ന്യൂഡൽഹി, 2026 സെപ്റ്റംബർ 1 –

സിവിൽ കേസുകളിലെ ഇടക്കാല ഉത്തരവുകൾ ചോദ്യം ചെയ്യുന്ന റിവിഷൻ ഹർജികൾ പരിഗണിക്കുമ്പോൾ ഹൈക്കോടതികൾ വിചാരണ പതിവായി സ്റ്റേ ചെയ്യരുതെന്ന് സുപ്രീംകോടതി വ്യക്തമാക്കി. ജസ്റ്റിസുമാരായ ദീപാങ്കർ ദത്ത, സതീഷ് ചന്ദ്ര ശർമ എന്നിവരുടെ ബെഞ്ചാണ് ബോംബെ ഹൈക്കോടതിയുടെ നാഗ്പുർ ബെഞ്ച് 2024ൽ പുറപ്പെടുവിച്ച പൊതുവിധിക്കെതിരായ രണ്ട് അനുബന്ധ അപ്പീലുകൾ അനുവദിച്ചത്. മാധവ് വിദർഭ എസ്റ്റേറ്റ് പ്രൈവറ്റ് ലിമിറ്റഡായിരുന്നു അപ്പീലുകാർ. പ്രഹർഷ് കോർപ്പറേഷൻ പ്രൈവറ്റ് ലിമിറ്റഡും മറ്റുള്ളവരും, ശ്രീ സാവൻ നന്ദകുമാർ ഭട്ടേവാരയും മറ്റുള്ളവരുമായിരുന്നു എതിർകക്ഷികൾ. അപ്പീലുകാർക്കായി മുതിർന്ന അഭിഭാഷകരായ ഡോ. അഭിഷേക് മനു സിങ്‌വി, പ്രവീൺ സമദാനി എന്നിവരും എതിർകക്ഷികൾക്കായി മുതിർന്ന അഭിഭാഷകരായ രഞ്ജിത് കുമാർ, ജയ്ദീപ് ഗുപ്ത എന്നിവരും ഹാജരായി. ഹൈക്കോടതി വിധി റദ്ദാക്കിയ സുപ്രീംകോടതി വിചാരണക്കോടതിയിലെ സിവിൽ കേസ് പുനഃസ്ഥാപിച്ചു.

റിവിഷൻ അധികാരം അപ്പീൽ അധികാരമായി ഉപയോഗിക്കാനാവില്ലെന്ന് സുപ്രീംകോടതി

സിവിൽ നടപടിക്രമ സംഹിതയിലെ വകുപ്പ് 115 പ്രകാരമുള്ള റിവിഷൻ അധികാരം ഹൈക്കോടതിക്ക് അപ്പീൽ അധികാരം പോലെ വിനിയോഗിക്കാനാവില്ലെന്നാണ് സുപ്രീംകോടതിയുടെ പ്രധാന നിരീക്ഷണം. കീഴ്ക്കോടതികളുടെ പ്രവർത്തനം മേൽനോട്ടം വഹിക്കാനുള്ള അധികാരത്തിന്റെ ഉറവിടമാണ് വകുപ്പ് 115 എന്നും, അപ്പീലിനുള്ള അവകാശം പോലുള്ള സ്വതന്ത്രമായ അവകാശം കക്ഷിക്ക് ഈ വകുപ്പ് നൽകുന്നില്ലെന്നും കോടതി വ്യക്തമാക്കി. വിചാരണക്കോടതിയുടെ ഉത്തരവിൽ റിവിഷൻ അധികാരം ഉപയോഗിച്ച് ഇടപെടാൻ ന്യായീകരിക്കുന്ന തെറ്റ് എന്താണെന്ന് ബോംബെ ഹൈക്കോടതി കണ്ടെത്തിയിട്ടില്ലെന്നും സുപ്രീംകോടതി ചൂണ്ടിക്കാട്ടി.

118 ഖണ്ഡികകളിലും വിചാരണക്കോടതിയുടെ തെറ്റ് വ്യക്തമാക്കിയില്ലെന്ന് ബെഞ്ച്

ഹൈക്കോടതി വിധിയിലെ 118 ഖണ്ഡികകളിൽ ഒരിടത്തുപോലും സിവിൽ നടപടിക്രമ സംഹിതയിലെ ഓർഡർ ഏഴ് റൂൾ 11 പ്രകാരമുള്ള അപേക്ഷകൾ തള്ളിയ വിചാരണക്കോടതി എവിടെയാണ് തെറ്റിയതെന്നോ എങ്ങനെയാണ് തെറ്റിയതെന്നോ വിശദീകരിച്ചിട്ടില്ലെന്ന് സുപ്രീംകോടതി വിലയിരുത്തി. പകരം, റിവിഷൻ ഹർജികൾ പരിഗണിക്കുമ്പോൾ ഹൈക്കോടതി തന്നെ വിചാരണക്കോടതിയുടെ സ്ഥാനത്തുനിന്ന് കേസ് പരിശോധിച്ചതായാണ് ബെഞ്ചിന്റെ കണ്ടെത്തൽ. പരാതിയുടെ ഭാഗമല്ലാത്ത വസ്തുതകളും രേഖകളും പരിഗണിച്ചുകൊണ്ട് ഓർഡർ ഏഴ് റൂൾ 11 പ്രകാരം അനുവദനീയമായ പരിമിത പരിശോധനയുടെ പരിധിയും ഹൈക്കോടതി മറികടന്നതായി സുപ്രീംകോടതി പറഞ്ഞു.

രണ്ട് വില്പനരേഖകൾ അസാധുവാക്കണമെന്ന സിവിൽ കേസാണ് തർക്കത്തിന് തുടക്കം

2015ലെയും 2017ലെയും രണ്ട് വില്പനരേഖകൾ അസാധുവാണെന്ന് പ്രഖ്യാപിക്കണമെന്നും എതിർകക്ഷികൾ തർക്കവസ്തുവിൽ നിയമവിരുദ്ധമായി കൈവശം തുടരുകയാണെന്ന് പ്രഖ്യാപിക്കണമെന്നും നഷ്ടപരിഹാരം നൽകണമെന്നും ആവശ്യപ്പെട്ടാണ് അപ്പീലുകാർ സിവിൽ കേസ് നൽകിയത്. കേസ് ആരംഭിച്ചതിന് പിന്നാലെ എതിർകക്ഷികൾ ഓർഡർ ഏഴ് റൂൾ 11 പ്രകാരം ഹർജി തള്ളണമെന്ന് ആവശ്യപ്പെട്ടു. കേസ് നൽകാനുള്ള നിയമപരമായ കാരണം പരാതിയിൽ ഇല്ലെന്നും സിവിൽ നടപടിക്രമ സംഹിതയിലെ വകുപ്പുകൾ 11, 47 എന്നിവ പ്രകാരം കേസ് നിലനിൽക്കില്ലെന്നുമായിരുന്നു വാദം. എന്നാൽ ആ ഘട്ടത്തിൽ പ്രതികൾ ആശ്രയിച്ച രേഖകൾ പരിശോധിക്കാനാവില്ലെന്നും പരാതിയും അതിനൊപ്പമുള്ള രേഖകളും മാത്രമാണ് പരിശോധിക്കേണ്ടതെന്നും വ്യക്തമാക്കി വിചാരണക്കോടതി അപേക്ഷകൾ തള്ളി. റെസ് ജുഡിക്കാറ്റയും കാലപരിധിയും സംബന്ധിച്ച വിഷയങ്ങൾ വിചാരണയിൽ തീരുമാനിക്കണമെന്നും കോടതി പറഞ്ഞിരുന്നു.

വിചാരണക്കോടതി തള്ളിയ അപേക്ഷ ഹൈക്കോടതി അനുവദിച്ച് ഹർജി തന്നെ തള്ളി

വിചാരണക്കോടതി ഉത്തരവിനെതിരെ എതിർകക്ഷികൾ ബോംബെ ഹൈക്കോടതിയുടെ നാഗ്പുർ ബെഞ്ചിൽ റിവിഷൻ ഹർജികൾ നൽകി. ഹൈക്കോടതി അവ അനുവദിക്കുകയും രണ്ട് എതിർകക്ഷികളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് പരാതിതന്നെ തള്ളുകയും ചെയ്തു. ഇതിനെതിരെയാണ് പരാതിക്കാരൻ സുപ്രീംകോടതിയെ സമീപിച്ചത്. റിവിഷൻ അധികാരത്തിന്റെ പരിമിതികൾ പാലിക്കാതെയാണ് ഹൈക്കോടതി ഇടപെട്ടതെന്ന് കണ്ടെത്തിയ സുപ്രീംകോടതി, ഹൈക്കോടതിയുടെ ദീർഘമായ വിധിക്കായി ചെലവഴിച്ച നീതിന്യായ സമയം കൂടുതൽ അർഹമായ മറ്റൊരു തർക്കത്തിന് വിനിയോഗിക്കാമായിരുന്നുവെന്നും നിരീക്ഷിച്ചു.

വിചാരണ തുടർന്നാൽ പരിഹരിക്കാനാകാത്ത ദോഷമുണ്ടാകുമെന്ന് കണ്ടെത്തിയാൽ മാത്രം സ്റ്റേ

ഇടക്കാല ഉത്തരവുകൾ ചോദ്യം ചെയ്തുള്ള ഹർജികളിൽ നോട്ടീസ് നൽകുന്നതിനൊപ്പം വിചാരണ സ്റ്റേ ചെയ്യുന്ന ഹൈക്കോടതികളുടെ പതിവ് അംഗീകരിക്കാനാവില്ലെന്ന് സുപ്രീംകോടതി വ്യക്തമാക്കി. പ്രഥമദൃഷ്ട്യാ പരിശോധനയെക്കാൾ ആഴത്തിലുള്ള പരിശോധന നടത്തിയശേഷം, വിചാരണ തുടരുന്നത് റിവിഷൻ നടപടിയുടെ ഫലത്തെ ഗുരുതരമായും പരിഹരിക്കാനാകാത്തവിധവും ബാധിക്കുമെന്നോ കക്ഷികൾക്ക് പ്രതികൂല ഫലമുണ്ടാക്കുമെന്നോ ഹൈക്കോടതി കണ്ടെത്തണം. അത്തരം സാഹചര്യമില്ലെങ്കിൽ വിചാരണ സ്റ്റേ ചെയ്യുന്നത് ഒഴിവാക്കണമെന്നാണ് ബെഞ്ചിന്റെ നിർദേശം. ഈ കേസിൽ വിചാരണ വർഷങ്ങളായി ആരംഭിക്കാതെ കിടന്ന സാഹചര്യവും കോടതി പ്രത്യേകം ചൂണ്ടിക്കാട്ടി.

ഹൈക്കോടതി വിധി റദ്ദാക്കി; വിചാരണക്കോടതിയിലെ സിവിൽ കേസ് വീണ്ടും തുടരും

രണ്ട് അപ്പീലുകളും അനുവദിച്ച സുപ്രീംകോടതി ബോംബെ ഹൈക്കോടതി വിധി റദ്ദാക്കി വിചാരണക്കോടതിയിലെ കേസ് പുനഃസ്ഥാപിച്ചു. പ്രതികൾ ഇതിനകം രേഖാമൂലമുള്ള മറുപടി നൽകിയിട്ടില്ലെങ്കിൽ എട്ട് ആഴ്ചയ്ക്കുള്ളിൽ അത് സമർപ്പിക്കാൻ കോടതി അനുമതി നൽകി. അതിനുശേഷം ആറാഴ്ചയ്ക്കുള്ളിൽ വിചാരണയ്ക്കുള്ള വിഷയങ്ങൾ നിശ്ചയിക്കാൻ വിചാരണക്കോടതിയോട് ആവശ്യപ്പെട്ടു. എന്നാൽ വിചാരണ പൂർത്തിയാക്കുന്നതിന് സുപ്രീംകോടതി സമയപരിധി നിശ്ചയിച്ചില്ല. സുപ്രീംകോടതിയോ ഹൈക്കോടതിയോ നടത്തിയ നിരീക്ഷണങ്ങൾ സ്വാധീനിക്കാതെ വിചാരണക്കോടതി കേസ് പരിഗണിക്കണമെന്നും വ്യക്തമാക്കി.

ഇടക്കാല ഉത്തരവുകളിലെ റിവിഷൻ കേസുകളിൽ ഹൈക്കോടതി ഇടപെടലിന്റെ പരിധി സുപ്രീംകോടതി വീണ്ടും വ്യക്തമാക്കി

വിധിയിൽ നിന്ന് നേരിട്ട് വ്യക്തമാകുന്ന നിയമഫലം, സിവിൽ നടപടിക്രമ സംഹിതയിലെ വകുപ്പ് 115 പ്രകാരമുള്ള റിവിഷൻ അധികാരത്തിന്റെ പരിധി ഹൈക്കോടതികൾ കർശനമായി പാലിക്കണമെന്നതാണ്. ഇടക്കാല ഉത്തരവുകൾക്കെതിരായ റിവിഷൻ ഹർജികൾ വിചാരണ നീട്ടുന്നതിനുള്ള മാർഗമായി മാറരുതെന്ന മുൻകാല ആശങ്കയും കോടതി ആവർത്തിച്ചു. വിചാരണ സ്റ്റേ ചെയ്യുന്നതിന് കൂടുതൽ ആഴത്തിലുള്ള പരിശോധനയും ഗുരുതരവും പരിഹരിക്കാനാകാത്തതുമായ ദോഷസാധ്യത സംബന്ധിച്ച കണ്ടെത്തലും വേണമെന്ന് രാജ്യത്തെ ഹൈക്കോടതികൾക്കായി സുപ്രീംകോടതി വ്യക്തമാക്കിയിട്ടുണ്ട്.