ന്യൂഡൽഹി, 2026 സെപ്റ്റംബർ 11-

അൾട്രാ പ്രോസസ്ഡ് ഭക്ഷണങ്ങളെയും കുറഞ്ഞ തോതിൽ പ്രോസസ് ചെയ്ത പാക്കറ്റ് ഭക്ഷണങ്ങളെയും ഒരേ മുന്നറിയിപ്പ് ലേബൽ മാനദണ്ഡത്തിൽ ഉൾപ്പെടുത്തുന്നത് എന്തിനാണെന്ന് സുപ്രീംകോടതി എഫ്.എസ്.എസ്.എ.ഐയോട് വിശദീകരണം തേടി. 2026 സെപ്റ്റംബർ 10ന് ജസ്റ്റിസ് ജെ.ബി. പർദിവാല, ജസ്റ്റിസ് കെ. വിനോദ് ചന്ദ്രൻ എന്നിവരുടെ ബെഞ്ചാണ് ത്രീ എസ് ആൻഡ് ഔർ ഹെൽത്ത് സൊസൈറ്റി വേഴ്സസ് യൂണിയൻ ഓഫ് ഇന്ത്യ ആൻഡ് അനദർ കേസിൽ ഉത്തരവ് പുറപ്പെടുവിച്ചത്. ഹർജി അഭിഭാഷകൻ രാജീവ് ശങ്കർ ദ്വിവേദി മുഖേനയാണ് സമർപ്പിച്ചതെന്ന് റിപ്പോർട്ടിൽ പറയുന്നു.  എഫ്.എസ്.എസ്.എ.ഐ 10 ദിവസത്തിനകം സത്യവാങ്മൂലം നൽകി 13 ചോദ്യങ്ങൾക്ക് മറുപടി നൽകണമെന്ന് കോടതി നിർദേശിച്ചു. അടുത്ത വാദം 2026 സെപ്റ്റംബർ 28ന് നടത്തും.

രണ്ടോ അതിലധികമോ ഘടകങ്ങൾ കൂടിയാൽ മാത്രം ആദ്യഘട്ട മുന്നറിയിപ്പ് എന്തിന്?

പാക്കറ്റ് ഭക്ഷണത്തിൽ കൂടിയ അളവിൽ കൊഴുപ്പ്, പഞ്ചസാര, ഉപ്പ് എന്നിവയിൽ രണ്ടോ അതിലധികമോ ഉണ്ടെങ്കിൽ മാത്രമാണ് ആദ്യഘട്ടത്തിൽ മുന്നറിയിപ്പ് നൽകാൻ എഫ്.എസ്.എസ്.എ.ഐ നിർദേശിച്ചിരിക്കുന്നത്. രണ്ടാംഘട്ടത്തിൽ ഇവയിൽ ഏതെങ്കിലും ഒന്ന് മാത്രം കൂടുതലായാലും മുന്നറിയിപ്പ് ബാധകമാക്കാനാണ് പദ്ധതി. എന്നാൽ അധിക പഞ്ചസാര, അധിക ഉപ്പ്, അധിക സാച്ചുറേറ്റഡ് കൊഴുപ്പ് എന്നിവ ഓരോന്നും സ്വതന്ത്രമായി ആരോഗ്യപ്രശ്നങ്ങൾക്ക് കാരണമാകുന്നുവെന്ന ഹർജിക്കാരുടെ വാദം കോടതി ഗൗരവത്തോടെ പരിഗണിച്ചു. ആദ്യഘട്ടത്തിൽ രണ്ടോ അതിലധികമോ ഘടകങ്ങൾ വേണമെന്ന ശാസ്ത്രീയ അടിസ്ഥാനം വ്യക്തമാക്കണമെന്ന് കോടതി ആവശ്യപ്പെട്ടു.

അൾട്രാ പ്രോസസ്ഡ് ഭക്ഷണവും കുറഞ്ഞ പ്രോസസ്സിങ്ങുള്ള ഭക്ഷണവും ഒരേ വിഭാഗത്തിൽ വരരുതെന്ന് കോടതി

2024ലെ ഇന്ത്യൻ ഭക്ഷണ മാർഗനിർദേശങ്ങളിൽ ഭക്ഷണങ്ങളെ പ്രോസസ്സിങ്ങിന്റെ തോത് അനുസരിച്ച് മൂന്ന് ഗ്രൂപ്പുകളാക്കിയിട്ടുണ്ടെന്ന് കോടതി ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. കുറഞ്ഞ പ്രോസസ്സിങ്ങുള്ളതും അഡിറ്റീവുകളില്ലാത്തതുമായ ഭക്ഷണം ഒരു വിഭാഗത്തിലും, മിതമായി പ്രോസസ് ചെയ്ത ഭക്ഷണം മറ്റൊന്നിലും, അധികമായി പ്രോസസ് ചെയ്ത് അഡിറ്റീവുകൾ ചേർത്ത അൾട്രാ പ്രോസസ്ഡ് ഭക്ഷണം മൂന്നാമത്തെ വിഭാഗത്തിലുമാണ്. ഇവ തമ്മിലുള്ള പോഷകവ്യത്യാസം മുന്നറിയിപ്പ് ലേബലിൽ പ്രതിഫലിക്കണമെന്നതാണ് കോടതിയുടെ നിലപാട്. ഒരേ പരിധി പ്രയോഗിച്ചാൽ ഈ വ്യത്യാസം ഇല്ലാതാകാമെന്നും കോടതി ചൂണ്ടിക്കാട്ടി.

ആദ്യം ഏറ്റവും അപകടസാധ്യതയുള്ള ഭക്ഷണങ്ങൾക്ക് കർശന പരിധി പരിഗണിക്കാമെന്ന് ബെഞ്ച്

ഉയർന്ന കലോറിയും കൂടുതൽ പഞ്ചസാരയോ കൊഴുപ്പോ ഉള്ള വിഭാഗങ്ങളെ ആദ്യം മുന്നറിയിപ്പ് സംവിധാനത്തിൽ ഉൾപ്പെടുത്തി പിന്നീട് പരിധി കുറച്ച് മറ്റു വിഭാഗങ്ങളിലേക്ക് വ്യാപിപ്പിക്കുന്ന ഘട്ടംഘട്ടമായ രീതി പരിഗണിക്കാമെന്ന് കോടതി സൂചിപ്പിച്ചു. ഇസ്രായേലിലെ മാതൃകയും ബെഞ്ച് ഉദാഹരണമായി ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. ഇങ്ങനെ ചെയ്താൽ ഭക്ഷ്യവിപണിയിൽ ക്രമേണ മാറ്റം കൊണ്ടുവരാനാകുമെന്ന പ്രാഥമിക അഭിപ്രായമാണ് കോടതി രേഖപ്പെടുത്തിയത്. എന്നാൽ അന്തിമ നയം എന്തായിരിക്കണമെന്ന് കോടതി ഇപ്പോൾ തീരുമാനിച്ചിട്ടില്ല.

‘ടോട്ടൽ ഷുഗർ’ ആണോ ‘ആഡഡ് ഷുഗർ’ ആണോ? പഴയ ധാരണ മാറിയോ എന്നും ചോദ്യം

മുന്നറിയിപ്പ് ലേബലിലെ പഞ്ചസാരയും കൊഴുപ്പും എങ്ങനെ കണക്കാക്കുമെന്ന കാര്യത്തിലും കോടതി വ്യക്തത തേടി. 2021ലെ ബന്ധപ്പെട്ട കക്ഷികളുടെ യോഗത്തിൽ ടോട്ടൽ ഷുഗർ അടിസ്ഥാനമാക്കാനും കൊഴുപ്പിന്റെ കാര്യത്തിൽ സാച്ചുറേറ്റഡ് ഫാറ്റ് പരിഗണിക്കാനുമായിരുന്നു ധാരണ. എന്നാൽ പുതിയ നിർദേശത്തിൽ ആഡഡ് ഷുഗറും ആഡഡ് ഫാറ്റും ഉപയോഗിക്കുന്നതിനെക്കുറിച്ച് കോടതി സംശയം ഉന്നയിച്ചു. നിലപാട് മാറിയിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ അതിന്റെ കാരണം എന്താണെന്നും ട്രാൻസ് ഫാറ്റ് എങ്ങനെ കണക്കാക്കുമെന്നും എഫ്.എസ്.എസ്.എ.ഐ വ്യക്തമാക്കണം.

ചുവന്ന ഷഡ്ഭുജ മുന്നറിയിപ്പിന്റെ വലിപ്പവും നിറവും വീണ്ടും പരിശോധിക്കണമെന്ന് കോടതി

കൂടിയ കൊഴുപ്പ്, പഞ്ചസാര, ഉപ്പ് എന്നിവ കാണിക്കാൻ പാക്കറ്റിന്റെ മുൻവശത്ത് ചുവന്ന ഷഡ്ഭുജ മുന്നറിയിപ്പ് നൽകാനാണ് എഫ്.എസ്.എസ്.എ.ഐയുടെ നിർദേശം. എന്നാൽ അതിന്റെ വലിപ്പം എത്രയായിരിക്കണം, പാക്കറ്റിന്റെ വലിപ്പത്തിന് അനുപാതികമാകുമോ, അക്ഷരങ്ങളുടെ വലിപ്പം എത്രയായിരിക്കണം, എവിടെ സ്ഥാപിക്കണം എന്നിവ നിർദേശത്തിൽ വ്യക്തമല്ലെന്ന് കോടതി ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. കൂടാതെ ഇന്ത്യയിൽ ചുവപ്പ് നിറം നോൺ വെജിറ്റേറിയൻ ഭക്ഷണവുമായി ഉപഭോക്താക്കൾ ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന സാഹചര്യം ഉള്ളതിനാൽ മുന്നറിയിപ്പിന്റെ നിറം വീണ്ടും പരിശോധിക്കേണ്ടതുണ്ടോ എന്നും കോടതി ചോദിച്ചു.

വാക്കുകൾ മാത്രം മതിയോ? ചിത്രചിഹ്നങ്ങളും വേണമോയെന്ന് പരിശോധിക്കണം

‘ഹൈ ഫാറ്റ്’, ‘ഹൈ ഷുഗർ’, ‘ഹൈ സാൾട്ട്’ തുടങ്ങിയ വാക്കുകൾ മാത്രം ഉപയോഗിക്കുന്ന മുന്നറിയിപ്പ് സംവിധാനം എല്ലാവർക്കും ഒരുപോലെ മനസ്സിലാകുമോയെന്നും സുപ്രീംകോടതി ചോദിച്ചു. വ്യത്യസ്ത ഭാഷകളും സാക്ഷരതാതലങ്ങളും പ്രായവിഭാഗങ്ങളും ഉള്ള രാജ്യത്ത് ചിത്രചിഹ്നങ്ങളും ചേർത്താൽ മുന്നറിയിപ്പ് കൂടുതൽ വ്യക്തമായേക്കാമെന്ന് ബെഞ്ച് അഭിപ്രായപ്പെട്ടു. ഒരു ഭക്ഷണത്തിൽ പഞ്ചസാരയും കൊഴുപ്പും കൂടുതലാണെങ്കിൽ രണ്ടും ഒരേ ഷഡ്ഭുജത്തിൽ എഴുതുന്നതിന് പകരം പ്രത്യേക മുന്നറിയിപ്പ് ചിഹ്നങ്ങൾ നൽകുന്നതിനെക്കുറിച്ചും എഫ്.എസ്.എസ്.എ.ഐ വിശദീകരണം നൽകണം.

പഞ്ചസാരയും ഉപ്പും കുറയ്ക്കുമ്പോൾ കൃത്രിമ ചേർക്കലുകൾ കൂടുമോ എന്നും കോടതി

നിർമാതാക്കൾ പഞ്ചസാര, കൊഴുപ്പ്, ഉപ്പ് എന്നിവ കുറയ്ക്കുമ്പോൾ രുചിയും ഘടനയും ശെൽഫ് ലൈഫും നിലനിർത്താൻ കൃത്രിമ പ്രിസർവേറ്റീവുകൾ, ഇമൾസിഫയറുകൾ തുടങ്ങിയ ചേർക്കലുകൾ കൂടുതലായി ഉപയോഗിക്കാനുള്ള സാധ്യതയും കോടതി ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. മുന്നറിയിപ്പ് സംവിധാനം നടപ്പാക്കുമ്പോൾ ഇത്തരം അനിഷ്ടഫലങ്ങൾ ഉണ്ടാകാതിരിക്കാൻ എന്ത് നിയന്ത്രണമാണ് കൊണ്ടുവരികയെന്ന് എഫ്.എസ്.എസ്.എ.ഐ വ്യക്തമാക്കണമെന്നും ബെഞ്ച് ആവശ്യപ്പെട്ടു.

10 ദിവസത്തിനകം മറുപടി; സെപ്റ്റംബർ 28ന് വീണ്ടും വാദം

സുപ്രീംകോടതി ഇപ്പോൾ മുന്നറിയിപ്പ് ലേബൽ സംവിധാനത്തിന്റെ അന്തിമ രൂപം നിശ്ചയിച്ചിട്ടില്ല. പകരം, എഫ്.എസ്.എസ്.എ.ഐയുടെ നിലവിലെ നിർദേശത്തിലെ ശാസ്ത്രീയവും പ്രായോഗികവുമായ സംശയങ്ങളിൽ 13 പ്രത്യേക ചോദ്യങ്ങൾക്ക് മറുപടി നൽകാനാണ് നിർദേശം. മറുപടി 10 ദിവസത്തിനകം ഹർജിക്കാർക്കും കൈമാറണം. ഹർജിക്കാർക്കും പ്രതികരണം സമർപ്പിക്കാം. കേസ് 2026 സെപ്റ്റംബർ 28ന് വീണ്ടും പരിഗണിക്കും.

പാക്കറ്റ് ഭക്ഷണ മുന്നറിയിപ്പ് സംവിധാനത്തിന് രാജ്യവ്യാപക മാനദണ്ഡം രൂപപ്പെടുന്ന ഘട്ടം

ഭരണഘടനയിലെ ജീവിക്കാനുള്ള അവകാശത്തിൽ ആരോഗ്യത്തിനുള്ള അവകാശവും ഉൾപ്പെടുന്നുവെന്നും പൊതുജനാരോഗ്യം സംരക്ഷിക്കാൻ സർക്കാരിന് ബാധ്യതയുണ്ടെന്നും കോടതി മുൻ ഉത്തരവിൽ വ്യക്തമാക്കിയിരുന്നു. ഇപ്പോഴത്തെ നടപടി അന്തിമ വിധിയല്ലെങ്കിലും, പാക്കറ്റ് ഭക്ഷണത്തിന്റെ മുൻവശത്തെ മുന്നറിയിപ്പ് ലേബലിന് ശാസ്ത്രീയ അടിസ്ഥാനവും വ്യക്തമായ സമയക്രമവും എല്ലാവർക്കും മനസ്സിലാകുന്ന രൂപകൽപ്പനയും വേണമെന്ന സമീപനമാണ് സുപ്രീംകോടതി മുന്നോട്ടുവച്ചിരിക്കുന്നത്. അന്തിമ ചട്ടങ്ങൾ രൂപപ്പെടുമ്പോൾ രാജ്യത്താകെയുള്ള പാക്കറ്റ് ഭക്ഷണ ലേബലിങ് രീതിയിൽ ഇതിന്റെ ഫലം പ്രതിഫലിക്കാം.