പ്രയാഗ്‌രാജ്, 2026 സെപ്റ്റംബർ 30 –

പഠനം മുടങ്ങുന്നു എന്ന ഒറ്റക്കാരണം ചൂണ്ടിക്കാട്ടി പത്ത് വയസ്സുകാരിയുടെ കസ്റ്റഡി അമ്മയിൽ നിന്ന് അച്ഛന് നൽകിയ ഉത്തരവ് അലഹബാദ് ഹൈക്കോടതി റദ്ദാക്കി. കുട്ടി അമ്മയ്ക്കൊപ്പം താമസിക്കാൻ ആഗ്രഹം അറിയിച്ച സാഹചര്യത്തിൽ, കസ്റ്റഡി മാറ്റാതെ തന്നെ നിലവിലെ സ്കൂളിൽ പഠനം തുടരാൻ കഴിയുമോയെന്ന് ആദ്യം പരിശോധിക്കേണ്ടിയിരുന്നുവെന്ന് ചീഫ് ജസ്റ്റിസ് അരുൺ ഭൻസാലി, ജസ്റ്റിസ് ക്ഷിതിജ് ശൈലേന്ദ്ര എന്നിവരുടെ ഡിവിഷൻ ബെഞ്ച് വ്യക്തമാക്കി. 2026 സെപ്റ്റംബർ 16നാണ് വിധി. അമ്മ വന്ദന കപൂർ നൽകിയ അപ്പീലിലാണ് ഉത്തരവ്. ഉത്തർപ്രദേശ് സംസ്ഥാനവും മറ്റ് നാല് പേരുമായിരുന്നു എതിർകക്ഷികൾ. അപ്പീൽക്കാരിക്കായി മുതിർന്ന അഭിഭാഷകൻ നിപുൺ സിങ്, നമൻ അഗർവാൾ എന്നിവർ ഹാജരായി. എതിർകക്ഷികൾക്കായി ഉദയ് ചന്ദാനി, അശുതോഷ് മിശ്ര, രാജീവ് സിങ്, സർക്കാർ അഭിഭാഷകൻ എന്നിവർ ഹാജരായി.

അമ്മയ്ക്കൊപ്പം താമസിക്കാൻ കുട്ടി ആഗ്രഹിച്ചു; പഠനം മുടങ്ങിയതോടെ കസ്റ്റഡി അച്ഛന് നൽകി

ദാമ്പത്യ തർക്കത്തെ തുടർന്ന് 2026 മെയ് 17ന് അമ്മ പത്ത് വയസ്സുള്ള മകളുമായി സ്വന്തം മാതാപിതാക്കളുടെ വീട്ടിലേക്ക് മാറിയിരുന്നു. നോയിഡയിലെ ഗൗതം ബുദ്ധ നഗറിലുള്ള സോമർവിൽ സ്കൂളിലെ അഞ്ചാം ക്ലാസ് വിദ്യാർഥിനിയായ കുട്ടി പിന്നീട് സ്കൂളിൽ പോയിരുന്നില്ല. അമ്മ ജോലി ചെയ്യുന്ന ഹെറിറ്റേജ് സ്കൂളിൽ കുട്ടിയെ ചേർക്കാനായിരുന്നു തീരുമാനം. എന്നാൽ പ്രവേശനത്തിന് ആവശ്യമായ നിരാക്ഷേപപത്രം അച്ഛൻ നൽകിയില്ലെന്നാണ് അമ്മയുടെ വാദം. ഇതിനെ തുടർന്ന് അച്ഛൻ കുട്ടിയുടെ കസ്റ്റഡി ആവശ്യപ്പെട്ട് ഹേബിയസ് കോർപ്പസ് ഹർജി നൽകി.

2026 സെപ്റ്റംബർ 7ലെ ഉത്തരവിൽ സിംഗിൾ ബെഞ്ച് കുട്ടിയുടെ പഠനം തടസ്സപ്പെടുന്നത് അനുവദിക്കാനാകില്ലെന്ന് വിലയിരുത്തി കസ്റ്റഡി അച്ഛന് കൈമാറുകയായിരുന്നു. കുട്ടി അമ്മയ്ക്കൊപ്പം താമസിക്കാനാണ് ആഗ്രഹമെന്ന് കോടതിയോട് പറഞ്ഞിരുന്നെങ്കിലും പഠനം തുടരേണ്ടതിന്റെ അടിയന്തര ആവശ്യത്തിനാണ് സിംഗിൾ ബെഞ്ച് പ്രാധാന്യം നൽകിയത്. കുട്ടിയുടെ പഠനവും പരിചരണവും ഉറപ്പാക്കാമെന്ന് അച്ഛൻ കോടതിക്ക് ഉറപ്പും നൽകിയിരുന്നു. അമ്മയ്ക്ക് സന്ദർശനാവകാശവും ദിവസവും മൊബൈൽ ഫോണിലൂടെ വീഡിയോ സംഭാഷണത്തിനുള്ള അവസരവും സ്കൂൾ അവധിക്കാലത്ത് താൽക്കാലിക കസ്റ്റഡിയും അനുവദിച്ചിരുന്നു.

കസ്റ്റഡി മാറ്റാതെ സോമർവിൽ സ്കൂളിൽ പഠനം തുടരാമായിരുന്നുവെന്ന് ഡിവിഷൻ ബെഞ്ച്

സിംഗിൾ ബെഞ്ചിന്റെ തീരുമാനത്തിലെ പ്രധാന പോരായ്മയാണ് ഡിവിഷൻ ബെഞ്ച് ചൂണ്ടിക്കാട്ടിയത്. അമ്മയ്ക്കൊപ്പം കഴിയണമെന്ന കുട്ടിയുടെ ആഗ്രഹം രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടും, അമ്മയ്ക്കൊപ്പം താമസിച്ചുകൊണ്ട് തന്നെ സോമർവിൽ സ്കൂളിലെ പഠനം തുടരാൻ കഴിയുമോയെന്ന സാധ്യത പരിശോധിച്ചില്ലെന്ന് കോടതി പറഞ്ഞു. പ്രത്യേകിച്ച് കുട്ടിയുടെ കസ്റ്റഡി അച്ഛന് നൽകാനുള്ള പ്രധാന കാരണം പഠനം തടസ്സപ്പെട്ടതായിരുന്ന സാഹചര്യത്തിൽ ഈ സാധ്യത ആദ്യം പരിശോധിക്കേണ്ടിയിരുന്നുവെന്നാണ് ബെഞ്ചിന്റെ നിലപാട്.

അപ്പീൽ പരിഗണിക്കുമ്പോൾ, ഹെറിറ്റേജ് സ്കൂളിൽ പ്രവേശനം ലഭിക്കുന്നതുവരെ കുട്ടിയെ വീണ്ടും സോമർവിൽ സ്കൂളിലേക്ക് അയയ്ക്കാൻ തയ്യാറാണോയെന്ന് കോടതി അമ്മയുടെ അഭിഭാഷകനോട് ചോദിച്ചു. അമ്മ അതിന് സമ്മതിച്ചു. സോമർവിൽ സ്കൂൾ അമ്മയുടെ മാതാപിതാക്കളുടെ വീട്ടിൽ നിന്ന് ഏറെ അകലെയല്ലെന്നും കോടതിയെ അറിയിച്ചു. ഇതോടെ കുട്ടിയുടെ പഠനം തുടരാൻ കസ്റ്റഡി അച്ഛന് തന്നെ നൽകണമെന്ന അടിസ്ഥാന കാരണം ഇല്ലാതായെന്ന് ഡിവിഷൻ ബെഞ്ച് കണ്ടെത്തി.

കുട്ടിയെ അമ്മയ്ക്ക് തിരികെ നൽകി; അച്ഛന് സന്ദർശനവും അവധിക്കാല കസ്റ്റഡിയും

സിംഗിൾ ബെഞ്ചിന്റെ 2026 സെപ്റ്റംബർ 7ലെ ഉത്തരവ് റദ്ദാക്കിയ ഹൈക്കോടതി അമ്മയുടെ അപ്പീൽ അനുവദിച്ചു. കുട്ടിയുടെ കസ്റ്റഡി 2026 സെപ്റ്റംബർ 17 വൈകിട്ട് ആറിന് മുമ്പ് അമ്മയ്ക്ക് തിരികെ നൽകാനായിരുന്നു നിർദേശം. കൈമാറ്റം തടസ്സമില്ലാതെ നടക്കുന്നത് ഉറപ്പാക്കാൻ ഗൗതം ബുദ്ധ നഗർ നോയിഡയിലെ ഫേസ് ഒന്ന് പൊലീസ് സ്റ്റേഷനിലെ സ്റ്റേഷൻ ഹൗസ് ഓഫീസറെയും കോടതി ചുമതലപ്പെടുത്തി.

അച്ഛന് ഒന്നിടവിട്ട ഞായറാഴ്ചകളിൽ അമ്മയുടെ മാതാപിതാക്കളുടെ വീട്ടിലെത്തി കുട്ടിയെ മൂന്ന് മണിക്കൂർ കാണാം. ദീർഘമായ സ്കൂൾ അവധിക്കാലത്ത് തുടർച്ചയായി അഞ്ച് ദിവസം കുട്ടിയുടെ താൽക്കാലിക കസ്റ്റഡിയും ലഭിക്കും. ആ കാലാവധി കഴിഞ്ഞാൽ കുട്ടിയെ അമ്മയ്ക്ക് തിരികെ ഏൽപ്പിക്കേണ്ട ഉത്തരവാദിത്തം അച്ഛനാണ്. ഇടക്കാലത്ത് ന്യായമായ സമയത്ത് മൊബൈൽ ഫോണിലൂടെ ശബ്ദ, ദൃശ്യ സംഭാഷണത്തിനും കോടതി അനുമതി നൽകി.

കുട്ടിയുടെ പഠനവും ഇഷ്ടവും ഒരുമിച്ച് പരിശോധിക്കണമെന്ന് വിധി വ്യക്തമാക്കുന്നു

ഈ കേസിൽ കോടതി വ്യക്തമാക്കിയ പരിധിയിൽ, കുട്ടിയുടെ പഠനം തടസ്സപ്പെടുന്നു എന്ന സാഹചര്യം മാത്രം കസ്റ്റഡി മാറ്റാനുള്ള അടിസ്ഥാനമാക്കുന്നതിന് മുമ്പ്, നിലവിലുള്ള കസ്റ്റഡി തുടരുമ്പോൾ തന്നെ പഠനം പുനരാരംഭിക്കാൻ കഴിയുമോയെന്ന് പരിശോധിക്കണം. ഇവിടെ കുട്ടി അമ്മയ്ക്കൊപ്പം താമസിക്കണമെന്ന ആഗ്രഹവും അമ്മ നിലവിലെ സ്കൂളിൽ പഠനം തുടരാൻ സമ്മതിച്ചതും നിർണായകമായി. അതിനാൽ ഈ വിധിയുടെ നേരിട്ടുള്ള ഫലം വന്ദന കപൂറിന് കുട്ടിയുടെ കസ്റ്റഡി തിരികെ ലഭിച്ചതും അച്ഛന്റെ സന്ദർശനവും അവധിക്കാല കസ്റ്റഡിയും സംരക്ഷിക്കപ്പെട്ടതുമാണ്.