“ചെളി തെറിക്കുന്നു… കാണികൾ ആർത്തുവിളിക്കുന്നു… രണ്ട് കരുത്തൻ എരുമകൾ മിന്നൽവേഗത്തിൽ കുതിക്കുന്നു… പിന്നിൽ അവയെ നിയന്ത്രിച്ച് ഓടുന്ന യുവാവ്. ഇത് ഒരു കായികമത്സരമോ? കൃഷിയുടെ ഉത്സവമോ? അതോ ഇന്നത്തെ കാലത്ത് ചോദ്യം ചെയ്യപ്പെടുന്ന ഒരു പാരമ്പര്യമോ?”

കർണാടകയുടെ തീരപ്രദേശങ്ങളിലെ തുളുനാടിനെ ലോകത്തിന് പരിചയപ്പെടുത്തിയ കാഴ്ചകളിലൊന്നാണ് കമ്പള. മഴ കഴിഞ്ഞ് വെള്ളം കെട്ടിക്കിടക്കുന്ന നെൽപ്പാടത്ത് നടക്കുന്ന ഈ എരുമയോട്ടം നൂറ്റാണ്ടുകളായി അവിടുത്തെ ജനജീവിതത്തിന്റെ ഭാഗമാണ്. എന്നാൽ ഇപ്പോൾ കമ്പള പുതിയൊരു ചർച്ചയുടെ നടുവിലാണ്. മൈസൂർ ദസറയുടെ ഭാഗമാക്കാനുള്ള നീക്കത്തിനെതിരെ പരിസ്ഥിതി പ്രവർത്തകരും സാമൂഹിക സംഘടനകളും പ്രതിഷേധവുമായി രംഗത്തെത്തിയിരിക്കുകയാണ്. കമ്പള തുളുനാടിന്റെ സാംസ്കാരിക സ്വത്വമാണെന്നും അതിനെ മൈസൂരിലേക്ക് കൊണ്ടുപോകുന്നത് ശരിയല്ലെന്നും അവർ വാദിക്കുന്നു. അതോടൊപ്പം മൃഗപീഡന ആരോപണവും വീണ്ടും ഉയർന്നിട്ടുണ്ട്.

തുളുനാടിന്റെ ചെളിമണം

ദക്ഷിണ കന്നഡയും ഉഡുപ്പിയും ഉൾപ്പെടുന്ന തുളു സാംസ്കാരിക മേഖലയിലാണ് കമ്പളയുടെ ജനനം. നെൽകൃഷിയുമായി ചേർന്നാണ് ഇതിന്റെ ചരിത്രം വളർന്നത്. വിളവെടുപ്പ് കഴിഞ്ഞ നെൽപ്പാടങ്ങളിൽ ഗ്രാമദേവതകളോടുള്ള നന്ദിപ്രകടനമായും നല്ല മഴയും സമൃദ്ധിയും പ്രാർത്ഥിച്ചും കമ്പള സംഘടിപ്പിക്കപ്പെട്ടു.

ആദ്യകാലത്ത് ഇത് ഒരു മത്സരമായിരുന്നില്ല. കർഷകരുടെ ഏറ്റവും കരുത്തുറ്റ എരുമകളെ പ്രദർശിപ്പിക്കുന്ന ആഘോഷമായിരുന്നു. പിന്നീട് ഗ്രാമങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള അഭിമാനപ്പോരായി മാറി. ഇന്ന് നൂറുകണക്കിന് ജോഡികൾ പങ്കെടുക്കുന്ന വലിയ മത്സരങ്ങളായി കമ്പള വളർന്നെങ്കിലും അതിന്റെ ആത്മാവ് ഇപ്പോഴും കൃഷിയോടും തുളു ജീവിതരീതിയോടുമാണ് ബന്ധപ്പെട്ടു കിടക്കുന്നത്.

ഓട്ടമല്ല, കലയാണ്

കമ്പളയിൽ രണ്ട് എരുമകളെ ഒരേ നുകത്തിൽ കെട്ടി ചെളിവെള്ളം നിറഞ്ഞ നെൽപ്പാടത്തിലൂടെ ഓടിക്കും. അവയുടെ പിന്നിൽ ഒരു ഓട്ടക്കാരൻ. ചില ഇനങ്ങളിൽ മരപ്പലകയിൽ കയറി നിൽക്കുകയാണ് അദ്ദേഹം. ചില മത്സരങ്ങളിൽ വെള്ളം എത്ര ഉയരത്തിൽ തെറിക്കുന്നു എന്നതും വിലയിരുത്തലിന്റെ ഭാഗമാണ്.

കാണുന്നവർക്ക് ഇത് വെറും വേഗമത്സരമെന്ന് തോന്നാം. എന്നാൽ നാട്ടുകാർക്ക് ഇത് തലമുറകളിലൂടെ കൈമാറിയ പരിശീലനവും അഭിമാനവും പാരമ്പര്യവുമാണ്.

ജല്ലിക്കെട്ടിനോട് സാമ്യമുണ്ടോ?

തമിഴ്നാട്ടിലെ ജല്ലിക്കെട്ടും കർണാടകയിലെ കമ്പളയും പലപ്പോഴും ഒരേ ശ്വാസത്തിൽ പറയപ്പെടുന്നു. രണ്ടിനും പൊതു സവിശേഷതകളുണ്ട്.

രണ്ടും കാർഷിക സംസ്കാരത്തിൽ നിന്ന് ജനിച്ചവ.
രണ്ടും പ്രാദേശിക ജനതയുടെ സാംസ്കാരിക സ്വത്വത്തിന്റെ ഭാഗമായി കാണപ്പെടുന്നു.
രണ്ടും മൃഗാവകാശ സംഘടനകളുടെ എതിർപ്പും കോടതിവ്യവഹാരങ്ങളും നേരിട്ടവ.
രണ്ടിനും സംസ്ഥാന നിയമസഭകൾ പ്രത്യേക നിയമഭേദഗതികളിലൂടെ സംരക്ഷണം നൽകിയിട്ടുണ്ട്.

എന്നാൽ പ്രധാന വ്യത്യാസം മറ്റൊന്നാണ്.

ജല്ലിക്കെട്ടിൽ മനുഷ്യൻ കാളയെ പിടിച്ചുകെട്ടാൻ ശ്രമിക്കുന്നു. മനുഷ്യനും മൃഗവും നേർക്കുനേർ ഏറ്റുമുട്ടുന്നു.

കമ്പളയിൽ മനുഷ്യൻ എരുമകളെ പിന്തുടരുകയാണ്. നേരിട്ടുള്ള ഏറ്റുമുട്ടൽ ഇല്ല. മത്സരം എരുമകളുടെ വേഗത്തിലും നിയന്ത്രണത്തിലുമാണ്.

അതുകൊണ്ട് തന്നെ അപകടങ്ങളുടെ സ്വഭാവവും രണ്ടിടത്തും വ്യത്യസ്തമാണ്.

കേരളത്തിനും സ്വന്തം ‘കമ്പള’ ഉണ്ടായിരുന്നു

കാസർകോട് മുതൽ പാലക്കാട് വരെയുള്ള ചില ഭാഗങ്ങളിൽ ഒരുകാലത്ത് പ്രശസ്തമായിരുന്നു മരമടി.

മഴ കഴിഞ്ഞ നെൽപ്പാടത്ത് എരുമകളെ ഓടിക്കുന്ന ഈ ചടങ്ങിന് കമ്പളയുമായി അതിശയകരമായ സാമ്യമുണ്ട്. കാർഷിക സംസ്കാരത്തിന്റെ ആഘോഷമായിരുന്നു മരമടിയും.

പക്ഷേ കേരളത്തിൽ മൃഗപീഡന നിയമങ്ങളും സാമൂഹിക മാറ്റങ്ങളും കാരണം മരമടി ക്രമേണ ഇല്ലാതായി. ഇന്ന് അത് ചരിത്രഗ്രന്ഥങ്ങളിലും പഴയ ചിത്രങ്ങളിലുമാണ് കൂടുതലായി കാണുന്നത്.

ഇതോടെ കേരളം പാരമ്പര്യം ഉപേക്ഷിച്ചുവെന്ന അഭിപ്രായവും, മൃഗക്ഷേമത്തിന് മുൻഗണന നൽകിയെന്ന മറുവാദവും ഒരുപോലെ നിലനിൽക്കുന്നു.

സൗന്ദര്യത്തിന് പിന്നിലെ ചോദ്യങ്ങൾ

കമ്പളയുടെ ദൃശ്യഭംഗി നിഷേധിക്കാൻ കഴിയില്ല.

ചെളിവെള്ളം മിന്നൽപോലെ പൊങ്ങുന്നത്, എരുമകളുടെ കരുത്ത്, ഓട്ടക്കാരന്റെ ബാലൻസ് നിലനിർത്തൽ, ആയിരങ്ങളുടെ ആർപ്പുവിളി, തുളു നാടൻ വാദ്യങ്ങൾ, ഉത്സവാന്തരീക്ഷം…

ഇതെല്ലാം ചേർന്നാൽ കമ്പള ഒരു ജീവിക്കുന്ന ജനകീയ കലാരൂപം പോലെ തോന്നും.

എന്നാൽ അതേ ദൃശ്യങ്ങളെ മറ്റൊരു കണ്ണിലൂടെ കാണുന്നവരുമുണ്ട്.

മത്സരത്തിനിടെ എരുമകളെ അമിതവേഗത്തിൽ ഓടിക്കാൻ സമ്മർദമുണ്ടാക്കുന്നുവെന്നും, ഭയവും മാനസിക സമ്മർദവും ഉണ്ടാക്കുന്ന രീതികൾ ഉപയോഗിക്കപ്പെടുന്നുവെന്നും, സ്വാഭാവികമല്ലാത്ത സാഹചര്യത്തിലേക്ക് മൃഗങ്ങളെ തള്ളിവിടുന്നുവെന്നും മൃഗാവകാശ പ്രവർത്തകർ ആരോപിക്കുന്നു. അതുകൊണ്ടാണ് അവർ കമ്പളയെ എതിർക്കുന്നത്.

അവരുടെ വാദം, “പാരമ്പര്യം സംരക്ഷിക്കാം. പക്ഷേ മൃഗങ്ങളുടെ ക്ഷേമം ബലികഴിച്ചുകൊണ്ടാകരുത്.”

മറുവശത്ത് കമ്പള അനുകൂലികൾ പറയുന്നത്, മത്സര എരുമകൾ കുടുംബാംഗങ്ങളെപ്പോലെ പരിപാലിക്കപ്പെടുന്നവയാണെന്നും വർഷം മുഴുവൻ മികച്ച ഭക്ഷണവും ചികിത്സയും പരിശീലനവും നൽകുന്നുവെന്നുമാണ്. മൃഗങ്ങളെ ഉപദ്രവിക്കുന്നതിനല്ല, അവയുടെ കരുത്ത് ആഘോഷിക്കാനാണ് കമ്പളയെന്നും അവർ വാദിക്കുന്നു.

തുളുനാടിൽ നിന്ന് ദസറ നഗരത്തിലേക്ക്

കർണാടകയുടെ ഏറ്റവും വലിയ സാംസ്കാരിക ആഘോഷമാണ് മൈസൂർ ദസറ. വിജയദശമി ദിനത്തിൽ ജംബു സവാരി, കൊട്ടാരത്തിന്റെ ദീപാലങ്കാരം, ജനകീയ കലാരൂപങ്ങൾ, നാടൻ കായികവിനോദങ്ങൾ എന്നിവയെല്ലാം ചേർന്നാണ് ദസറ ആഘോഷം ലോകശ്രദ്ധ നേടുന്നത്. ഈ വർഷം സംസ്ഥാനത്തിന്റെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിലെ പാരമ്പര്യങ്ങളെ ഒരേ വേദിയിലെത്തിക്കുകയെന്ന ലക്ഷ്യത്തോടെയാണ് കമ്പളയും ദസറയുടെ ഭാഗമാക്കാൻ സർക്കാർ ആലോചിച്ചത്. എന്നാൽ ഇതോടെയാണ് വിവാദം ഉടലെടുത്തത്. തുളുനാടിന്റെ മണ്ണിലും കാർഷിക ജീവിതത്തിലും വേരൂന്നിയ കമ്പളയെ മൈസൂരിലേക്ക് മാറ്റുന്നത് അതിന്റെ സാംസ്കാരിക പശ്ചാത്തലത്തെ ദുർബലമാക്കുമെന്നാണ് എതിർപ്പുകാർ പറയുന്നത്. കമ്പള തുളുനാടിന്റെ സ്വന്തം പൈതൃകമായി തുടരണമെന്നും ദസറയുടെ പ്രദർശന ഇനമാക്കി മാറ്റരുതെന്നുമാണ് അവരുടെ ആവശ്യം. മറുവശത്ത്, കർണാടകയുടെ വൈവിധ്യമാർന്ന പാരമ്പര്യങ്ങളെ സംസ്ഥാനോത്സവത്തിന്റെ ഭാഗമാക്കി ലോകത്തിന് മുന്നിൽ അവതരിപ്പിക്കുന്നതിൽ തെറ്റില്ലെന്നാണ് അനുകൂലികളുടെ നിലപാട്.

മൈസൂരിലെ വിവാദം

2026 ലെ മൈസൂർ ദസറയിൽ കമ്പള ഉൾപ്പെടുത്താനുള്ള നിർദേശമാണ് പുതിയ വിവാദത്തിന് കാരണം.

പരിസ്ഥിതി സംഘടനകളും ചില സാമൂഹിക സംഘടനകളും ഉയർത്തുന്ന പ്രധാന ചോദ്യങ്ങൾ മൂന്ന്.

കമ്പള തുളുനാടിന്റെ സാംസ്കാരിക പൈതൃകമാണ്. അതിനെ അതിന്റെ ഭൗമശാസ്ത്രപരവും സാംസ്കാരികവുമായ പശ്ചാത്തലത്തിൽ നിന്ന് വേർപെടുത്തരുത്.
ദസറയുടെ പേരിൽ ഇതിനെ വിനോദപ്രദർശനമാക്കി മാറ്റരുത്.
മൃഗപീഡന വിവാദമുള്ള ഇനങ്ങളെ സർക്കാർ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കരുത്.

അതേസമയം കമ്പള അനുകൂലികൾ പറയുന്നത്, കർണാടകയുടെ സമ്പന്നമായ സാംസ്കാരിക പാരമ്പര്യത്തിന്റെ ഭാഗമായതിനാൽ സംസ്ഥാനോത്സവത്തിൽ അത് അവതരിപ്പിക്കുന്നതിൽ തെറ്റില്ലെന്നതാണ്. അന്തിമ തീരുമാനം സർക്കാർ ഇതുവരെ എടുത്തിട്ടില്ല. വിവിധ വിഭാഗങ്ങളുമായി കൂടിയാലോചനകൾ വേണമെന്ന ആവശ്യവും ഉയർന്നിട്ടുണ്ട്.

പാരമ്പര്യമോ? മൃഗക്ഷേമമോ?

കമ്പളയെക്കുറിച്ചുള്ള ചർച്ചയിൽ ശരിയും തെറ്റും മാത്രം അന്വേഷിച്ചാൽ ഉത്തരം കിട്ടാനിടയില്ല.

ഒരു വശത്ത് നൂറ്റാണ്ടുകളുടെ കാർഷിക സംസ്കാരവും തുളു ജനതയുടെ സ്വത്വവുമുണ്ട്.

മറുവശത്ത് മൃഗക്ഷേമത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ആധുനിക നൈതിക ചോദ്യങ്ങളുണ്ട്.

കേരളത്തിലെ മരമടി ചരിത്രമായി. തമിഴ്നാട്ടിലെ ജല്ലിക്കെട്ട് നിയമപരമായ പോരാട്ടങ്ങൾക്കൊടുവിൽ തിരിച്ചെത്തി. കർണാടകയിലെ കമ്പളയും അതേ വഴിയിലൂടെ സഞ്ചരിക്കുകയാണ്.

ചെളി നിറഞ്ഞ നെൽപ്പാടത്ത് പായുന്നത് എരുമകൾ മാത്രമല്ല. പാരമ്പര്യവും നിയമവും സംസ്കാരവും മൃഗാവകാശവും തമ്മിലുള്ള ഇന്ത്യയുടെ തുടർച്ചയായ സംവാദം കൂടിയാണ്.