പ്രയാഗ്‌രാജ്, 2026 സെപ്റ്റംബർ 26 –

യമുന എക്സ്പ്രസ്‌വേയിലെ നോയിഡ-ഗ്രേറ്റർ നോയിഡ മേഖലയിൽ സ്ലീപ്പർ ബസിന് തീപിടിച്ച് ഒമ്പത് യാത്രക്കാർ മരിച്ച സംഭവത്തിൽ അലഹബാദ് ഹൈക്കോടതി സ്വമേധയാ കേസെടുത്തു. ജസ്റ്റിസ് സൗരഭ് ശ്യാം ഷംഷേരിയുടെ സിംഗിൾ ബെഞ്ചാണ് ‘ഇൻ റീ: നൈൻ ഡെഡ് ആസ് ബസ് ഇറപ്റ്റ്സ് ഇൻ ഫ്ലെയിംസ് ഓൺ യമുന ഇ-വേ’ എന്ന പേരിൽ കേസ് പരിഗണിക്കുന്നത്. സ്ലീപ്പർ ബസുകളുടെ പെർമിറ്റുകൾ, സുരക്ഷാ മാനദണ്ഡങ്ങൾ, പരിശോധനകൾ, സമാന അപകടങ്ങളിലെ ക്രിമിനൽ നടപടികൾ എന്നിവ സംബന്ധിച്ച വിശദമായ വിവരങ്ങൾ നൽകാൻ ഉത്തർപ്രദേശ് സർക്കാരിന് കോടതി നിർദേശം നൽകി. സംസ്ഥാന ചീഫ് സെക്രട്ടറി, പോലീസ് ഡയറക്ടർ ജനറൽ, ഗതാഗത വകുപ്പ് അഡീഷണൽ ചീഫ് സെക്രട്ടറി എന്നിവർ വീഡിയോ കോൺഫറൻസിലൂടെ ഹാജരായി കോടതിയെ സഹായിക്കണമെന്നും നിർദേശിച്ചു.

മൂന്ന് വർഷത്തെ സ്ലീപ്പർ ബസ് പെർമിറ്റുകളുടെ കണക്ക് ഹാജരാക്കണം

കഴിഞ്ഞ മൂന്ന് വർഷത്തിനിടെ ഉത്തർപ്രദേശിൽ സ്ലീപ്പർ ബസുകൾക്ക് എത്ര പെർമിറ്റുകൾ നൽകിയെന്ന് സർക്കാർ വ്യക്തമാക്കണം. പെർമിറ്റ് നൽകുന്നതിന് മുമ്പ് നിശ്ചിത സുരക്ഷാ മാനദണ്ഡങ്ങൾ പരിശോധിച്ചിരുന്നോയെന്നും അതിനെ പിന്തുണയ്ക്കുന്ന രേഖകളും ഹാജരാക്കണം. ബസുകളുടെ രൂപകൽപ്പനയിൽ കൂടുതൽ സ്ഥലം സൃഷ്ടിക്കുന്നതിനായി മാറ്റങ്ങൾ വരുത്തി സുരക്ഷയിൽ വിട്ടുവീഴ്ച ചെയ്തിട്ടുണ്ടോയെന്നും പരിശോധിക്കണമെന്ന് കോടതി ആവശ്യപ്പെട്ടു.

അഗ്നിശമന സംവിധാനം മുതൽ അടിയന്തര വാതിലുകൾ വരെ പരിശോധനയ്ക്ക്

സ്ലീപ്പർ കോച്ചുകൾക്ക് വാഹന വ്യവസായ സുരക്ഷാ മാനദണ്ഡങ്ങൾ പ്രകാരം നാലോ അഞ്ചോ അടിയന്തര പുറത്തുകടക്കൽ മാർഗങ്ങൾ വേണമെന്ന് കോടതി ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. എൻജിൻ ഭാഗത്ത് സ്വയം പ്രവർത്തിക്കുന്ന അഗ്നിശമന സംവിധാനവും യാത്രക്കാരുടെ ഭാഗത്ത് വെള്ളം ഉപയോഗിച്ചുള്ള തീ നിയന്ത്രണ സംവിധാനവും ഉൾപ്പെടെയുള്ള സുരക്ഷാ വ്യവസ്ഥകളും കോടതി പരാമർശിച്ചു. അപകടത്തിൽപ്പെട്ട ബസ് ഈ നിർബന്ധ മാനദണ്ഡങ്ങൾ പാലിച്ചിരുന്നോയെന്ന് കോടതിയെ അറിയിച്ചിട്ടില്ലെന്നും ബെഞ്ച് രേഖപ്പെടുത്തി.

രാത്രികാല പരിശോധന ശക്തമാക്കണം; നിശ്ചിത സ്ഥലങ്ങളിൽ മാത്രമാണോ ബസുകൾ നിർത്തുന്നതെന്നും പരിശോധിക്കണം

സ്ലീപ്പർ ബസുകൾ പ്രധാനമായും രാത്രിയിൽ സർവീസ് നടത്തുന്നതിനാൽ രാത്രികാല പരിശോധനകൾ പ്രത്യേകമായി നടത്തുമെന്ന് ഗതാഗത വകുപ്പ് കോടതിയെ അറിയിച്ചു. നിലവിലെ പരിശോധനാ സംവിധാനത്തിൽ കൂടുതൽ മെച്ചപ്പെടുത്തലിന് സാധ്യതയുണ്ടെന്ന് വിലയിരുത്തിയ കോടതി പരിശോധന ശക്തമാക്കാൻ നിർദേശിച്ചു. ബസുകൾ നിശ്ചയിച്ച സ്ഥലങ്ങളിൽ തന്നെയാണോ നിർത്തുന്നതെന്നും അധികൃതർ പരിശോധിക്കണം.

യാത്രക്കാർക്ക് അടിയന്തര വാതിലുകളെക്കുറിച്ച് അറിയിപ്പ് നൽകിയിരുന്നോയെന്നും വ്യക്തമാക്കണം

പരിശോധനകളിൽ കൃത്യമായി എന്തൊക്കെയാണ് പരിശോധിച്ചതെന്ന് സർക്കാർ സത്യവാങ്മൂലത്തിൽ വിശദീകരിക്കണം. യാത്രക്കാരുടെ മൊഴികൾ രേഖപ്പെടുത്തിയിരുന്നോ, ബസുകളിൽ അഗ്നിശമന ഉപകരണങ്ങൾ ഉണ്ടായിരുന്നോ, അടിയന്തര വാതിലുകളെക്കുറിച്ച് യാത്രക്കാർക്ക് വിവരം നൽകിയിരുന്നോ എന്നിവ വ്യക്തമാക്കണം. അപകടസമയത്ത് സ്വീകരിക്കേണ്ട മുൻകരുതലുകളെക്കുറിച്ച് ഡ്രൈവർക്കും കണ്ടക്ടർക്കും അറിവുണ്ടായിരുന്നോയെന്നും പരിശോധിക്കണം.

സുരക്ഷാ മാനദണ്ഡങ്ങൾ ലംഘിച്ചെങ്കിൽ ഡ്രൈവർക്കും കണ്ടക്ടർക്കും മാത്രമല്ല ലൈസൻസിക്കുമെതിരെ നടപടി

അപകടത്തിൽപ്പെട്ട ബസ് നിർബന്ധ സുരക്ഷാ മാനദണ്ഡങ്ങൾ പാലിച്ചിട്ടില്ലെന്ന് കണ്ടെത്തിയാൽ ഡ്രൈവർക്കും കണ്ടക്ടർക്കും എതിരെ മാത്രം നടപടി മതിയാകില്ലെന്ന് കോടതി വ്യക്തമാക്കി. ബന്ധപ്പെട്ട ലൈസൻസിക്കെതിരെയും ഉചിതമായ നടപടി സ്വീകരിക്കണം. സാഹചര്യങ്ങൾ പരിഗണിച്ച് അത്തരത്തിലുള്ള ലൈസൻസിയുടെ ബസുകൾ നിരോധിക്കുന്നതുപോലും അധികൃതർക്ക് പരിശോധിക്കാമെന്ന് കോടതി പറഞ്ഞു.

പാഴ്സൽ കൊണ്ടുപോകുന്നുണ്ടോയെന്നും അതിർത്തി പരിശോധന എങ്ങനെയെന്നും സർക്കാർ വ്യക്തമാക്കണം

യാത്രക്കാരെ കൊണ്ടുപോകേണ്ട സ്ലീപ്പർ ബസുകൾ പാഴ്സൽ ഉൾപ്പെടെയുള്ള വാണിജ്യ ആവശ്യങ്ങൾക്കും ഉപയോഗിക്കുന്നുണ്ടോയെന്ന് സർക്കാർ പരിശോധിക്കണം. സംസ്ഥാന അതിർത്തികളിലെ പരിശോധനാ കേന്ദ്രങ്ങൾ, അപ്രതീക്ഷിത പരിശോധനയ്ക്കുള്ള സംവിധാനം, ഉത്തർപ്രദേശിനുള്ളിൽ നടത്തിയ പരിശോധനകളുടെ വിശദാംശങ്ങൾ എന്നിവയും കോടതിയിൽ നൽകണം. കഴിഞ്ഞ മൂന്ന് വർഷത്തിനിടെ സമാന ബസ് അപകടങ്ങളിൽ സ്വീകരിച്ച ക്രിമിനൽ നടപടികളും അവയുടെ നിലവിലെ സ്ഥിതിയും അറിയിക്കണം.

മുൻ അപകടങ്ങൾ ആവർത്തിച്ചതിൽ ആശങ്ക; പ്രതിരോധ നടപടികളും സത്യവാങ്മൂലത്തിൽ വേണം

2023 ജൂലൈ, 2024 നവംബർ, 2025 ഡിസംബർ മാസങ്ങളിൽ സംസ്ഥാനത്ത് സമാന ബസ് അപകടങ്ങൾ ഉണ്ടായതും കോടതി പരിഗണിച്ചു. ആവശ്യമായ പരിശോധനയും അഗ്നിശമന സംവിധാനങ്ങൾ ഉൾപ്പെടെയുള്ള സുരക്ഷാ മുൻകരുതലുകളും ഇല്ലാതെയാണ് ചില എയർകണ്ടീഷൻഡ് സ്ലീപ്പർ ബസുകൾ ഓടുന്നതെന്ന ആശങ്ക ബെഞ്ച് രേഖപ്പെടുത്തി. അപകടസാഹചര്യങ്ങളിൽ ഉത്തരവാദിത്തത്തോടെ പ്രവർത്തിക്കാൻ ഡ്രൈവർമാർക്കും കണ്ടക്ടർമാർക്കും ആവശ്യമായ പരിശീലനം ലഭിക്കുന്നുണ്ടോയെന്നും പരിശോധിക്കണം.

ഒക്ടോബർ 13-ന് വീണ്ടും പരിഗണിക്കും; ബസ് സുരക്ഷയിൽ സംസ്ഥാനതല പരിശോധനയ്ക്ക് വഴി

സ്ലീപ്പർ ബസുകളുടെ പ്രവർത്തനവും നിയന്ത്രണവും സംബന്ധിച്ച എല്ലാ വിവരങ്ങളും ഉൾപ്പെടുത്തി ഏകീകൃതമായോ പ്രത്യേകം പ്രത്യേകം ആയോ സത്യവാങ്മൂലം സമർപ്പിക്കാനാണ് ബന്ധപ്പെട്ട വകുപ്പുകൾക്ക് നിർദേശം. കോടതി ചോദിച്ച കാര്യങ്ങളിൽ മാത്രം റിപ്പോർട്ട് ഒതുക്കരുത്. ഇത്തരം അപകടങ്ങൾ ആവർത്തിക്കാതിരിക്കാനുള്ള നിർദേശങ്ങളും കൂട്ടായ പ്രതിരോധ നടപടികളും സർക്കാർ വ്യക്തമാക്കണം. കേസ് 2026 ഒക്ടോബർ 13-ന് വീണ്ടും പരിഗണിക്കും. അന്തിമ ഉത്തരവ് ഇതുവരെ ഉണ്ടായിട്ടില്ല; ഇപ്പോഴത്തെ നടപടി സംസ്ഥാനത്തെ സ്ലീപ്പർ ബസുകളുടെ സുരക്ഷാ സംവിധാനങ്ങൾ വിശദമായി പരിശോധിക്കുന്നതിനാണ്.