ഷിംല, 2026 സെപ്റ്റംബർ 3 –

കാർഷിക സർവകലാശാലകളിലെ വൈസ് ചാൻസലർ നിയമനം സംസ്ഥാന സർക്കാരിന്റെ ഉപദേശത്തിന് വിധേയമാക്കിയ ഹിമാചൽ പ്രദേശിലെ നിയമവ്യവസ്ഥകൾ റദ്ദാക്കി ഹൈക്കോടതി. യുജിസി ചട്ടങ്ങൾക്ക് വിരുദ്ധമായി വൈസ് ചാൻസലർ നിയമനത്തിൽ സംസ്ഥാന സർക്കാരിന് നിർണായക പങ്ക് നൽകാൻ കഴിയില്ലെന്ന് ജസ്റ്റിസ് വിവേക് സിങ് ഠാക്കൂർ, ജസ്റ്റിസ് രഞ്ജൻ ശർമ എന്നിവരടങ്ങിയ ഡിവിഷൻ ബെഞ്ച് 2026 ഓഗസ്റ്റ് 27ന് വിധിച്ചു. നരേന്ദർ കുമാർ സംഖ്യാൻ, സഞ്ജീവ് കുമാർ സംഖ്യാൻ എന്നിവർ നൽകിയ രണ്ട് ഹർജികളിലാണ് വിധി. ഹിമാചൽ പ്രദേശ് സർക്കാരും ബന്ധപ്പെട്ട അധികൃതരുമായിരുന്നു എതിർകക്ഷികൾ.

രണ്ട് സർവകലാശാലകളിലെ വൈസ് ചാൻസലർ നിയമനമാണ് തർക്കമായത്

പാലംപൂരിലെ ചൗധരി സർവൻ കുമാർ ഹിമാചൽ പ്രദേശ് കൃഷി വിശ്വവിദ്യാലയ, നൗനിയിലെ ഡോ. വൈ.എസ്. പാർമർ യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഓഫ് ഹോർട്ടികൾച്ചർ ആൻഡ് ഫോറസ്ട്രി എന്നിവിടങ്ങളിലെ വൈസ് ചാൻസലർ നിയമന നടപടികളാണ് കേസിന് വഴിവച്ചത്. 2026 ഫെബ്രുവരി 26ന് രണ്ട് തസ്തികകളിലേക്കും അപേക്ഷ ക്ഷണിച്ച് വിജ്ഞാപനം പുറപ്പെടുവിച്ചിരുന്നു. നിയമനരീതി യുജിസിയുടെ 2018ലെ ചട്ടങ്ങൾക്ക് വിരുദ്ധമാണെന്ന് ചൂണ്ടിക്കാട്ടിയാണ് ഹർജിക്കാർ ഹൈക്കോടതിയെ സമീപിച്ചത്.

സർക്കാരിന്റെ ഉപദേശപ്രകാരം നിയമനം നടത്താനുള്ള വ്യവസ്ഥ റദ്ദാക്കി

ഹിമാചൽ പ്രദേശ് യൂണിവേഴ്സിറ്റീസ് ഓഫ് അഗ്രികൾച്ചർ, ഹോർട്ടികൾച്ചർ ആൻഡ് ഫോറസ്ട്രി നിയമത്തിലെ ഭേദഗതിയിലൂടെ വൈസ് ചാൻസലറെ സംസ്ഥാന സർക്കാരിന്റെ സഹായവും ഉപദേശവും അനുസരിച്ച് നിയമിക്കണമെന്ന വ്യവസ്ഥ കൊണ്ടുവന്നിരുന്നു. യുജിസി ചട്ടങ്ങൾക്ക് വിരുദ്ധമായ ഈ വ്യവസ്ഥ കൊണ്ടുവരാൻ സംസ്ഥാന നിയമസഭയ്ക്ക് അധികാരമില്ലെന്ന് ഹൈക്കോടതി കണ്ടെത്തി. ഭരണഘടനയ്ക്കും 1956ലെ യുജിസി നിയമത്തിനും വിരുദ്ധമാണെന്ന് വ്യക്തമാക്കി ബന്ധപ്പെട്ട വ്യവസ്ഥകൾ കോടതി റദ്ദാക്കി.

യുജിസി പ്രതിനിധിയെ ഒഴിവാക്കിയ സമിതിയും നിയമവിരുദ്ധമെന്ന് കോടതി

വൈസ് ചാൻസലറെ കണ്ടെത്താനുള്ള സെർച്ച് കം സെലക്ഷൻ കമ്മിറ്റിയിൽ യുജിസി ചെയർമാന്റെ പ്രതിനിധിയെ ഉൾപ്പെടുത്താതിരുന്നതും ചീഫ് സെക്രട്ടറിയെ സമിതിയുടെ അധ്യക്ഷനാക്കിയതും യുജിസി ചട്ടങ്ങൾക്ക് വിരുദ്ധമാണെന്ന് കോടതി കണ്ടെത്തി. സർവകലാശാലയുമായി നേരിട്ട് ബന്ധമുള്ള വ്യക്തി സെർച്ച് കം സെലക്ഷൻ കമ്മിറ്റിയിൽ ഉണ്ടാകരുതെന്ന യുജിസി വ്യവസ്ഥയും കോടതി ചൂണ്ടിക്കാട്ടി.

2026ലെ മൂന്ന് ചട്ടങ്ങളും തുടക്കം മുതൽ അസാധു

2026 ജനുവരി 6ന് വിജ്ഞാപനം ചെയ്ത ഹിമാചൽ പ്രദേശ് യൂണിവേഴ്സിറ്റീസ് ഓഫ് അഗ്രികൾച്ചർ, ഹോർട്ടികൾച്ചർ ആൻഡ് ഫോറസ്ട്രി ചട്ടങ്ങളിലെ രണ്ട്, മൂന്ന്, നാല് ചട്ടങ്ങളും കോടതി റദ്ദാക്കി. ഇവ യുജിസിയുടെ 2018ലെ ചട്ടം 7.3ന് നേരിട്ട് വിരുദ്ധമാണെന്നും നിയമപരമായി തുടക്കം മുതൽ അസാധുവാണെന്നും ഡിവിഷൻ ബെഞ്ച് വ്യക്തമാക്കി.

വൈസ് ചാൻസലർ നിയമനത്തിൽ യുജിസി ചട്ടങ്ങൾക്കാണ് മേൽക്കൈ

ഉന്നതവിദ്യാഭ്യാസത്തിന്റെ നിലവാരം നിശ്ചയിക്കുന്ന കാര്യത്തിൽ പാർലമെന്റിന്റെ നിയമനിർമാണ അധികാരവുമായി ഏറ്റുമുട്ടുന്ന രീതിയിൽ സംസ്ഥാനത്തിന് നിയമം കൊണ്ടുവരാനാവില്ലെന്ന് കോടതി വ്യക്തമാക്കി. കാർഷിക വിദ്യാഭ്യാസവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് സംസ്ഥാനത്തിന് നിയമനിർമാണ അധികാരമുണ്ടെങ്കിലും അത് യുജിസി നിശ്ചയിച്ച ഉന്നതവിദ്യാഭ്യാസ മാനദണ്ഡങ്ങൾക്ക് വിരുദ്ധമായി ഉപയോഗിക്കാനാവില്ല. അതിനാൽ വൈസ് ചാൻസലർ നിയമനത്തിൽ യുജിസിയുടെ 2018ലെ ചട്ടം 7.3 പാലിക്കേണ്ടത് നിർബന്ധമാണെന്ന് കോടതി വിധിച്ചു.

ഗവർണർ ചാൻസലറായി പ്രവർത്തിക്കുമ്പോൾ സർക്കാർ ഉപദേശം നിർബന്ധമല്ല

സർവകലാശാലയുടെ ചാൻസലർ എന്ന നിലയിൽ ഗവർണർ വൈസ് ചാൻസലറെ നിയമിക്കുന്നത് ഭരണഘടനാപരമായ അധികാരം ഉപയോഗിച്ചല്ലെന്നും നിയമം നൽകിയ പ്രത്യേക അധികാരം ഉപയോഗിച്ചാണെന്നും ഹൈക്കോടതി വ്യക്തമാക്കി. അതിനാൽ ഈ ചുമതല നിർവഹിക്കുമ്പോൾ സംസ്ഥാന മന്ത്രിസഭയുടെ സഹായവും ഉപദേശവും അനുസരിക്കാൻ ചാൻസലറെ നിർബന്ധിക്കാനാവില്ലെന്നാണ് കോടതിയുടെ കണ്ടെത്തൽ.

പഴയ വിജ്ഞാപനം റദ്ദാക്കി; നിയമന നടപടികൾ വീണ്ടും തുടങ്ങണം

രണ്ട് സർവകലാശാലകളിലെയും വൈസ് ചാൻസലർ നിയമനത്തിനായി 2026 ഫെബ്രുവരി 26ന് പുറത്തിറക്കിയ വിജ്ഞാപനങ്ങളും ഹൈക്കോടതി റദ്ദാക്കി. സംസ്ഥാന സർക്കാരും ചാൻസലറും ചേർന്ന് രണ്ട് തസ്തികകളിലേക്കും പുതിയ നിയമന നടപടികൾ വേഗത്തിൽ ആരംഭിച്ച് പൂർത്തിയാക്കണമെന്ന് കോടതി നിർദേശിച്ചു. യോഗ്യത, സെർച്ച് കം സെലക്ഷൻ കമ്മിറ്റിയുടെ ഘടന, യുജിസി ചെയർമാന്റെ പ്രതിനിധിയുടെ പങ്കാളിത്തം എന്നിവ 2018ലെ യുജിസി ചട്ടം 7.3 അനുസരിച്ചായിരിക്കണം. ആവശ്യമെങ്കിൽ ഐസിഎആർ പ്രതിനിധിയെയും അധികമായി ഉൾപ്പെടുത്താമെന്ന് കോടതി വ്യക്തമാക്കി.

കാർഷിക സർവകലാശാലകളിലെ നിയമനരീതി ഇനി യുജിസി മാനദണ്ഡപ്രകാരം

വിധിയുടെ നേരിട്ടുള്ള ഫലമായി രണ്ട് സർവകലാശാലകളിലെയും നിലവിലെ വൈസ് ചാൻസലർ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് നടപടികൾ റദ്ദായി; പുതിയ നടപടികൾ യുജിസി മാനദണ്ഡപ്രകാരം നടത്തണം. സംസ്ഥാനത്തിന് കാർഷിക വിദ്യാഭ്യാസത്തിൽ നിയമനിർമാണ അധികാരമുണ്ടെങ്കിലും ഉന്നതവിദ്യാഭ്യാസ നിലവാരവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട കേന്ദ്രനിയമത്തിനും യുജിസി ചട്ടങ്ങൾക്കും വിരുദ്ധമായ വ്യവസ്ഥകൾ നിലനിൽക്കില്ലെന്ന നിയമനിലപാടാണ് ഹൈക്കോടതി വ്യക്തമാക്കിയത്. ഇത് ഹിമാചൽ പ്രദേശിലെ കാർഷിക, ഹോർട്ടികൾച്ചർ, ഫോറസ്ട്രി സർവകലാശാലകളിലെ വൈസ് ചാൻസലർ നിയമനരീതിയിൽ നേരിട്ടുള്ള മാറ്റമുണ്ടാക്കും.