മുംബൈ, 2026 സെപ്റ്റംബർ 03 –
മഹാരാഷ്ട്ര നിയമ-ന്യായവകുപ്പ് സെക്രട്ടറിയും സീനിയർ ലീഗൽ അഡ്വൈസറുമായ ദിലീപ് എസ്. ഘുമാരെയ്ക്കെതിരെ കോടതിയലക്ഷ്യ നടപടി തുടങ്ങുന്നതിന്റെ ഭാഗമായി ബോംബെ ഹൈക്കോടതി നോട്ടീസ് നൽകി. 2026 സെപ്റ്റംബർ 1ന് ജസ്റ്റിസ് അജയ് ഗഡ്കരി, ജസ്റ്റിസ് കമൽ ഖാത്ത എന്നിവരടങ്ങിയ ഡിവിഷൻ ബെഞ്ചാണ് നടപടി സ്വീകരിച്ചത്. മഹാരാഷ്ട്രയിലെ ജുഡീഷ്യൽ നിയമനങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പൊതുതാൽപര്യ ഹർജിയിലെ ഇടക്കാല അപേക്ഷ പരിഗണിക്കുമ്പോഴാണ് സംഭവം. വിഹാർ ശിവാജിറാവു ദുർവെയാണ് ഹർജിക്കാരൻ; മഹാരാഷ്ട്ര സംസ്ഥാനമാണ് എതിർകക്ഷി. ഹർജിക്കാരനുവേണ്ടി അഭിഭാഷകരായ നാരായൺ ബുബ്നയും എ.എ. അച്ഛ്രയും ഹാജരായി. സംസ്ഥാനത്തിനുവേണ്ടി അഡ്വക്കേറ്റ് ജനറൽ ഡോ. മിലിന്ദ് സാഥെ, ചീഫ് ഗവൺമെന്റ് പ്ലീഡർ നേഹ ഭിഡെ, അഡീഷണൽ ഗവൺമെന്റ് പ്ലീഡർ പ്രിയഭൂഷൺ കകാഡെ, അസിസ്റ്റന്റ് ഗവൺമെന്റ് പ്ലീഡർ വി.ആർ. രാജെ എന്നിവർ ഹാജരായി.
179 അതിവേഗ കോടതികളിലെ നിയമനം സംബന്ധിച്ച സത്യവാങ്മൂലത്തിലെ പരാമർശമാണ് തർക്കത്തിലേക്ക് നയിച്ചത്
179 പുതിയ അതിവേഗ കോടതികൾ രൂപീകരിക്കുന്നതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് ദിലീപ് ഘുമാരെ സമർപ്പിച്ച സത്യവാങ്മൂലത്തിലെ ചില പരാമർശങ്ങൾ ബെഞ്ച് പരിശോധിച്ചു. ഈ പരാമർശങ്ങളെക്കുറിച്ച് കോടതി നേരിട്ട് ചോദിച്ചപ്പോൾ ഘുമാരെ മറുപടി നൽകാൻ മടിച്ചുവെന്ന് ബെഞ്ച് രേഖപ്പെടുത്തി. സത്യവാങ്മൂലം ആരാണ് തയ്യാറാക്കിയതെന്നും ആവശ്യമായ കാര്യങ്ങൾ അതിൽ ഉൾപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ടോയെന്നും ജസ്റ്റിസ് കമൽ ഖാത്ത ചോദിച്ചു.
ചോദ്യത്തിന് മറുപടി നൽകുന്നതിന് പകരം ഘുമാരെ ആക്രമണാത്മകമായും ഉച്ചത്തിലുള്ള ശബ്ദത്തിലുമാണ് സംസാരിച്ചതെന്നാണ് കോടതി രേഖപ്പെടുത്തിയത്. നിറഞ്ഞ കോടതിമുറിയിൽ 179 തസ്തികകൾ നികത്താതിരുന്നതിന് ഹൈക്കോടതി ഭരണവിഭാഗമാണ് ഉത്തരവാദിയെന്നും അദ്ദേഹം കുറ്റപ്പെടുത്തിയതായി ഉത്തരവിൽ പറയുന്നു.
ഉച്ചത്തിലുള്ള പ്രതികരണം കോടതിയുടെ അധികാരത്തെ താഴ്ത്താൻ ശ്രമിച്ചതായി ബെഞ്ച്
ഘുമാരെയുടെ പെരുമാറ്റം അനാവശ്യവും മനഃപൂർവവുമായിരുന്നുവെന്നും അത് ഹൈക്കോടതിയുടെ അന്തസ്സിനെയും അധികാരത്തെയും ബാധിച്ചുവെന്നും ബെഞ്ച് വിലയിരുത്തി. തുറന്ന കോടതിയിൽ പൊതുജനങ്ങളുടെ സാന്നിധ്യത്തിൽ ഉണ്ടായ ഈ പെരുമാറ്റം ഭരണഘടനയുടെ അനുച്ഛേദം 215നും കോടതിയലക്ഷ്യ നിയമത്തിലെ വകുപ്പ് 2(സി)ക്കും കീഴിൽ പ്രഥമദൃഷ്ട്യാ കോടതിയലക്ഷ്യമാണെന്നാണ് ബെഞ്ചിന്റെ വിലയിരുത്തൽ.
ഒരു ജുഡീഷ്യൽ ഉദ്യോഗസ്ഥനിൽ നിന്ന് പ്രതീക്ഷിക്കുന്ന നിലവാരത്തിന് വളരെ താഴെയുള്ള പെരുമാറ്റമാണിതെന്നും കോടതി പറഞ്ഞു. സിവിൽ, ക്രിമിനൽ കേസുകളിലെ എല്ലാ കക്ഷികളും കോടതിയുടെ അന്തസ്സും നടപടിക്രമങ്ങളുടെ പവിത്രതയും മാനിക്കേണ്ടതുണ്ടെന്നും ജുഡീഷ്യൽ ഉദ്യോഗസ്ഥന്റെ കാര്യത്തിൽ ഈ ബാധ്യത കൂടുതൽ ശക്തമാണെന്നും ബെഞ്ച് വ്യക്തമാക്കി.
അഡ്വക്കേറ്റ് ജനറൽ മുഖേന നൽകിയ മാപ്പപേക്ഷയും കോടതി അംഗീകരിച്ചില്ല
കേസിന്റെ രണ്ടാം സെഷനിൽ കോടതിയുടെ നിർദേശപ്രകാരം എത്തിയ അഡ്വക്കേറ്റ് ജനറൽ ഡോ. മിലിന്ദ് സാഥെ മുഖേന ഘുമാരെ മാപ്പപേക്ഷിച്ചു. എന്നാൽ ബെഞ്ച് അത് അംഗീകരിച്ചില്ല. തുറന്ന കോടതിയിൽ ജുഡീഷ്യൽ ഉദ്യോഗസ്ഥൻ ഇത്തരം പെരുമാറ്റം നടത്തിയശേഷം പിന്നീട് മാപ്പപേക്ഷിച്ച് നടപടിയിൽ നിന്ന് ഒഴിവാകാമെന്ന നിലപാട് അംഗീകരിക്കാനാവില്ലെന്ന് കോടതി വ്യക്തമാക്കി.
ഇത്തരം നടപടി അനുവദിച്ചാൽ കോടതിയിൽ ക്ഷമിക്കാനാകാത്ത പെരുമാറ്റം നടത്തിയശേഷം മാപ്പുപറഞ്ഞ് രക്ഷപ്പെടാമെന്ന തെറ്റായ സന്ദേശം പൊതുജനങ്ങളിലേക്ക് പോകുമെന്നും ബെഞ്ച് പറഞ്ഞു. ഘുമാരെയുടെ പെരുമാറ്റം പൂർണമായും മാപ്പുനൽകാനാകാത്തതാണെന്നും കോടതി രേഖപ്പെടുത്തി.
ജുഡീഷ്യറിയും ഭരണകൂടവും തമ്മിലുള്ള പ്രധാന സ്ഥാനത്തിരിക്കുന്ന ഉദ്യോഗസ്ഥന് പ്രത്യേക ഇളവില്ലെന്ന് കോടതി
നിയമ-ന്യായവകുപ്പ് സെക്രട്ടറിയെന്ന പദവി ജുഡീഷ്യറിയും നിയമനിർമാണ വിഭാഗവും തമ്മിലുള്ള ബന്ധത്തിൽ പ്രധാനപ്പെട്ട സ്ഥാനമാണെന്ന് കോടതി ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. മുമ്പ് പ്രിൻസിപ്പൽ സെക്രട്ടറിയായിരുന്ന ഘുമാരെ താൻ ഒരു ജുഡീഷ്യൽ ഉദ്യോഗസ്ഥനാണെന്ന കാര്യം മറക്കാനാവില്ലെന്നും ബെഞ്ച് പറഞ്ഞു. തർക്കത്തിന്റെ ഉള്ളടക്കം എന്തുതന്നെയായാലും കോടതിയെ അവഹേളിക്കാനുള്ള അവകാശം ആ പദവി നൽകുന്നില്ലെന്നും കോടതി വ്യക്തമാക്കി.
കോടതിയലക്ഷ്യ നടപടി എന്തുകൊണ്ട് തുടങ്ങരുതെന്ന് വിശദീകരിക്കാൻ നോട്ടീസ്; കേസ് സെപ്റ്റംബർ 11ന് വീണ്ടും
ഈ സാഹചര്യത്തിലാണ് ഘുമാരെയ്ക്കെതിരെ കോടതിയലക്ഷ്യ നടപടി എന്തുകൊണ്ട് ആരംഭിക്കരുതെന്ന് വിശദീകരിക്കാൻ ബോംബെ ഹൈക്കോടതി നോട്ടീസ് നൽകിയത്. അതായത്, ഈ ഘട്ടത്തിൽ ഘുമാരെ കോടതിയലക്ഷ്യത്തിന് കുറ്റക്കാരനാണെന്ന് അന്തിമമായി വിധിച്ചിട്ടില്ല. കോടതിയലക്ഷ്യ നടപടിയുടെ തുടക്കമായ കാരണം കാണിക്കൽ നോട്ടീസാണ് നൽകിയിരിക്കുന്നത്. കേസ് 2026 സെപ്റ്റംബർ 11ന് വീണ്ടും പരിഗണിക്കും.
ജുഡീഷ്യൽ ഉദ്യോഗസ്ഥരുടെ കോടതിയിലെ പെരുമാറ്റത്തിന് ഉയർന്ന ഉത്തരവാദിത്വമെന്ന് ഹൈക്കോടതി
ഈ ഉത്തരവിലൂടെ ബോംബെ ഹൈക്കോടതി പൊതുവായി ഒരു പുതിയ നിയമതത്വം പ്രഖ്യാപിച്ചതായി റിപ്പോർട്ടിൽ പറയുന്നില്ല. എന്നാൽ കോടതിയുടെ അന്തസ്സും അധികാരവും സംരക്ഷിക്കേണ്ട ബാധ്യത സാധാരണ കക്ഷികളെക്കാൾ ജുഡീഷ്യൽ ഉദ്യോഗസ്ഥർക്കാണ് കൂടുതൽ ശക്തമെന്ന് ബെഞ്ച് വ്യക്തമായി രേഖപ്പെടുത്തി. മാപ്പപേക്ഷ മാത്രം എല്ലായ്പ്പോഴും കോടതിയലക്ഷ്യ നടപടിയിൽ നിന്ന് രക്ഷ നൽകില്ലെന്നും ഈ കേസിലെ വസ്തുതകളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ കോടതി വ്യക്തമാക്കിയിട്ടുണ്ട്. അന്തിമ തീരുമാനം തുടർവാദത്തിന് ശേഷമായിരിക്കും.