ചില്ലെന്നും ഹൈക്കോടതി കണ്ടെത്തി.

വിചാരണക്കോടതി വിധിയും സെഷൻസ് കോടതി വിധിയും റദ്ദാക്കി; പരാതി തള്ളി

ബസന്തിന്റെ പുനഃപരിശോധനാ ഹർജി അനുവദിച്ച ഹൈക്കോടതി, 2022 ഒക്ടോബർ 19ലെ കുറ്റക്കാരനാക്കിയ വിധിയും 2022 ഒക്ടോബർ 28ലെ ശിക്ഷാ ഉത്തരവും അവ ശരിവച്ച 2025 മാർച്ച് 25ലെ സെഷൻസ് കോടതി വിധിയും റദ്ദാക്കി. നിയമപരമായ സമയം പൂർത്തിയാകുംമുമ്പ് നൽകിയതാണെന്ന് കണ്ടെത്തി വിരേന്ദർ സിങ്ങിന്റെ പരാതിയും തള്ളി.

ചെക്ക് കേസുകളിൽ പരാതി നൽകുന്ന തീയതി നിർണായകമാകും

വിധിയുടെ നേരിട്ടുള്ള ഫലം ഹിമാചൽ പ്രദേശിലെ ചെക്ക് മടങ്ങിയ കേസുകളിൽ നോട്ടീസ് നൽകിയതും അത് ലഭിച്ചതായി കണക്കാക്കാവുന്ന തീയതിയും അതിന് ശേഷമുള്ള 15 ദിവസവും കൃത്യമായി പരിശോധിക്കേണ്ടതിന്റെ പ്രാധാന്യം ശക്തമാകുന്നതാണ്. നോട്ടീസ് ലഭിച്ചതായി കണക്കാക്കുന്നതിന് മുമ്പേയോ 15 ദിവസത്തെ പണമടയ്ക്കൽ അവസരം അവസാനിക്കുന്നതിന് മുമ്പേയോ പരാതി നൽകിയാൽ, പിന്നീട് സമയം പൂർത്തിയായെന്ന കാരണത്താൽ ആ പരാതി സാധുവാകില്ലെന്ന നിയമനിലപാടാണ് ഹൈക്കോടതി പ്രയോഗിച്ചത്.