ന്യൂഡൽഹി, സെപ്റ്റംബർ 8-

മനുഷ്യാവകാശ ലംഘനവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പരാതിയിൽ ആദ്യം മനുഷ്യാവകാശ കമ്മിഷനെ സമീപിക്കാതെ തന്നെ മനുഷ്യാവകാശ കോടതിയെ നേരിട്ട് സമീപിക്കാമെന്ന് സുപ്രീംകോടതി. കർണാടക സംസ്ഥാന മനുഷ്യാവകാശ കോടതി ചട്ടങ്ങളിലെ ആറാം ചട്ടത്തിന്റെ സാധുത ശരിവച്ചാണ് വിധി. ജസ്റ്റിസ് വിക്രം നാഥ്, ജസ്റ്റിസ് സന്ദീപ് മേത്ത എന്നിവരടങ്ങിയ ബെഞ്ചാണ് സയദ് അസിഫുള്ളയും കർണാടക സംസ്ഥാനവും മറ്റുള്ളവരും തമ്മിലുള്ള കേസിൽ വിധി പറഞ്ഞത്. കർണാടക ഹൈക്കോടതി വിധി റദ്ദാക്കിയ സുപ്രീംകോടതി, ബന്ധപ്പെട്ട പൊലീസ് ഉദ്യോഗസ്ഥർക്കെതിരായ ക്രിമിനൽ നടപടികൾ പുനഃസ്ഥാപിച്ചു. അപ്പീൽ ഭാഗത്തിനുവേണ്ടി അഡീഷണൽ അഡ്വക്കേറ്റ് ജനറൽ അവിഷ്കാർ സിംഘ്വി ഉൾപ്പെടെയുള്ള അഭിഭാഷകരും എതിർഭാഗത്തിനുവേണ്ടി മുതിർന്ന അഭിഭാഷക കിരൺ സൂരി ഉൾപ്പെടെയുള്ളവരും ഹാജരായി.

മനുഷ്യാവകാശ കോടതിയിലേക്ക് നേരിട്ട് പരാതി നൽകാം

മനുഷ്യാവകാശ ലംഘനത്തിന് ഇരയായ വ്യക്തിക്കോ നിയമപരമായ പ്രതിനിധിക്കോ രജിസ്റ്റർ ചെയ്ത സന്നദ്ധ സംഘടനയ്ക്കോ പൊതുപ്രവർത്തകനോ പൊതുസേവകനെതിരെ മനുഷ്യാവകാശ കോടതിയിൽ പരാതി നൽകാൻ കർണാടകയിലെ ആറാം ചട്ടം അനുവദിക്കുന്നുണ്ട്. പരാതി ലഭിച്ചാൽ പൊലീസ് സൂപ്രണ്ടിന്റെ റാങ്കിൽ കുറയാത്ത ഉദ്യോഗസ്ഥനെക്കൊണ്ട് അന്വേഷണം നടത്തിക്കാനോ സ്വകാര്യ പരാതികൾക്കുള്ള നടപടിക്രമമനുസരിച്ച് കോടതി തന്നെ അന്വേഷണം നടത്താനോ കഴിയും.

പൊലീസ് കസ്റ്റഡിയിലെ മനുഷ്യാവകാശ ലംഘന പരാതിയാണ് കേസിന് ആധാരം

പൊലീസ് കസ്റ്റഡിയിലിരിക്കെ തന്റെ മനുഷ്യാവകാശങ്ങൾ ലംഘിക്കപ്പെട്ടെന്നാരോപിച്ച് സയദ് അസിഫുള്ള വിജയപുരയിലെ സെഷൻസ് ജഡ്ജിയും പ്രത്യേക മനുഷ്യാവകാശ കോടതിയുമായ കോടതിയെ സമീപിച്ചതാണ് കേസിന്റെ തുടക്കം. കോടതി പരാതി പൊലീസ് സൂപ്രണ്ടിന് അന്വേഷണത്തിനായി കൈമാറി. തുടർന്ന് ബന്ധപ്പെട്ട പൊലീസ് ഉദ്യോഗസ്ഥർക്കെതിരെ കേസ് രജിസ്റ്റർ ചെയ്തു.

ആറാം ചട്ടം ഭരണഘടനാവിരുദ്ധമെന്ന് ഹൈക്കോടതി; തീരുമാനം തിരുത്തി സുപ്രീംകോടതി

പൊലീസ് ഉദ്യോഗസ്ഥർ കേസ് ചോദ്യം ചെയ്ത് കർണാടക ഹൈക്കോടതിയെ സമീപിച്ചു. മനുഷ്യാവകാശ സംരക്ഷണ നിയമത്തിന്റെ പരിധിക്ക് പുറത്താണ് ആറാം ചട്ടമെന്ന് വിലയിരുത്തിയ ഹൈക്കോടതി അത് ഭരണഘടനാവിരുദ്ധമാണെന്ന് പ്രഖ്യാപിക്കുകയും പൊലീസ് ഉദ്യോഗസ്ഥർക്കെതിരായ നടപടികൾ റദ്ദാക്കുകയും ചെയ്തു. എന്നാൽ ഈ സമീപനം അംഗീകരിക്കാതെയാണ് സുപ്രീംകോടതി ഹൈക്കോടതി വിധി റദ്ദാക്കിയത്.

കമ്മിഷനും കോടതിയും രണ്ട് വ്യത്യസ്ത സംവിധാനങ്ങളെന്ന് സുപ്രീംകോടതി

1993ലെ മനുഷ്യാവകാശ സംരക്ഷണ നിയമത്തിൽ മനുഷ്യാവകാശ സംരക്ഷണത്തിനായി രണ്ട് വ്യത്യസ്ത സംവിധാനങ്ങളുണ്ടെന്ന് സുപ്രീംകോടതി വ്യക്തമാക്കി. മനുഷ്യാവകാശ കമ്മിഷന് അന്വേഷണവും ശുപാർശയും നടത്താനുള്ള ചുമതലയാണുള്ളത്. മനുഷ്യാവകാശ കോടതിയാകട്ടെ മനുഷ്യാവകാശ ലംഘനവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട കുറ്റങ്ങളിൽ ജുഡീഷ്യൽ അധികാരമാണ് വിനിയോഗിക്കുന്നത്. രണ്ടിന്റെയും പ്രവർത്തനം ഒരുപോലെയല്ലെന്ന് കോടതി വ്യക്തമാക്കി.

കമ്മിഷന്റെ ശുപാർശ പ്രോസിക്യൂഷന് നിർബന്ധമല്ല

മനുഷ്യാവകാശ ലംഘനവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഓരോ ക്രിമിനൽ നടപടിയും മനുഷ്യാവകാശ കമ്മിഷന്റെ ശുപാർശയിൽനിന്ന് ആരംഭിക്കണമെന്ന് നിയമത്തിലെ വ്യവസ്ഥകളിലൊന്നും പറയുന്നില്ലെന്ന് സുപ്രീംകോടതി വ്യക്തമാക്കി. മനുഷ്യാവകാശ കോടതിയുടെ അധികാരം പ്രയോഗിക്കുന്നതിന് മുമ്പ് കമ്മിഷന്റെ നടപടികൾ പൂർത്തിയാക്കണമെന്നും നിയമം നിർദേശിക്കുന്നില്ല. നിയമത്തിൽ പാർലമെന്റ് ഏർപ്പെടുത്തിയിട്ടില്ലാത്ത ഒരു അധിക നിബന്ധന കോടതി കൂട്ടിച്ചേർക്കാൻ കഴിയില്ലെന്നാണ് ബെഞ്ചിന്റെ നിലപാട്.

ആറാം ചട്ടം പുതിയ കുറ്റമല്ല; നടപടിക്രമം മാത്രമെന്ന് കോടതി

കർണാടകയിലെ ആറാം ചട്ടം പുതിയ കുറ്റമോ പുതിയ ശിക്ഷയോ സൃഷ്ടിക്കുന്നില്ലെന്നും മനുഷ്യാവകാശത്തിന്റെ നിർവചനം വിപുലീകരിക്കുന്നില്ലെന്നും സുപ്രീംകോടതി വ്യക്തമാക്കി. മനുഷ്യാവകാശ സംരക്ഷണ നിയമത്തിലെ മുപ്പതാം വകുപ്പ് മനുഷ്യാവകാശ കോടതിക്ക് നൽകിയ അധികാരം എങ്ങനെ പ്രയോഗിക്കണമെന്ന നടപടിക്രമം മാത്രമാണ് ചട്ടം വ്യക്തമാക്കുന്നത്. അതിനാൽ സംസ്ഥാന സർക്കാരിന്റെ ചട്ടനിർമാണ അധികാരത്തിന് പുറത്തല്ല ഈ വ്യവസ്ഥയെന്നും കോടതി വിധിച്ചു.

പൊലീസ് ഉദ്യോഗസ്ഥർക്കെതിരായ കേസ് വീണ്ടും തുടരും

ആറാം ചട്ടം സാധുവാണെന്ന് പ്രഖ്യാപിച്ചതോടെ കർണാടക ഹൈക്കോടതി റദ്ദാക്കിയ പൊലീസ് ഉദ്യോഗസ്ഥർക്കെതിരായ ക്രിമിനൽ നടപടികൾ സുപ്രീംകോടതി പുനഃസ്ഥാപിച്ചു. എന്നാൽ ഉദ്യോഗസ്ഥർക്കെതിരായ ആരോപണങ്ങൾ ശരിയാണെന്നോ അവർ കുറ്റക്കാരാണെന്നോ സുപ്രീംകോടതി തീരുമാനിച്ചിട്ടില്ല. കേസിന്റെ വസ്തുതാപരമായ മെറിറ്റിനെക്കുറിച്ച് അഭിപ്രായം പറയുന്നില്ലെന്നും ബെഞ്ച് പ്രത്യേകം വ്യക്തമാക്കി.

മനുഷ്യാവകാശ പരാതികൾക്ക് രാജ്യവ്യാപകമായി നിർണായക നിയമവ്യാഖ്യാനം

സുപ്രീംകോടതി വിധിയുടെ പ്രധാന മാറ്റം, മനുഷ്യാവകാശ കോടതിയെ സമീപിക്കുന്നതിന് മുമ്പ് മനുഷ്യാവകാശ കമ്മിഷന്റെ അന്വേഷണം അല്ലെങ്കിൽ ശുപാർശ നിർബന്ധമായ മുൻവ്യവസ്ഥയല്ലെന്ന വ്യക്തതയാണ്. കമ്മിഷനും മനുഷ്യാവകാശ കോടതിയും നിയമപ്രകാരം വ്യത്യസ്ത ചുമതലകൾ നിർവഹിക്കുന്ന സംവിധാനങ്ങളാണെന്ന വ്യാഖ്യാനം രാജ്യത്തെ സമാന കേസുകളിൽ ബാധകമാകും. ഇതോടെ മനുഷ്യാവകാശ കോടതിക്ക് നിയമപ്രകാരം നേരിട്ട് പരാതി പരിഗണിക്കാനുള്ള വഴി സുപ്രീംകോടതി ഉറപ്പാക്കി.