ചണ്ഡീഗഢ് / 2026 / സെപ്റ്റംബർ 06
സംസ്ഥാന ജൈവവൈവിധ്യ ബോർഡുകളുടെയും കേന്ദ്രഭരണ പ്രദേശ ജൈവവൈവിധ്യ കൗൺസിലുകളുടെയും പതിനാറാമത് ദേശീയ യോഗം ചണ്ഡീഗഢിൽ തുടങ്ങി. സെപ്റ്റംബർ ആറിനും ഏഴിനുമായി നടക്കുന്ന രണ്ടുദിവസത്തെ യോഗം ദേശീയ ജൈവവൈവിധ്യ അതോറിറ്റിയാണ് സംഘടിപ്പിക്കുന്നത്. സംസ്ഥാന-പ്രാദേശിക തലങ്ങളിൽ ജൈവവൈവിധ്യ ഭരണചട്ടക്കൂട് ഫലപ്രദമായി നടപ്പാക്കുന്നതാണ് പ്രധാന ചർച്ചാവിഷയം. രാജ്യത്തെ വിവിധ സംസ്ഥാനങ്ങളിലെയും കേന്ദ്രഭരണ പ്രദേശങ്ങളിലെയും ബോർഡ് അധ്യക്ഷന്മാർ, മെമ്പർ സെക്രട്ടറിമാർ, മുതിർന്ന ഉദ്യോഗസ്ഥർ, വിദഗ്ധർ, ശാസ്ത്രജ്ഞർ എന്നിവർ പങ്കെടുക്കുന്നു. പഞ്ചാബ് ഗവർണറും ചണ്ഡീഗഢ് അഡ്മിനിസ്ട്രേറ്ററുമായ ഗുലാബ് ചന്ദ് കട്ടാരിയ, കേന്ദ്ര പരിസ്ഥിതി-വനം-കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാന മന്ത്രി ഭൂപേന്ദർ യാദവ്, ഹരിയാന പരിസ്ഥിതി-വനം-വന്യജീവി മന്ത്രി റാവു നർബീർ സിങ് എന്നിവർ ഉദ്ഘാടന സമ്മേളനത്തിന് നേതൃത്വം നൽകി.
പാരമ്പര്യ അറിവും ജനപങ്കാളിത്തവും കൂട്ടിച്ചേർക്കണം
ഇന്ത്യയുടെ സമ്പന്നമായ ജൈവപൈതൃകവും പരിസ്ഥിതി സംരക്ഷണ പാരമ്പര്യവും ഗുലാബ് ചന്ദ് കട്ടാരിയ എടുത്തുപറഞ്ഞു. ഭക്ഷ്യസുരക്ഷ, ജലസുരക്ഷ, ഉപജീവനം, സുസ്ഥിര വികസനം എന്നിവയുമായി പരിസ്ഥിതി സുരക്ഷയ്ക്ക് അടുത്ത ബന്ധമുണ്ടെന്ന് അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു. പാരമ്പര്യ അറിവും ജനപങ്കാളിത്തവും ആധുനിക ജൈവവൈവിധ്യ സംരക്ഷണ രീതികളുമായി കൂട്ടിച്ചേർക്കണം. തണ്ണീർത്തടങ്ങൾ, നദീതീര ആവാസവ്യവസ്ഥകൾ, കാർഷിക ജൈവവൈവിധ്യം എന്നിവയുടെ പ്രാധാന്യവും അദ്ദേഹം ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. ജൈവവൈവിധ്യ മാനേജ്മെന്റ് കമ്മിറ്റികളും ജനകീയ ജൈവവൈവിധ്യ രജിസ്റ്ററുകളും ശക്തമാക്കണമെന്നും ജൈവവൈവിധ്യ സ്ഥാപനങ്ങളും പ്രാദേശിക സമൂഹങ്ങളും തമ്മിലുള്ള ഏകോപനം വർധിപ്പിക്കണമെന്നും അദ്ദേഹം ആവശ്യപ്പെട്ടു.
പുതുക്കിയ നിയമചട്ടക്കൂടിനൊപ്പം സംസ്ഥാനങ്ങളും നീങ്ങണം
പ്രധാനമന്ത്രി നരേന്ദ്ര മോദിയുടെ കാഴ്ചപ്പാടിൽ നടപ്പാക്കുന്ന മിഷൻ ലൈഫ്, ഏക് പേഡ് മാ കേ നാം, അമൃത് സരോവർ, ഗ്രീൻ ക്രെഡിറ്റ് പ്രോഗ്രാം തുടങ്ങിയ പദ്ധതികളെ ഭൂപേന്ദർ യാദവ് പരാമർശിച്ചു. ശാസ്ത്രീയ കഴിവും സമൂഹങ്ങളുടെ പാരമ്പര്യ അറിവും ഒരുമിച്ചാണ് ഇന്ത്യയുടെ സംരക്ഷണ യാത്ര മുന്നോട്ടുപോകുന്നതെന്ന് അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു. 2002ലെ ജൈവവൈവിധ്യ നിയമം, 2023ലെ ജൈവവൈവിധ്യ ഭേദഗതി നിയമം, 2024ലെ ജൈവവൈവിധ്യ ചട്ടങ്ങൾ എന്നിവ ഭരണസംവിധാനം കൂടുതൽ ശക്തവും ലളിതവുമാക്കിയതായി മന്ത്രി പറഞ്ഞു. സംസ്ഥാനങ്ങളും കേന്ദ്രഭരണ പ്രദേശങ്ങളും സ്വന്തം ചട്ടങ്ങളും സ്ഥാപന സംവിധാനങ്ങളും നടപ്പാക്കൽ നടപടികളും പുതുക്കിയ ദേശീയ ചട്ടക്കൂടിനോട് പൊരുത്തപ്പെടുത്തണമെന്ന് അദ്ദേഹം ആവശ്യപ്പെട്ടു.
ജൈവവൈവിധ്യ കൺവെൻഷനിലേക്കുള്ള ഏഴാമത് ദേശീയ റിപ്പോർട്ടും പ്രവേശന-പ്രയോജന പങ്കിടലുമായി ബന്ധപ്പെട്ട നാഗോയ പ്രോട്ടോക്കോളിലേക്കുള്ള ആദ്യ ദേശീയ റിപ്പോർട്ടും സമർപ്പിച്ചതിലൂടെ ഇന്ത്യ അന്താരാഷ്ട്ര ബാധ്യതകൾ നിറവേറ്റുന്നതിൽ പുരോഗതി കൈവരിച്ചതായി മന്ത്രി പറഞ്ഞു. രാജ്യത്താകെ നിലവിലുള്ള 2.76 ലക്ഷത്തിലധികം ജൈവവൈവിധ്യ മാനേജ്മെന്റ് കമ്മിറ്റികളെ യഥാർത്ഥത്തിൽ പ്രവർത്തനക്ഷമമാക്കണമെന്നും അദ്ദേഹം ആവശ്യപ്പെട്ടു. ജനകീയ ജൈവവൈവിധ്യ രജിസ്റ്ററുകൾ വെറും രേഖകളായി നിൽക്കാതെ പ്രാദേശിക ഭരണസ്ഥാപനങ്ങളുടെ സജീവ ആസൂത്രണ ഉപകരണങ്ങളാകണം. പ്രാദേശിക ജൈവവൈവിധ്യവും ബന്ധപ്പെട്ട പാരമ്പര്യ അറിവുകളും വികസന ആസൂത്രണത്തിനും സുസ്ഥിര വികസനത്തിനും ഉപയോഗിക്കണമെന്നും അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു.
പ്രയോജന പങ്കിടലിലൂടെ 200 കോടിയിലധികം രൂപ
പ്രവേശന-പ്രയോജന പങ്കിടൽ സംവിധാനത്തിലൂടെ ദേശീയ ജൈവവൈവിധ്യ അതോറിറ്റി 200 കോടിയിലധികം രൂപ കർഷകർ, പ്രാദേശിക സമൂഹങ്ങൾ, ജൈവവൈവിധ്യ മാനേജ്മെന്റ് കമ്മിറ്റികൾ, സംസ്ഥാന ജൈവവൈവിധ്യ ബോർഡുകൾ, കേന്ദ്രഭരണ പ്രദേശ കൗൺസിലുകൾ, ഗവേഷണ സ്ഥാപനങ്ങൾ എന്നിവരുമായി പങ്കിട്ടതായി ഭൂപേന്ദർ യാദവ് അറിയിച്ചു. ഈ സംവിധാനം സമൂഹങ്ങൾക്ക് നേരിട്ടുള്ള പ്രയോജനം നൽകുന്നതിനൊപ്പം ജൈവവൈവിധ്യ സംരക്ഷണത്തിനും സുസ്ഥിര ഉപജീവനത്തിനും സഹായിക്കണമെന്നും അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു. ദേശീയ ജൈവവൈവിധ്യ അതോറിറ്റിയുടെ കഴിഞ്ഞ ഒരുവർഷത്തെ നേട്ടങ്ങളും പ്രയോജന പങ്കിടൽ പദ്ധതിയുടെ പ്രവർത്തനവും ബന്ധപ്പെട്ടവർക്കിടയിലെ ധനവിതരണവും വിശദീകരിക്കുന്ന അറിവ് രേഖകളും യോഗത്തിൽ പുറത്തിറക്കി.
കാലാവസ്ഥാ പ്രവർത്തനവുമായി ജൈവവൈവിധ്യത്തെ ബന്ധിപ്പിക്കണം
ജൈവവൈവിധ്യ സംരക്ഷണത്തിൽ അന്താരാഷ്ട്ര പ്രോട്ടോക്കോളുകൾക്ക് അനുസൃതമായി ഇന്ത്യ സ്ഥിരമായി നിർണായക നടപടികൾ സ്വീകരിച്ചിട്ടുണ്ടെന്ന് മന്ത്രി പറഞ്ഞു. സർക്കാർ മുഴുവൻ സംവിധാനത്തെയും സമൂഹം മുഴുവൻ പങ്കാളികളാക്കുന്ന സമീപനവുമാണ് ഇന്ത്യ പിന്തുടരുന്നതെന്നും അദ്ദേഹം വ്യക്തമാക്കി. 2024 മുതൽ 2030 വരെയുള്ള ഇന്ത്യയുടെ പുതുക്കിയ ദേശീയ ജൈവവൈവിധ്യ തന്ത്രവും പ്രവർത്തനപദ്ധതിയും കുന്മിങ്-മോൺട്രിയൽ ആഗോള ജൈവവൈവിധ്യ ചട്ടക്കൂടിനോട് പൊരുത്തപ്പെടുത്തിയതാണ്. ആവാസവ്യവസ്ഥ പുനരുദ്ധാരണം, ജീവിവർഗ-ആവാസ സംരക്ഷണം, കാർഷിക ജൈവവൈവിധ്യം, കാലാവസ്ഥയെ അതിജീവിക്കുന്ന ഭൂപ്രദേശങ്ങൾ എന്നിവയിൽ അളക്കാവുന്ന ഫലങ്ങൾ ഉണ്ടാകണമെന്ന് അദ്ദേഹം ആവശ്യപ്പെട്ടു. ആഗോളമായി 2030ഓടെ 30 ശതമാനം സംരക്ഷണം ലക്ഷ്യമിടുന്ന പദ്ധതിയിൽ സംസ്ഥാനങ്ങളും കേന്ദ്രഭരണ പ്രദേശങ്ങളും പങ്കാളികളാകണമെന്നും അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു.
സംസ്ഥാനതല പ്രവർത്തനം കൂടുതൽ ശക്തമാക്കും
ഹരിയാനയിലെ ജൈവവൈവിധ്യ സംരക്ഷണ-പുനരുദ്ധാരണ പ്രവർത്തനങ്ങളെ റാവു നർബീർ സിങ് വിശദീകരിച്ചു. സംസ്ഥാനത്തെയും പ്രാദേശിക തലത്തെയും ജൈവവൈവിധ്യ ഭരണസംവിധാനം ശക്തമാക്കേണ്ടതുണ്ടെന്ന് അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു. ഹരിയാനയിലെ പ്രാദേശിക ജൈവവൈവിധ്യ സംരക്ഷണത്തിൽ ജൈവവൈവിധ്യ മാനേജ്മെന്റ് കമ്മിറ്റികൾ നിർണായക പങ്ക് വഹിക്കുന്നുണ്ടെന്നും അവയ്ക്കും പ്രാദേശിക സമൂഹങ്ങൾക്കും കൂടുതൽ പരിശീലനവും ശേഷിവികസനവും നൽകണമെന്നും അദ്ദേഹം ആവശ്യപ്പെട്ടു.
യോഗത്തിൽ കേന്ദ്ര പരിസ്ഥിതി മന്ത്രാലയ സെക്രട്ടറി തന്മയ് കുമാർ, ഡയറക്ടർ ജനറൽ ഓഫ് ഫോറസ്റ്റ്സും സ്പെഷ്യൽ സെക്രട്ടറിയുമായ സുശീൽ കുമാർ അവസ്തി, അഡീഷണൽ സെക്രട്ടറി അശുതോഷ് അഗ്നിഹോത്രി, ദേശീയ ജൈവവൈവിധ്യ അതോറിറ്റി ചെയർപേഴ്സൺ വിരേന്ദ്ര തിവാരി, കേന്ദ്ര മന്ത്രാലയത്തിലെ മറ്റ് മുതിർന്ന ഉദ്യോഗസ്ഥർ, സംസ്ഥാന-കേന്ദ്രഭരണ പ്രദേശ ജൈവവൈവിധ്യ സ്ഥാപനങ്ങളിലെ പ്രതിനിധികൾ എന്നിവരും പങ്കെടുത്തു. രണ്ടുദിവസത്തെ യോഗത്തിൽ സംസ്ഥാനങ്ങളും കേന്ദ്രഭരണ പ്രദേശങ്ങളും അനുഭവങ്ങൾ, പുതിയ ആശയങ്ങൾ, നടപ്പാക്കലിലെ വെല്ലുവിളികൾ എന്നിവ പങ്കിടും. സ്ഥാപന സംവിധാനങ്ങൾ ശക്തിപ്പെടുത്തൽ, ജൈവവൈവിധ്യ മാനേജ്മെന്റ് കമ്മിറ്റികളുടെ പ്രവർത്തനം മെച്ചപ്പെടുത്തൽ, ജനകീയ ജൈവവൈവിധ്യ രജിസ്റ്ററുകളുടെ ഗുണനിലവാരവും ഉപയോഗവും വർധിപ്പിക്കൽ, പരിശീലനവും ശേഷിവികസനവും ശക്തമാക്കൽ, പുതുക്കിയ ജൈവവൈവിധ്യ ഭരണചട്ടക്കൂട് സംസ്ഥാന-പ്രാദേശിക തലങ്ങളിൽ കൂടുതൽ ഫലപ്രദമായി നടപ്പാക്കൽ എന്നിവയ്ക്കുള്ള പ്രായോഗിക നടപടികളാണ് ചർച്ച ചെയ്യുക.
