ന്യൂഡൽഹി, 2026 ഒക്ടോബർ 5-

135 വർഷം പഴക്കമുള്ള കേന്ദ്ര സെക്രട്ടേറിയറ്റ് ലൈബ്രറിക്ക് പുതിയ സെൻട്രൽ വിസ്ത പദ്ധതിയിൽ എത്ര സ്ഥലം നൽകുമെന്ന് വിശദമായ സത്യവാങ്മൂലത്തിലൂടെ അറിയിക്കാൻ കേന്ദ്ര സർക്കാരിനോട് സുപ്രീംകോടതി നിർദേശിച്ചു. 2026 ഒക്ടോബർ 5-നാണ് ജസ്റ്റിസ് സഞ്ജയ് കുമാർ, ജസ്റ്റിസ് സഞ്ജീവ് സച്ദേവ എന്നിവരുടെ ബെഞ്ചിന്റെ ഉത്തരവ്. ലൈബ്രറിക്ക് സ്ഥലം ലഭിക്കുന്നില്ലെന്ന റിപ്പോർട്ടുകളിൽ കോടതി സ്വമേധയാ എടുത്ത കേസാണിത്. കേന്ദ്ര സർക്കാരിനുവേണ്ടി അഡീഷണൽ സോളിസിറ്റർ ജനറൽ ഐശ്വര്യ ഭാട്ടി ഹാജരായി. മുതിർന്ന അഭിഭാഷക ഹരിപ്രിയ പത്മനാഭനെ കോടതി അമിക്കസ് ക്യൂറിയായും നിയമിച്ചു.

ശാസ്ത്രി ഭവനിലെ പുസ്തകങ്ങൾക്കൊപ്പം ആർ.കെ. പുരത്തെ രണ്ട് ലക്ഷം പുസ്തകങ്ങൾക്കും ഇടം വേണം

ഡൽഹിയിലെ ശാസ്ത്രി ഭവനിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന കേന്ദ്ര സെക്രട്ടേറിയറ്റ് ലൈബ്രറിയിൽ ഏകദേശം എട്ടര ലക്ഷം പുസ്തകങ്ങളുണ്ട്. ഇതിന് പുറമെ ആർ.കെ. പുരത്ത് പെട്ടികളിലായി സൂക്ഷിച്ചിരിക്കുന്ന രണ്ട് ലക്ഷം പുസ്തകങ്ങളുമുണ്ട്. പുതിയ സ്ഥലത്ത് ഇപ്പോഴുള്ള പുസ്തകങ്ങൾക്കു മാത്രമല്ല, ഈ രണ്ട് ലക്ഷം പുസ്തകങ്ങൾക്കും മതിയായ ഇടമുണ്ടോയെന്ന് സത്യവാങ്മൂലത്തിൽ വ്യക്തമാക്കണമെന്ന് കോടതി നിർദേശിച്ചു. ലൈബ്രറിക്ക് നൽകുന്ന സ്ഥലത്തിന്റെ വിസ്തീർണവും യഥാർഥ രൂപരേഖയും കേന്ദ്രം സമർപ്പിക്കണം.

ലൈബ്രറിക്ക് സ്ഥലം നീക്കിവച്ചിട്ടുണ്ടെന്ന് കേന്ദ്രം; സത്യവാങ്മൂലം തന്നെ വേണമെന്ന് കോടതി

പുതിയ സെൻട്രൽ വിസ്ത പദ്ധതിയിൽ ലൈബ്രറിക്ക് സ്ഥലം നീക്കിവച്ചിട്ടുണ്ടെന്ന് ഐശ്വര്യ ഭാട്ടി കോടതിയെ അറിയിച്ചു. സെൻട്രൽ വിസ്ത ഡയറക്ടർ കോടതിയിൽ സന്നിഹിതനാണെന്നും വിശദാംശങ്ങൾ നൽകാമെന്നും അവർ പറഞ്ഞു. എന്നാൽ വാക്കാലുള്ള വിശദീകരണം മതിയാകില്ലെന്നും സത്യവാങ്മൂലം ആവശ്യമാണെന്നും ജസ്റ്റിസ് സഞ്ജയ് കുമാർ വ്യക്തമാക്കി. 1891 മുതൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന ലൈബ്രറിക്ക് വളരെ പരിമിതമായ സ്ഥലം മാത്രമാണോ നൽകുന്നതെന്നും ബെഞ്ച് ചോദിച്ചു.

ശാസ്ത്രി ഭവൻ പൊളിക്കുന്ന പദ്ധതിയാണ് ലൈബ്രറിയുടെ ഭാവി കോടതിയിലെത്തിച്ചത്

സെൻട്രൽ വിസ്ത പുനർവികസനത്തിന്റെ ഭാഗമായി ശാസ്ത്രി ഭവൻ പൊളിക്കാൻ പദ്ധതിയുള്ളതിനാൽ അവിടെ പ്രവർത്തിക്കുന്ന ലൈബ്രറി മാറ്റേണ്ടിവരുമെന്ന റിപ്പോർട്ടുകളാണ് ആശങ്കയ്ക്ക് കാരണമായത്. പുതിയ സെൻട്രൽ വിസ്ത പദ്ധതിയിൽ ലൈബ്രറിക്ക് മതിയായ ഇടമില്ലെന്ന റിപ്പോർട്ടുകളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ 2026 ഒക്ടോബർ 3-നാണ് സുപ്രീംകോടതി സ്വമേധയാ കേസ് രജിസ്റ്റർ ചെയ്തത്. ലൈബ്രറിയിലെ വലിയ പുസ്തകശേഖരം സംരക്ഷിക്കാൻ അനുയോജ്യമായ സ്ഥലം ലഭിക്കുമോയെന്നതാണ് കോടതിയുടെ മുന്നിലുള്ള പ്രധാന വിഷയം.

കർത്തവ്യപഥ് പുനർവികസന പദ്ധതിയിൽ ലൈബ്രറിക്ക് സ്ഥലം നീക്കിവച്ചെന്ന് കേന്ദ്ര മന്ത്രാലയം

കേന്ദ്ര സെക്രട്ടേറിയറ്റ് ലൈബ്രറിക്ക് കർത്തവ്യപഥ് പുനർവികസന പദ്ധതിയിൽ സ്ഥലം നീക്കിവച്ചിട്ടുണ്ടെന്നാണ് കേന്ദ്ര ഭവന-നഗരകാര്യ മന്ത്രാലയത്തിന്റെ നിലപാട്. ലൈബ്രറി നിർമിക്കുന്നതിനുള്ള നടപടികൾ പുരോഗമിക്കുകയാണെന്നും മന്ത്രാലയം വ്യക്തമാക്കിയിട്ടുണ്ട്. എന്നാൽ എത്ര സ്ഥലം ലഭിക്കും, രൂപരേഖ എന്താണ്, മുഴുവൻ പുസ്തകങ്ങളും അവിടെ സൂക്ഷിക്കാൻ കഴിയുമോ എന്നീ കാര്യങ്ങളാണ് ഇനി കേന്ദ്രം സത്യവാങ്മൂലത്തിലൂടെ കോടതിയെ അറിയിക്കേണ്ടത്.

അന്തിമ തീരുമാനം പിന്നീട്; ഇപ്പോൾ കേന്ദ്രത്തിന് വിശദാംശങ്ങൾ രേഖാമൂലം നൽകാനുള്ള നിർദേശം

ലൈബ്രറി എവിടേക്ക് മാറ്റണമെന്നോ നിർദിഷ്ട സ്ഥലം മതിയാണെന്നോ സുപ്രീംകോടതി 2026 ഒക്ടോബർ 5-ന് അന്തിമമായി തീരുമാനിച്ചിട്ടില്ല. കേന്ദ്ര സർക്കാരിന് നോട്ടീസ് നൽകിയ കോടതി, സ്ഥലത്തിന്റെ പൂർണ വിവരങ്ങളും യഥാർഥ രൂപരേഖയും പുസ്തകശേഖരം മുഴുവൻ ഉൾക്കൊള്ളാനുള്ള ശേഷിയും സത്യവാങ്മൂലത്തിൽ വ്യക്തമാക്കാനാണ് നിർദേശിച്ചത്. അതിനാൽ ലൈബ്രറിയുടെ സ്ഥലം സംബന്ധിച്ച അന്തിമ തീരുമാനം കേന്ദ്രത്തിന്റെ വിശദീകരണം പരിശോധിച്ചതിന് ശേഷമായിരിക്കും.

നൂറ്റാണ്ടിലേറെ പഴക്കമുള്ള പൊതുപുസ്തകശേഖരത്തിന്റെ സംരക്ഷണം ഇനി സുപ്രീംകോടതിയുടെ പരിശോധനയിൽ

നിയമപരമായി ഇത് സ്വമേധയാ എടുത്ത കേസിലെ ഇടക്കാല നിർദേശമാണ്; പുതിയ നിയമതത്വമോ അന്തിമ വിധിയോ കോടതി പ്രഖ്യാപിച്ചിട്ടില്ല. സാമൂഹികമായി 1891 മുതൽ നിലനിൽക്കുന്ന വലിയ പൊതുപുസ്തകശേഖരത്തിന്റെ സംരക്ഷണമാണ് കേസിന്റെ കേന്ദ്രവിഷയം. ജുഡീഷ്യറി തലത്തിൽ, പുനർവികസന പദ്ധതിയിലെ ലൈബ്രറി സൗകര്യം മതിയാണോയെന്ന് രേഖകളും രൂപരേഖയും പരിശോധിച്ചശേഷം തീരുമാനിക്കാനാണ് സുപ്രീംകോടതി നീങ്ങുന്നത്.