ജോധ്പൂർ, 2026 സെപ്റ്റംബർ 3 –

അനധികൃതമായി കസ്റ്റഡിയിലെടുത്ത സാമൂഹിക പ്രവർത്തകനെ മുറിയിൽ പൂട്ടിയിട്ട് ക്രൂരമായി മർദിച്ചെന്ന കേസിൽ പൊലീസ് കോൺസ്റ്റബിളിനെ വിചാരണ ചെയ്യാൻ സർക്കാരിന്റെ മുൻകൂർ അനുമതി ആവശ്യമില്ലെന്ന് രാജസ്ഥാൻ ഹൈക്കോടതി. ജസ്റ്റിസ് രവി ചിരാനിയ 2026 ഓഗസ്റ്റ് 25നാണ് വിധി പ്രസ്താവിച്ചത്. കോൺസ്റ്റബിൾ വിനോദ് കുമാർ നൽകിയ ഹർജിയാണ് കോടതി തള്ളിയത്. രാജസ്ഥാൻ സർക്കാരും പരാതിക്കാരനായ സാമൂഹിക പ്രവർത്തകൻ സഖി മുഹമ്മദ്‌യും എതിർകക്ഷികളായിരുന്നു. വിനോദ് കുമാറിനായി വൃന്ദ ഭരദ്വാജ്, ഡോ. ഹരീഷ് പുരോഹിതിന് വേണ്ടി ഹാജരായി. സർക്കാരിനായി പബ്ലിക് പ്രോസിക്യൂട്ടർ വിക്രം സിങ് രാജ്പുരോഹിത്, അസിസ്റ്റന്റ് ഗവൺമെന്റ് അഡ്വക്കേറ്റ് രവീന്ദർ സിങ് ഭാട്ടി എന്നിവരും പരാതിക്കാരനായി ദവേന്ദർ സിങ് തിന്ദും ഹാജരായി.

സാമൂഹിക പ്രവർത്തകനെ അനധികൃതമായി കസ്റ്റഡിയിലെടുത്ത് മർദിച്ചെന്നാണ് പരാതി

2018 ജൂലൈ 17നാണ് കേസിന് ആധാരമായ സംഭവങ്ങളുടെ തുടക്കം. ഹനുമാൻഗഢ് ജില്ലയിലെ മനക്തേഡി സ്വദേശിയും സാമൂഹിക പ്രവർത്തകനുമായ സഖി മുഹമ്മദിനെ പൊലീസ് നിർബന്ധിച്ച് സ്റ്റേഷനിലേക്ക് കൊണ്ടുപോയി അനധികൃതമായി കസ്റ്റഡിയിൽ വച്ച് പീഡിപ്പിച്ചെന്നാണ് പരാതി. ഇതിനെതിരെ പിന്നീട് പൊതുപ്രതിഷേധവും നടന്നു. സംഭവവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് വിനോദ് കുമാറിനെതിരെ 2018 ഒക്ടോബർ 5ന് ഇന്ത്യൻ ശിക്ഷാനിയമത്തിലെ വിവിധ വകുപ്പുകൾ പ്രകാരം കേസ് രജിസ്റ്റർ ചെയ്തു. അന്വേഷണത്തിനുശേഷം പൊലീസ് നെഗറ്റീവ് അന്തിമ റിപ്പോർട്ട് നൽകിയെങ്കിലും പരാതിക്കാരൻ കോടതിയെ സമീപിച്ചു.

പൊലീസ് റിപ്പോർട്ട് തള്ളിയ വിചാരണക്കോടതി കേസിൽ നടപടിയെടുത്തു

പൊലീസിന്റെ നെഗറ്റീവ് റിപ്പോർട്ടിലെ നിഗമനം അംഗീകരിക്കാതെ സൂറത്ത്ഗഢിലെ അഡീഷണൽ ചീഫ് ജുഡീഷ്യൽ മജിസ്ട്രേറ്റ് കോടതി 2020 ഫെബ്രുവരി ഒന്നിന് വിനോദ് കുമാറിനെതിരെ കുറ്റങ്ങൾ പരിഗണിച്ച് നടപടിയെടുക്കാൻ തീരുമാനിച്ചു. ഇതിനെ ചോദ്യം ചെയ്ത പുനഃപരിശോധനാ ഹർജിയും വിജയിച്ചില്ല. അഡീഷണൽ സെഷൻസ് കോടതി 2022 മേയ് 21ന് വിചാരണക്കോടതിയുടെ തീരുമാനം ശരിവച്ചു. ഈ രണ്ട് ഉത്തരവുകളും റദ്ദാക്കണമെന്നാവശ്യപ്പെട്ടാണ് വിനോദ് കുമാർ രാജസ്ഥാൻ ഹൈക്കോടതിയെ സമീപിച്ചത്.

ഔദ്യോഗിക ജോലി ചെയ്യുന്നതിനിടെയായിരുന്നു സംഭവമെന്ന് പൊലീസുകാരന്റെ വാദം

സംഭവസമയത്ത് താൻ ഔദ്യോഗിക ചുമതലയിലായിരുന്നുവെന്നും അതിനാൽ ക്രിമിനൽ നടപടിക്രമ നിയമത്തിലെ 197-ാം വകുപ്പ് പ്രകാരമുള്ള മുൻകൂർ പ്രോസിക്യൂഷൻ അനുമതിയില്ലാതെ കോടതി കേസ് പരിഗണിക്കാൻ പാടില്ലെന്നുമായിരുന്നു വിനോദ് കുമാറിന്റെ പ്രധാന വാദം. മറ്റ് പൊലീസുകാർക്കൊപ്പം ചുമതല നിർവഹിക്കുകയായിരുന്ന തന്നെ മാത്രം ലക്ഷ്യമിട്ട് കേസിൽ കുടുക്കിയെന്നും അദ്ദേഹം വാദിച്ചു. എന്നാൽ സർക്കാരും പരാതിക്കാരനും ഈ വാദത്തെ എതിർത്തു.

മുറിയിൽ പൂട്ടിയിട്ട് വടികൊണ്ട് മർദിക്കുന്നത് പൊലീസ് ചുമതലയല്ലെന്ന് കോടതി

പരാതിക്കാരനെ സബ് ഡിവിഷണൽ മജിസ്ട്രേറ്റ് കോടതിയിലെ മുറിയിൽ പൂട്ടിയിട്ട് വടികൊണ്ട് ഗുരുതരമായി മർദിച്ചെന്ന ആരോപണം ഒരു പൊലീസ് കോൺസ്റ്റബിളിന്റെ ഔദ്യോഗിക ചുമതലയുടെ ഭാഗമായി കാണാനാകില്ലെന്ന് ഹൈക്കോടതി വ്യക്തമാക്കി. ഔദ്യോഗിക ചുമതലയുമായി ബന്ധമില്ലാത്ത പ്രവൃത്തിക്ക് ക്രിമിനൽ നടപടിക്രമ നിയമത്തിലെ 197-ാം വകുപ്പിന്റെ സംരക്ഷണം ലഭിക്കില്ലെന്ന സുപ്രീംകോടതിയുടെ മുൻവിധിയും ജസ്റ്റിസ് രവി ചിരാനിയ പരിഗണിച്ചു.

പരാതി വിനോദ് കുമാറിനെതിരെ മാത്രം; ഔദ്യോഗിക പരിധി ലംഘിച്ചതിന് തെളിവെന്ന് കോടതി

സംഭവസ്ഥലത്ത് മറ്റു പൊലീസുകാർ ഉണ്ടായിരുന്നെങ്കിലും മർദനവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പരാതി വിനോദ് കുമാറിനെതിരെ മാത്രമാണെന്ന കാര്യവും ഹൈക്കോടതി പ്രത്യേകം ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. ഇതിൽ നിന്ന് വിനോദ് കുമാറിനെതിരായ ആരോപണം സാധാരണ പൊലീസ് ചുമതല നിർവഹിച്ചതിനെക്കുറിച്ചല്ലെന്നും ഔദ്യോഗിക ചുമതലയുടെ പരിധി കടന്നുള്ള വ്യക്തമായ പ്രവൃത്തിയെക്കുറിച്ചാണെന്നും കോടതി വിലയിരുത്തി.

മുൻകൂർ അനുമതിയില്ലാതെ കേസ് തുടരും; പൊലീസുകാരന്റെ ഹർജി തള്ളി

പ്രോസിക്യൂഷൻ അനുമതി ആവശ്യമില്ലെന്ന വിചാരണക്കോടതിയുടെയും പുനഃപരിശോധനാ കോടതിയുടെയും നിലപാടിൽ നിയമപരമായ പിഴവില്ലെന്ന് രാജസ്ഥാൻ ഹൈക്കോടതി കണ്ടെത്തി. അതിനാൽ 2020 ഫെബ്രുവരി ഒന്നിലെ വിചാരണക്കോടതി ഉത്തരവും 2022 മേയ് 21ലെ പുനഃപരിശോധനാ കോടതി ഉത്തരവും റദ്ദാക്കണമെന്ന വിനോദ് കുമാറിന്റെ ആവശ്യം കോടതി നിരസിച്ചു. ഹർജി തള്ളിയതോടെ അദ്ദേഹത്തിനെതിരായ കേസ് മുൻകൂർ സർക്കാർ അനുമതിയില്ലാതെ തുടരാൻ വഴിതെളിഞ്ഞു.

കസ്റ്റഡി അതിക്രമം ഔദ്യോഗിക ചുമതലയെന്ന പേരിൽ സംരക്ഷിക്കാനാവില്ലെന്ന നിലപാടിന് ശക്തി

വിധിയുടെ നേരിട്ടുള്ള നിയമഫലം രാജസ്ഥാനിലെ ഈ കേസിലാണ്. ഔദ്യോഗിക ചുമതല നിർവഹിക്കുന്നതിനിടെ ചെയ്ത പ്രവൃത്തിയും ഔദ്യോഗിക അധികാരത്തിന്റെ പരിധിക്ക് പുറത്തുള്ള അതിക്രമവും വേർതിരിച്ചാണ് പ്രോസിക്യൂഷൻ അനുമതിയുടെ ആവശ്യം പരിശോധിക്കേണ്ടതെന്ന നിലവിലുള്ള നിയമതത്വമാണ് ഹൈക്കോടതി പ്രയോഗിച്ചത്. അതിനാൽ കസ്റ്റഡി അതിക്രമം ഉൾപ്പെടെയുള്ള ആരോപണങ്ങളിൽ സർക്കാർ ഉദ്യോഗസ്ഥർക്ക് 197-ാം വകുപ്പിന്റെ സംരക്ഷണം സ്വാഭാവികമായി ലഭിക്കില്ലെന്ന നിയമവ്യാഖ്യാനത്തിന് സംസ്ഥാനതലത്തിൽ ഈ വിധി കൂടുതൽ വ്യക്തത നൽകുന്നു.